III CZP 82/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZP 82/11

POSTANOWIENIE

Dnia 26 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Iwona Koper (sprawozdawca)

Protokolant Katarzyna Grzegorczyk

w sprawie z powództwa K. K.

przeciwko małoletniej M. K. reprezentowanej

przez przedstawicielkę ustawową K. Z.

o obniżenie alimentów,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 stycznia 2012 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy w B.

postanowieniem z dnia 6 października 2011 r.,

"Czy możliwa jest zmiana wysokości renty alimentacyjnej

wynikającej z orzeczenia sądowego w drodze umowy zawartej

między zobowiązanym a uprawnionym, a jeśli tak to czy w toku

późniejszego rozpoznania sprawy o zmianę wysokości obowiązku

alimentacyjnego sąd obowiązany jest badać czy w chwili zawarcia

takiej umowy istniały przesłanki z art. 138 k.r.i.o.?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 15 lutego 2002 r., orzekającym rozwód małżeństwa K. K. i

K. K. - obecnie Z., Sąd Okręgowy w B. zasądził od K. K. na rzecz małoletniej córki

M. K. alimenty w kwocie po 1000 zł miesięcznie. W dniu 22 października 2004 r.

byli małżonkowie zawarli porozumienie, mocą którego ze względu na trudną

sytuacje finansową zobowiązanego obniżyli wysokość zasądzonych od niego

alimentów do kwoty 500 zł miesięcznie. Wcześniejsze powództwo K. K. o obniżenie

alimentów na rzecz małoletniej córki zostało oddalone wyrokiem z dnia 6 kwietnia

2004 r. W 2010 r. K. Z. wystąpiła do komornika z wnioskiem o egzekucję zaległych

alimentów za okres od października 2004 r. w kwocie wynikającej z wyroku

rozwodowego. W trakcie tego postępowania, w dniu 12 stycznia 2010 r., dłużnik

zapłacił do rąk byłej żony zaległą należność w kocie 36.000 zł.

W obecnej sprawie z powód K. K. domagał się obniżenia alimentów

zasądzonych wyrokiem rozwodowym, uzasadniając żądanie pogorszeniem jego

sytuacji finansowej w związku ze zmianą sytuacji życiowej. Sąd Rejonowy w B.

oddalił powództwo jako bezzasadne uznając, że powód nie wykorzystuje należycie

swoich możliwości zarobkowych, które są dostateczne, by mógł łożyć alimenty w

zasądzonej kwocie.

W apelacji powód zarzucił naruszenie art. 138 kro przez błędne przyjęcie,

że nie nastąpiła taka zmiana jego sytuacji życiowej i finansowej, która uzasadnia

obniżenie zasądzonych od niego wyrokiem sądowym alimentów, błąd w ustaleniach

faktycznych Sądu Rejonowego w następstwie pominięcia faktów dotyczących

jego obecnej sytuacji, oraz naruszenie art. 233 k.p.c. przez przyjęcie większych niż

faktyczne możliwości zarobkowych powoda i pominięcie możliwości zarobkowych

matki dziecka.

Przy rozpoznawaniu apelacji Sąd Okręgowy powziął wątpliwości odnośnie

do możliwości obniżenia wysokości alimentów wynikających z orzeczenia

sądowego w drodze umowy między uprawnionym i zobowiązanym, oraz znaczenia

takiej umowy przy rozpoznawaniu późniejszej sprawy o obniżenie alimentów

zasądzonych wyrokiem sądowym, formułując w związku z nimi przedstawione

Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienia prawne. Potrzebę udzielenia

na nie odpowiedzi uzasadniał brakiem jednolitości poglądów prezentowanych

w doktrynie i judykaturze w kwestiach, których dotyczą.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie ze stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego

i akceptowanym

przez

doktrynę,

przedmiotem

zagadnienia

prawnego

przedstawionego Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. może być

jedynie taka poważna wątpliwość prawna, której wyjaśnienie w formie uchwały jest

niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (m.in. postanowienia z dnia 27 sierpnia

1996 r., III CZP 91/96, OSNC 1997, nr 1, poz. 9, z dnia 6 marca 1998 r., III CZP

73/97, Lex nr 50797, z dnia 7 czerwca 2001, III CZP 33/01 Lex nr 52571, z dnia

30 maja 2003 r., III CZP 30/03, Lex nr 109 444, uchwała z dnia 23 września 2004 r.,

III CZP 48/04, OSNC 2005, nr 9, poz. 153).

W

rozpoznawanej

zagadnieniem prawnym

sprawie

a

taki

podjęciem

związek

decyzji co

między

do

przedstawionym

rozpoznania

środka

odwoławczego nie występuje.

Kwestia zawarcia przez strony pozasądowej umowy obniżającej wysokość

zasądzonych od powoda wyrokiem rozwodowym alimentów, wokół

której

koncentrują się sformułowane przez Sąd Okręgowy zagadnienia prawne, pozostaje

poza twierdzeniami faktycznymi uzasadniającymi żądanie pozwu i jego prawnym

uzasadnieniem. Z faktu jej zawarcia zarówno strony, jak Sąd Rejonowy

w motywach swojego wyroku nie wyprowadzają żadnych skutków prawnych dla

oceny zasadności powództwa. Nie dotyczą jej również zarzuty apelacji powoda,

konsekwentnie wywodzącego żądanie obniżenia alimentów zasądzonych wyrokiem

sądowym z treści art. 138 kro i stanowiącego przesłankę jego zastosowania

pogorszenia własnej sytuacji życiowej i finansowej.

W tej sytuacji rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia prawnego,

pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia o zasadności wniesionej przez powoda

apelacji.

Z tych względów, na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. w zw. z art. 61 § 1 ustawy

z dnia 23 listopada 2002 r., o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052

ze zm.) orzeczono, jak w postanowieniu.

jw