III CZP 72/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZP 72/07

POSTANOWIENIE

Dnia 17 lipca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Gerard Bieniek (sprawozdawca)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

Protokolant Iwona Budzik

w sprawie z powództwa Miasta W.

przeciwko Przedsiębiorstwu W.

o zapłatę,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 lipca 2007 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Apelacyjny

postanowieniem z dnia 8 marca 2007 r., sygn. akt [...],:

"Czy umowa na podstawie, której organ właściwy do pobierania opłat

za parkowanie pojazdów samochodowych (ustalony w myśl § 8 ust.

2 rozporządzenia Rady Ministrów z 27.VI. 2000 r. w sprawie

szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów

samochodowych na drogach publicznych (Dz.U. 51 poz. 608)

upoważnia do ich pobierania inny podmiot, który w myśl postanowień

umowy zatrzymuje dla siebie część pobranych kwot z tytułu opłat za

parkowanie pojazdów samochodowych, jest ważna ?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 8.11.2005 r. zasądził od pozwanego

Przedsiębiorstwa W. na rzecz Miasta W. kwotę 10.826.837,82 zł z ustawowymi

odsetkami. W sprawie tej ustalono, że na podstawie umowy z dnia 2.10.1998 r.

pozwany inkasował opłaty z tytułu parkowania w ramach miejskiego systemu

parkowania płatnego niestrzeżonego i sporządzał miesięczne specyfikacje

należności przypadających stronom umowy w proporcjach tam określonych. Z

treści tej umowy wynikało też, że opłaty za parkowanie są obliczane jako stawki

brutto, uwzględniając podatek VAT, który miał uiszczać pozwany od całości

wpływów z parkomatów. Kwoty należne stronie powodowej były obliczane przez

pozwanego,

który

za

podstawę

kalkulacji

przyjmował

kwotę

wpływów

z parkomatów, pomniejszoną o 22% podatku VAT. Dochodzona w sprawie

niniejszej kwota, to nie uiszczona stronie powodowej należność z tytułu wpływów

z parkowania. W ocenie strony powodowej jej należność z tytułu umowy nie

powinna być obciążona podatkiem VAT, ten bowiem obciążał pozwanego.

Uwzględniając powództwo Sąd Okręgowy podzielił pogląd Trybunału

Konstytucyjnego wyrażony w wyroku z dnia 10.12.2002 r. P6/02, że opłaty

parkingowe mają charakter daniny publicznej. Konsekwentnie tego rodzaju

dochody nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Rozpoznając

apelację

pozwanego

Sąd

Apelacyjny

przedstawił

do

rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne o treści sformułowanej

w sentencji postanowienia. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podniósł, że w świetle

treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.12.2002 r. uzasadnione jest

postawienie pytania o ważność umowy zawartej między stronami. Analiza

postanowień umowy wskazuje, że dotyczyła ona opłat za parkowanie na drogach

publicznych, przy czym wpływy z tych opłat podzielono w ten sposób, że do

budżetu strony powodowej wpływało jedynie od 30 do 50% pobranych kwot. Taki

podział opłat, które mają charakter publicznoprawny pozostaje w sprzeczności

z ustawą, skoro nie przeznaczano ich na rozbudowę dróg.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wymogiem warunkującym podjęcie uchwały przez Sąd Najwyższy jest

spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 390 § 1 k.p.c., a nadto

wydanie przez sąd drugiej instancji w sprawie prawidłowego postanowienia

o przedstawieniu zagadnienia prawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 18.03.2005 r. III CZP 93/04, niepubl.). To ostatnie wymaganie nie zostało

w niniejszej

sprawie

spełnione

z

tego

względu,

że postanowienie

Sądu

Apelacyjnego z dnia 8.03.2007 r. o przedstawieniu zagadnienia prawnego, wydane

zostało przez Sąd orzekający w niewłaściwym składzie. W składzie tego Sądu

uczestniczyła p. Sędzia Sądu Okręgowego MM Dokument z dnia 20.12.2006 r.

zawierający udzieloną Jej delegację do orzekania w Sądzie Apelacyjnym (k. 481)

został podpisany przez ówczesnego podsekretarza Stanu w Ministerstwie

Sprawiedliwości.

W związku z tym należy zauważyć, że możliwość delegowania sędziego za

jego zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie, ustawodawca

przyznał wyłącznie Ministrowi Sprawiedliwości i uprawnienie to nie może być

przenoszone na inne osoby. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale

z dnia 17 lipca 2007 r. III 81//07 (dotychczas niepublikowanej) stwierdzając co

następuje: „Uprawnienie do delegowania sędziego do pełnienia obowiązków

sędziego w innym sądzie (art. 77 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - prawo o ustroju

sądów powszechnych – Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.) przysługuje wyłącznie

Ministrowi Sprawiedliwości i nie może być przenoszone na inne osoby. Tylko w razie

nieobsadzenia stanowiska Ministra Sprawiedliwości lub jego czasowej niezdolności

do wykonywania obowiązków, uprawnienie to może wykonać Prezes Rady Ministrów

lub inny wskazany przez Prezesa Rady Ministrów członek Rady Ministrów (art. 36

ustawy z dnia 8 sierpnia1996 r. o Radzie Ministrów: - jedn. tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr

24, poz. 199 ze zm.)”. Taki pogląd oznacza, że jeżeli dokument zawierający decyzję

o delegowaniu sędziego Sądu Okręgowego p. MM do pełnienia obowiązków sędziego

w Sądzie Apelacyjnym został podpisany przez podsekretarza stanu, to należało

przyjąć, że delegacja ta nie została skutecznie udzielona. W konsekwencji, ponieważ

w składzie Sądu orzekającego, który postanowieniem z dnia 8.03.2007 r. przedstawił

Sądowi

Najwyższemu

zagadnienie

prawne

uczestniczył

sędzia

do

tego

nieuprawniony, skład ten należało uznać za niezgodny z przepisami prawa (art. 367

§ 3 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.). Prowadzi to do uznania, że wymienione

postanowienie zostało wydane w sposób nieprawidłowy, bo przez Sąd orzekający

w niewłaściwym składzie.

W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia

23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052, ze zm.)

postanowił, jak w sentencji, uznając, że nie zostały spełnione warunki

umożliwiające podjęcie uchwały.