III CZP 69/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZP 69/12

POSTANOWIENIE

Dnia 16 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Anna Owczarek

SSN Irena Gromska-Szuster

Protokolant Katarzyna Bartczak

w sprawie z powództwa W. S.

przeciwko "I.” Towarzystwo Ubezpieczeń

o zapłatę,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 16 listopada 2012 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy w K.

postanowieniem z dnia 28 maja 2012 r.,

"1) Czy jest sprawą gospodarczą sprawa o roszczenie

bezpośrednie wynikające z obowiązkowego ubezpieczenia

odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za

szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, którą wytoczył

zakładowi ubezpieczeń przedsiębiorca z powołaniem się na umowę

cesji zawartą z osobą poszkodowaną w wypadku komunikacyjnym?

2) Czy w sprawie określonej w punkcie 1 pytania prawnego

cesjonariusz może powoływać się na właściwość przemienną sądu,

określoną w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r.

o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu

Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

(Dz.U. Nr 124, poz. 1152, z późniejszymi zmianami)?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Powód W. S. dochodził od pozwanego „I.” - ubezpieczyciela sprawcy szkody

komunikacyjnej - reszty odszkodowania (w zakresie kosztów najmu pojazdu

zastępczego), powołując się na umowę przelewu wierzytelności zawartą z osobą

trzecią, poszkodowaną w wypadku komunikacyjnym.

Sąd Rejonowy w K., postanowieniem z dnia 16 lutego 2012 r., stwierdził

swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W.

Wydziałowi Cywilnemu. Sąd Rejonowy odmówił wniesionej sprawie charakteru

sprawy gospodarczej wobec niespełnienia przez powoda (cesjonariusza) przesłanki

funkcjonalnej wynikającej z definicji sprawy gospodarczej zawartej w art. 4791 § 1

k.p.c. i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy

spraw gospodarczych (Dz.U. Nr 33, poz. 175, ze zm., dalej: „ustawa z 1989 r.”).

Z dołączonego do pozwu zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej

wynika, że prowadzona przez powoda działalność gospodarcza nie obejmuje

obrotu

wierzytelnościami,

w

tym

wierzytelnościami

wynikającymi

z

tytułu

odszkodowań komunikacyjnych. Powód nie był osobą poszkodowaną w wypadku

komunikacyjnym, którą była osoba trzecia, od której powód nabył w drodze cesji

wierzytelność

odszkodowawczą

wobec

ubezpieczyciela

sprawcy

szkody

komunikacyjnej. Wniesiona sprawa nie wchodzi w zakres działalności gospodarczej

powoda, a stanowi tylko działalność uboczną powoda podejmowaną przy okazji

jej prowadzenia. Brak związku dochodzonego roszczenia z prowadzoną przez

powoda działalnością gospodarczą pozbawia sprawie charakteru gospodarczej.

Ponadto

powód

nie

może

korzystać

z

właściwości

przemiennej

przewidzianej w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach

obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze

Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.). Powołany

przepis

ma

zastosowanie

z roszczeniem

wyłącznie

bezpośrednim

do

do

poszkodowanego

ubezpieczyciela

występującego

sprawcy

wypadku

komunikacyjnego.

Od postanowienia Sądu Rejonowego powód wniósł zażalenie, w którym

zakwestionował kwalifikację wniesionej sprawy jako sprawy cywilnej, jak również

przekazanie przez Sąd sprawy do innego sądu miejscowo właściwego do jej

rozpoznania. Rozpoznając wniesione zażalenie, Sąd Okręgowy w K. powziął

poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym do rozstrzygnięcia Sądu

Najwyższego zagadnieniu prawnym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 390 § 1 k.p.c., jeżeli przy rozpoznawaniu apelacji

(odpowiednio poprzez art. 397 § 2 także zażalenia) powstanie zagadnienie prawne

budzące poważne wątpliwości, sąd może przedstawić to zagadnienie do

rozstrzygnięcia

Sądowi

Najwyższemu.

Nie

jest

wystarczającą

przesłanką

uzasadniającą przedstawienie zagadnienia prawnego przez sąd drugiej instancji

sama

wątpliwość

dostrzeżonego

tego

sądu

zagadnienia

co

do

prawnego,

prawidłowego

jeżeli

nie

sposobu

budzi

ono

rozwiązania

rzeczywiście

poważnych wątpliwości. W razie zwykłych wątpliwości sąd drugiej instancji

powinien rozwiązać je we własnym zakresie z wykorzystaniem wiedzy, jaką niosą

same przepisy oraz ich rozumienie w dotychczasowym orzecznictwie i doktrynie

prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., III CZP 38/09,

Lex nr 518116, z dnia 29 października 2009 r., III CZP 74/09, Lex nr 551887).

Przymiotnik

kwalifikujący

„poważne”,

oznacza,

że

istnieją

zasadnicze

trudności w ich wyjaśnieniu przy wykorzystaniu podstawowych metod wykładni

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 października 2005 r., III CZP

68/05, Lex nr 175457 z dnia 16 maja 2012 r., III CZP 19/12, Lex nr 1212819).

Nie jest przy tym wystarczające powołanie się na sam fakt wystąpienia rozbieżności

w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub ma sprzeczne wypowiedzi doktryny

(por. postanowienie z dnia 27 maja 2010 r., III CZP 32/10, Lex nr 590616), tym

bardziej jeżeli jeden z kierunków dotyczący sposobu rozwiązania określonego

zagadnienia prawnego jest dominujący (por. postanowienia Sądu Najwyższego:

z dnia 27 lutego 2008 r., III CZP 103/07, Lex nr 621804, z dnia 12 czerwca 2008 r.,

III CZP 42/08, Lex nr 420375). W takim przypadku, sąd drugiej instancji powinien

przedstawić argumenty, które mimo tego prowadzą do trudnych do usunięcia

w drodze interpretacji wątpliwości, z wykorzystaniem dotychczasowego dorobku

orzecznictwa oraz nauki prawa. Przedstawione przez Sąd Okręgowy do

rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego zagadnienie prawne nie spełnia wyżej

określonych kryteriów. Było ono już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego,

a Sąd Okręgowy nie przedstawił istotnych argumentów, które uzasadniałyby

przyjęcie, że zagadnienie to nadal, w jego ocenie, budzi poważne wątpliwości.

Odnośnie do pytania zawartego w punkcie drugim postanowienia, Sąd Okręgowy,

powołując się na rozbieżną praktykę sądową w zakresie kwalifikacji spraw

wnoszonych przez cesjonariuszy przeciwko zakładom ubezpieczeń, nie wskazał

żadnego przykładu świadczącego o tej rozbieżności.

W sprawie, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r.

o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

(Dz.U. Nr 233, poz. 1381), mają zastosowania przepisy dotychczasowe

określające, jakie sprawy zalicza się do spraw gospodarczych. Artykuł 479 1 § 1

k.p.c.,

który

określa

jedynie,

w

jakich

sprawach

sąd

stosuje

przepisy

o postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych, nie jest właściwy do oceny

zakresu kompetencji sądu gospodarczego, co jest przedmiotem regulacji zawartej

w art. 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy

spraw gospodarczych (Dz.U. Nr 33, poz. 175 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej

ustawy, sprawami gospodarczymi są sprawy ze stosunków cywilnych między

przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. uzasadnienie uchwał: składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1991 r., III CZP 9/91, OSNC 1991,

nr 8-9, poz. 98, z dnia 7 stycznia 1994 r., III CZP 174/93, OSNC 1994, nr 7-8, poz.

151 oraz z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 45/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 66)

wyjaśniono, że w definicji sprawy gospodarczej występują trzy elementy:

podmiotowy,

przedmiotowy

i

funkcjonalny.

Nie

ulega

wątpliwości,

że w rozpoznawanej sprawie są spełnione dwa elementy decydujące o charakterze

sprawy jako gospodarczej: podmiotowy (obie strony są przedsiębiorcami)

i przedmiotowy (sprawa wynika ze stosunku cywilnego). Wątpliwość dotyczy

wyłącznie występowania trzeciego elementu - funkcjonalnego, tj. czy sprawa mieści

się w zakresie prowadzonej przez strony, ściślej przez powoda, działalności

gospodarczej. Trudność w ocenie, czy jest spełniony ten element kwalifikacji

sprawy jako gospodarczej jest spowodowana tym, że przedmiotem sprawy jest

roszczenie odszkodowawcze dochodzone przeciwko ubezpieczycielowi nadto tym,

iż wierzytelność, będąca źródłem roszczenia, została nabyta przez powoda

(przedsiębiorcę) w drodze przelewu wierzytelności, w sytuacji, gdy obrót

wierzytelnościami nie jest przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej

przez

powoda.

Sąd

Okręgowy

stwierdził,

że

odnośnie

do

możliwości

zakwalifikowania sprawy jako gospodarczej, której przedmiotem jest roszczenie

odszkodowawcze dochodzone przez przedsiębiorcę przeciwko ubezpieczycielowi,

Sąd Najwyższy zajmował sprzeczne stanowiska. W postanowieniu z dnia

17 grudnia 2004 r., II CZ 151/04 (Lex nr 490406) Sąd Najwyższy uznał, że nie jest

sprawą gospodarczą sprawa, której przedmiotem jest roszczenie przedsiębiorcy

skierowane bezpośrednio przeciwko ubezpieczycielowi o zapłatę odszkodowania

za szkodę wyrządzoną powodowi przez osobę trzecią, związaną z pozwanym

umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Żądanie takie nie pozostaje

bowiem w zakresie prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej.

O istnieniu tego związku nie przesądza okoliczność, że uszkodzony pojazd powoda

- co ustalono w rozpoznawanej wówczas sprawie - był wykorzystywany w ramach

prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w postaci świadczenia usług

transportowych. Przedmiotem sporu jest bowiem żądanie zapłaty będące

następstwem skutków zachowania się osoby trzeciej, za które odpowiada pozwany,

a takie żądanie nie wiąże się z jakimikolwiek przejawami aktywności powoda

mieszczącymi się w zakresie przedmiotu prowadzonej przez niego działalności

gospodarczej. Odmienne stanowisko zostało wyrażone w postanowieniu Sądu

Najwyższego z dnia 15 lutego 2000 r., I CZ 242/99 (BSN 2000, nr 6, str. 10),

w którym

przyjęto,

że

sprawa

z

powództwa

przedsiębiorcy,

wynikająca

z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, przeciwko ubezpieczycielowi

o odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia OC przedsiębiorcy, który wyrządził

powodowi szkodę, jest sprawą gospodarczą. Roszczenie, które ma charakter

cywilnoprawny, pozostaje w sferze prowadzonej przez powoda działalności

gospodarczej; powód poniósł bowiem szkodę przy prowadzeniu działalności

gospodarczej

(transport).

Okoliczność,

że odpowiedzialność

pozwanego

(ubezpieczyciela) powód wywodził z czynu niedozwolonego ubezpieczającego nie

miało w tej sytuacji istotnego znaczenia. Analogiczne stanowisko, do wyżej

przedstawionego, zajął Sąd Najwyższy także w wyroku z dnia 3 kwietnia 2009 r.,

II CSK 601/08 (M. Prawn. 2009, nr 9, str. 467), przyjmując, że sprawa dotycząca

odszkodowania wszczęta przeciwko ubezpieczycielowi spółki, która spowodowała

powstanie szkody, jest sprawą gospodarczą. Analiza przedstawionych wyżej

judykatów na tle pozostałego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego

kwalifikowania sprawy jako gospodarczej – o czym niżej – uzasadnia wniosek,

że sprzeczne stanowiska na tle podobnych stanów faktycznych były odbiciem

występujących w orzecznictwie dwóch kierunków wykładni: wąskiego i szerokiego,

elementu funkcjonalnego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z 1989 r. Obecnie,

za dominujący można uznać ten nurt wykładni, który opowiada się za szeroką

interpretacją tego elementu (czy dochodzone roszczenie mieści się w zakresie

prowadzonej

przez

strony

działalności

gospodarczej),

przy

konieczności

każdorazowej jego oceny z uwzględnieniem konkretnych okoliczności danej

sprawy.

Zagadnienie to było przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego w uchwale

z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 45/05, według której sprawa między przedsiębiorcą,

który w ramach działalności gospodarczej nabył wierzytelność w drodze przelewu,

a dłużnikiem o jej zaspokojenie jest sprawą gospodarczą, jeżeli wierzytelność

ta pozostaje w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez dłużnika.

W uchwale tej odniesiono się do dotychczasowego dorobku orzecznictwa Sądu

Najwyższego

dotyczącego

zagadnienia

kwalifikowania

danej

sprawy

jako

gospodarczej, opowiadając się za nurtem szerokiego ujmowania związku

roszczenia z prowadzeniem działalności gospodarczej. Funkcjonalne kryterium

kwalifikacji sprawy jako gospodarczej należy ujmować elastycznie (podobnie

w wyrokach Sądu Najwyższego: z dnia 2 kwietnia 2009 r., IV CSK 505/08, Lex nr

603183 oraz z dnia 6 lipca 2011 r., I CSK 582/10, Lex nr 970063). Ma to miejsce

nie tylko wtedy, gdy stosunek cywilnoprawny, z którego spór wynika mieści się

w obrębie tej działalności, ale także wtedy, gdy sprawa będąca przedmiotem

rozpoznawania przez sąd wynika z prowadzenia tej działalności. Wystarczy więc,

że dla obu przedsiębiorców spór ma źródło w prowadzonej przez nich działalności.

Przemawia za tym wyrażany w piśmiennictwie postulat oceniania działalności

gospodarczej nie in abstracto, lecz w określonym stanie faktycznym, stosownie do

konkretnych okoliczności (por. również uzasadnienie uchwały składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 1991 r., III CZP 41/91, OSNCP

1992, nr 2, poz. 17, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada

2011 r., III CZP 67/11, OSNC 2012, nr 6, poz. 69). Dlatego istotne jest jedynie to,

czy poddawana ocenie sprawa dotyczy działań przedsiębiorcy stanowiących

przejaw wykonywania prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Sama

okoliczność działania w charakterze przedsiębiorcy nie przesądza o tym, iż każde

roszczenie tego podmiotu można kwalifikować jako związane z działalnością

gospodarczą. W

orzecznictwie wyróżniono nawet, że niektóre z działań

podejmowanych

przez

przedsiębiorcę

mają

związek

z

prowadzeniem

przedsiębiorstwa, ale nie mają związku z prowadzeniem przez niego działalności

gospodarczej. To pierwsze, szersze, pojęcie obejmuje także czynności związane

z prowadzeniem przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym, które nie polegają

na prowadzeniu działalności gospodarczej. Tego rodzaju czynności nie pozostają

bowiem w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie polegają na

uczestnictwie w obrocie gospodarczym, nie prowadzą do wytwarzania dóbr

materialnych, a także nie przynoszą żadnego zysku. Nie wykazują zatem cech

pozostających w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. uchwała

w składzie siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 1998 r., III CZP

12/98, OSNC 1998, nr 10, poz. 151, wyroki Sądu Najwyższego: z dnia

1 października 1998 r., I CKN 558/98, Lex nr 293269 z dnia 26 listopada 1998 r.,

I CKU 108/98, nie publ. i z dnia 3 października 2008 r., I CSK 155/08, Lex nr

500172). Sprawa gospodarcza powinna być rezultatem wykonywania działalności

gospodarczej przez dany podmiot (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 r., III CZP 117/91, OSNCP 1992,

nr 5, poz. 65). Za czynności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej

uznaje się z reguły czynności podejmowane w celu realizacji zadań mieszczących

się w przedmiocie tej działalności w sposób bezpośredni lub pośredni, pod

warunkiem jednak, że pomiędzy przedmiotem działalności a czynnościami

prowadzonymi do powstania roszczenia zachodzi normalny i funkcjonalny związek

(por. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 11 czerwca 1992 r., III CZP 64/92,

OSNCP 1992, nr 12, poz. 225, z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 45/05, z dnia

25 listopada 2011 r., III CZP 67/11, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia

2007 r., IV CSK 356/06, Lex nr 276223). Z tych względów roszczenia związane

z prowadzeniem działalności gospodarczej mogą wynikać z różnych zdarzeń

prawnych, które nie muszą być związane ze stosunkami kontraktowymi

przedsiębiorcy (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2011 r.,

III CZP 67/11, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., III CSK 282/11,

Lex nr 1212813), w tym obejmować roszczenia z czynów niedozwolonych (por.

wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2007 r., I CSK 435/06, M. Prawn. 2007,

nr 5, str. 228 oraz z dnia 3 kwietnia 2009 r., II CSK 601/08), czy też roszczenia

z bezpodstawnego wzbogacenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca

2012 r., III CSK 282/11), o ile nie wykraczają one poza przedmiot statutowej

działalności podmiotu, dokonanych przy okazji prowadzenia tej działalności.

Uwzględniając powyższe, sam brak wpisu w ewidencji działalności gospodarczej,

że przedmiotem działalności przedsiębiorcy jest obrót wierzytelnościami, nie

przesądza o tym, iż roszczenie przedsiębiorcy, wynikające z nabytej przez niego

wierzytelności, nie pozostaje w związku z prowadzoną przez niego działalnością

gospodarczą, jeżeli nabycie wierzytelności było czynnością związaną bezpośrednio

lub

pośrednio

z

prowadzoną

przez

niego

działalnością

gospodarczą.

Wpis w ewidencji działalności gospodarczej określonego rodzaju działalności

gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę nie przesądza o rodzaju czynności

prawnych, które przedsiębiorca musi podejmować w celu prowadzenia tej

działalności.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, nie rozstrzygając o zasadności wniesionego

zażalenia, stwierdzić należy, że istotne znaczenie dla kwalifikacji sprawy ma to, iż

powód prowadzi działalność gospodarczą w zakresie naprawy powypadkowej

samochodów, w ramach której oferuje swoim klientom kompleksową usługę

polegającą nie tylko na naprawie uszkodzonego pojazdu, ale także zapewnia im na

czas trwania naprawy możliwość korzystania z pojazdu zastępczego. Dokonując

rozliczeń, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, powód

oferuje klientom rozliczenie bezgotówkowe, polegające na tym, że mogą oni zawrzeć

umowę przelewu wierzytelności przysługujących im jako poszkodowanym, względem

zakładu ubezpieczeń, dokonując w ten sposób zapłaty za usługę oferowaną przez

powoda.

Drugie pytanie prawne Sądu Okręgowego dotyczy wykładni art. 20 ust. 1

ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym

Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr

124, poz. 1152 ze zm.), według którego powództwo o roszczenia wynikające

z ubezpieczeń obowiązkowych lub obejmujące roszczenia z tytułu tych ubezpieczeń

można wytoczyć bądź według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd

właściwy dla miejsca zamieszkania lub siedziby poszkodowanego lub uprawnionego

z umowy ubezpieczenia. Do zagadnienia tego odniósł się już wprost Sąd Najwyższy

w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 kwietnia 2005 r., III CZP 17/05 (Lex nr

369265), przyjmując, że możliwości powołania się na właściwość przemienną sądu,

wynikającą z tego przepisu, nie wyłącza okoliczność, że powód jest cesjonariuszem

wierzytelności

przysługującej

uprzednio

wobec

ubezpieczyciela

cedentowi

nieuczestniczącemu w sporze. Za takim stanowiskiem przemawia to, że roszczenie,

które

przysługiwało

uprzednio

poszkodowanemu

cedentowi

przeciwko

ubezpieczycielowi nie zmienia swego charakteru w następstwie dokonania przez

poszkodowanego cesji na rzecz osoby trzeciej – cesjonariusza. Podstawą

dochodzonego przeciwko pozwanemu roszczenia nie jest bowiem umowny przelew

wierzytelności na rzecz powoda, gdyż z chwilą dokonania tej cesji nastąpił tylko skutek

w postaci nabycia przez następcę prawnego cedenta przysługującej wcześniej

cedentowi wierzytelności wobec jego dłużnika. Zmieniła się więc jedynie osoba

wierzyciela, natomiast nie uległ zmianie charakter jej roszczenia o zapłatę wobec

dłużnika, celem zaspokojenia wierzytelności przysługującej już nowemu wierzycielowi.

Sąd Najwyższy, w powołanym wyżej orzeczeniu, powołał się także na wyrażany

w piśmiennictwie pogląd odnośnie do powództw mających za przedmiot roszczenia

z tytułu czynu niedozwolonego, stwierdzając, że wstąpienie następców prawnych

w miejsce podmiotów uprawnionych lub zobowiązanych z deliktu nie pozbawia

przysługujących im roszczeń charakteru roszczeń z czynu niedozwolonego,

co skutkuje tym, że dla powództw mających za przedmiot takie roszczenia właściwy

miejscowo będzie nadal sąd określony z zachowaniem wymogów przepisu art. 35

k.p.c. Stanowisko zajęte w powołanym wyżej orzeczeniu podziela także Sąd

Najwyższy

w

składzie

rozpoznającym

przedstawione

zagadnienie

prawne.

Należy mieć bowiem na uwadze, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego

konsekwentnie przyjmuje się, że zawarcie umowy przelewu wierzytelności nie

prowadzi

do

zmiany,

szeroko

rozumianej,

sytuacji

prawnej

cesjonariusza

(por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., I CKN

822/97, OSNC 1999, nr 2, poz. 39 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

22 kwietnia 2010 r., V CSK 367/09, Lex nr 1170238). Dotyczy to więc także sytuacji

wynikającej z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach

obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze

Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, jeśli się uwzględni, że właściwość przemienna

sądu została w nim określona za pomocą kryterium przedmiotowego, a nie

podmiotowego. Należy mieć także na uwadze zbieżność celów regulacji zawartej

w art. 20 ust. 1 powołanej wyżej ustawy oraz art. 35 k.p.c., który, jak się zasadnie

przyjmuje w piśmiennictwie, ma zastosowanie także do następców prawnych

podmiotów poszkodowanych, dochodzących wymienionych w nim powództw.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia

23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.)

postanowił, jak w sentencji.

jw