III CZP 63/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZP 63/11

POSTANOWIENIE

Dnia 17 listopada 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Bogumiła Ustjanicz

SSA Marek Machnij

w sprawie z wniosku Józefa S. I innych, przy uczestnictwie Spółdzielni

Mieszkaniowej w B. i Gminy Miasta B.

o ustanowienie odrębnej własności lokali,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 listopada 2011 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 28 czerwca 2011 r.,

"Czy po wejściu w życie art. 491 ustawy z dnia 15 grudnia

2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (dodanego ustawą z dnia

14 czerwca 2007 r., Dz.U. Nr 125, poz. 873) członek spółdzielni w razie bezczynności spółdzielni - może żądać w postępowaniu

nieprocesowym na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 powołanej na wstępie

ustawy ustanowienia na jego rzecz odrębnej własności lokalu, czy też

jedyną drogą do realizacji tego uprawnienia jest powództwo

wytoczone w oparciu o art. 491 w związku z art. 49 ust. 1 tejże

ustawy?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 29 grudnia 2010 r. ustanowił na rzecz

wnioskodawców odrębną własność garaży usytuowanych na działce położonej w B.

o nr geodezyjnym 7546/48, znajdującej się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni

Mieszkaniowej w B. Jako podstawę dla tego rozstrzygnięcia powołał art. 49 ustawy

z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr

119, poz. 1116 ze zm. - dalej ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych). Sąd

Okręgowy przy rozpoznawaniu apelacji Spółdzielni Mieszkaniowej w B. powziął

wątpliwość w jakim trybie - po wejściu w życie ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r.

zmieniającej ustawę o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 125, poz. 873), na

mocy której dodano do ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych art. 49 1 - podlega

rozpoznaniu żądanie członka spółdzielni o ustanowienie na jego rzecz odrębnej

własności

lokalu.

Zagadnienie

to

przedstawił

do

rozstrzygnięcia

Sądowi

Najwyższemu na podstawie art. 390 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Okręgowy dotyczy relacji

pomiędzy art. 49 i art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Pierwszy z

tych przepisów przewidywał dla dochodzenia żądania ustanowienia odrębnej

własności lokalu spółdzielczego tryb nieprocesowy. Art. 491 zawiera natomiast

odesłanie do trybu procesowego. Wymaga bowiem odnotowania, że art. 49 ustawy

o spółdzielniach mieszkaniowych został uchylony przez ustawę z dnia 19 grudnia

2002 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych

ustaw (Dz. U. Nr 240, poz. 2058). Sąd Okręgowy odwołał się jednak do

prezentowanego w judykaturze i doktrynie stanowiska, w myśl którego odzyskał on

moc, ze skutkiem ex tunc, na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20

kwietnia 2005 r., K 42/02. Gdyby nawet podzielić to stanowisko i przyjąć, że art. 49

ustawy

o

spółdzielniach

mieszkaniowych

ponownie

stał

się

przepisem

obowiązującym, to ta ocena nie jest wystarczająca dla przyjęcia, że obecnie jego

relacja do art. 491 tej ustawy, wprowadzonego w 2007 r., stanowi istotne

zagadnienie prawne w rozumieniu art. 390 § 1 k.p.c. Powinnością sądu

przedstawiającego zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu

jest bowiem nie tylko stwierdzenie, że zagadnienie to jest wątpliwe, ale

przedstawienie

także

odpowiedniego

wywodu

prawnego

zawierającego

argumentację wskazującą na różne możliwości rozwiązania tego zagadnienia, przy

uwzględnieniu utrwalonych zasad wykładni przepisów, które w rozpoznawanej

sprawie znajdują zastosowanie. Uzasadnienie przedstawione przez Sąd Okręgowy

tego wymogu nie spełnia. W szczególności nie przeprowadzono w nim analizy

skutków wprowadzenia nowej regulacji ustawowej. Powołano w nim równocześnie

dwa orzeczenia Sądu Najwyższego, w których zagadnienie przedstawione przez

Sąd Okręgowy było już przedmiotem oceny, a stanowisko przyjęte przez Sąd

Najwyższy było w tym zakresie zgodne (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 maja

2009 r., I CSK 378/08, OSNC 2009, nr 12, poz. 172 i z dnia 10 grudnia 2009 r., III

CSK 110/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 82). W ich uzasadnieniu Sąd Najwyższy

przyjął, że wprowadzony do ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych art. 491

uchylił art. 49 tej ustawy i po wejściu w życie ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r.,

mocą której dodano tenże art. 491, żądanie ustanowienia odrębnej własności lokalu

jest możliwe do dochodzenia wyłącznie w procesie. Brak jest podstaw by

kwestionować zasadność tego stanowiska, za którym Sąd Najwyższy opowiedział

się również w kolejnym wyroku z dnia 13 stycznia 2011 r., III CSK 94/10, tym

bardziej, że Sąd Okręgowy przeciwstawił mu jedynie stanowisko Sądu Okręgowego

wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 kwietnia 2008 r. (I Ca 35/08).

Przytoczeniu tego stanowiska nie towarzyszyło uzasadnienie szersze niż

stwierdzenie, że według oceny tego sądu zastosowanie art. 49 1 ustawy o

spółdzielniach mieszkaniowych jest uzależnione od uprzedniego zrealizowania

okoliczności opisanych w art. 41 i art. 42 tej ustawy. Nie sposób uznać, że stanowi

to argument podważający stanowisko prezentowane później jednolicie przez Sąd

Najwyższy.

Uwzględniając

powyższe

należało

przyjąć,

że

zagadnienie

prawne

przedstawione do rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy nie miało aktualnie

charakteru istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 390 § 1 k.p.c., co

uzasadniało odmowę podjęcia uchwały w tym przedmiocie.