III CZP 13/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZP 13/11

POSTANOWIENIE

Dnia 15 kwietnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie ze skargi Marka N.

na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J.

w sprawie egzekucyjnej Kmp [...] z wniosku wierzycielki Jolanty N.,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 kwietnia 2011 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 14 stycznia 2011 r.,

"Czy

w

przypadku

prowadzenia

postępowania

zabezpieczającego

w

celu

wykonania

postanowienia

zobowiązującego obowiązanego do zapłaty uprawnionemu

okresowo określonej sumy pieniężnej (art. 753 k.p.c.) jest

dopuszczalne orzekanie przez komornika o kosztach postępowania

zabezpieczającego na podstawie art. 770 k.p.c. w zw. z art. 49

Ustawy o komornikach sądowych i egzekucji z dnia 29 sierpnia 1997

roku (Dz.U. Nr 167 z 2006 r., poz. 1191 ze zm.)?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

W skardze na czynności komornika obowiązany Marek N. wniósł o uchylenie

czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J. polegającej na

zajęciu jego wynagrodzenia za pracę. Podniósł, że uprawniona bezzasadnie

skierowała postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia do wykonania w drodze

egzekucji (art. 743 § 1 k.p.c.). Ponadto wniósł o uchylenie postanowienia w

przedmiocie ustalenia kosztów egzekucyjnych i obciążenie tymi kosztami

uprawnionej. Według skarżącego wszczęcie egzekucji było bezprzedmiotowe, gdyż

spełniał on dobrowolnie swoje świadczenie i nie dał żadnych powodów

do skierowania sprawy do komornika.

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 1 lutego 2010 r. oddalił skargę

obowiązanego Marka N. podnosząc, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do

badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Zauważył, że obowiązany określone kwoty wynikające z postanowienia o udzieleniu

zabezpieczenia uiścił na rzecz uprawnionej dopiero po wszczęciu postępowania

egzekucyjnego i zajęciu wynagrodzenia za pracę.

Sąd

Okręgowy

rozpoznając

zażalenie

obowiązanego

na

powyższe

postanowienie powziął poważne wątpliwości, którym dał wyraz w zagadnieniu

prawnym przedstawionym Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie

art. 390 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przewidziana w art. 390 § 1 k.p.c. instytucja zagadnień prawnych, z uwagi

na wynikające z jego § 2 związanie sądów niższej instancji w danej sprawie

poglądem prawnym Sądu Najwyższego, wyrażonym w podjętej uchwale, nakazuje

stosowanie przy jego interpretacji reguły wykładni ścisłej, literalnej, bez sięgania do

argumentów celowościowych, czy utylitarnych. Respektująca taki kierunek

wykładnia,

doprowadziła

do

ukształtowania

poglądu,

że

przedmiotem

przedstawionego Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego może być jedynie

kwestia budząca poważne wątpliwości prawne, której wyjaśnienie jest niezbędne

do rozstrzygnięcia sprawy.

Rozważenia zatem wymaga kwestia, czy w okolicznościach tej sprawy

zachodzi potrzeba wyjaśnienia podniesionych wątpliwości.

W sprawie obowiązany zakwestionował wszczęcie egzekucji w celu

wykonania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia, a także

rozstrzygnięcie

w przedmiocie kosztów egzekucyjnych.

Zgodnie z art. 7674 § 1 w związku z art. 743 § 1 k.p.c. zażalenie na

postanowienie

sądu

przysługuje

w

wypadkach

wskazanych

w

ustawie.

W aktualnym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż na postanowienie

sądu rejonowego oddalające skargę na czynność komornika polegającą na zajęciu

zażalenie nie przysługuje (por. uchwalę SN z dnia 6 listopada 2008 r., III CZP

106/08, OSNC 2009, Nr 10, poz. 134 oraz z dnia 15 września 1995 r., III CZP

110/95, OSNC 1995, Nr 12, poz. 177). Wobec tego, w zakresie, w jakim skarżący

wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 1 lutego 2010 r., co do

oddalenia skargi na czynność komornika w postaci zajęcia wynagrodzenia za

pracę, zażalenie nie przysługuje.

Zażalenie przysługuje wyłącznie w zakresie oddalającym skargę, co do

ustalenia przez komornika kosztów wykonania zabezpieczenia, czyli kosztów

należnych komornikowi.

W orzecznictwie oraz literaturze nie budzi wątpliwości, że na podstawie art.

770 w związku z art. 743 k.p.c. komornik ustala wyłącznie wysokość kosztów

wykonania zabezpieczenia w drodze postępowania egzekucyjnego, natomiast

rozstrzygnięcie o nich wydaje sąd w postanowieniu kończącym postępowanie

w sprawie, w której udzielono zabezpieczenia (por. art. 745 k.p.c.). Wobec tego,

w ograniczonym zakresie zastosowanie znajduje art. 770 k.p.c.

Powyższe dotyczy każdego zabezpieczenia – konserwacyjnego, jak

i nowacyjnego, gdyż w omawianym zakresie kodeks postępowania cywilnego nie

wprowadza żadnego rozróżnienia; w szczególności, powołana reguła znajduje

zastosowanie także, gdy na podstawie art. 753 k.p.c. w sprawach o alimenty sąd

zobowiązał obowiązanego do zapłaty uprawnionemu okresowo określonej sumy

pieniężnej. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do dokonania wykładni contra

legem, czyli wykładni niezgodnej z sensem językowym przepisu. Wobec tego, nie

ma podstaw do udzielania przez Sąd Najwyższy odpowiedzi na przedstawione

zagadnienie prawne. Oczywiste jest, że w odniesieniu do postanowienia

o udzieleniu zabezpieczenia obejmującego sposób zabezpieczenia określony w art.

753 k.p.c., na zasadach ogólnych komornik orzeka o kosztach egzekucyjnego

wykonania postanowienia zabezpieczającego, natomiast stosownie do art. 745

k.p.c. o wszystkich kosztach postępowania zabezpieczającego rozstrzyga sąd

w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia

(art. 390 § 1 k.p.c. w zw. z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie

Najwyższym, Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.).