III CZP 110/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZP 110/07

POSTANOWIENIE

Dnia 14 grudnia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Maria Grzelka

SSN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca)

Protokolant Iwona Budzik

w sprawie z wniosku J.S.

przy uczestnictwie H.R. i L.R.

o rozgraniczenie,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 grudnia 2007 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy w L.

postanowieniem z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt [...],:

„Czy

w

sytuacji,

gdy

postępowanie

o

rozgraniczenie

nieruchomości, prowadzone przez organ administracji, dotyczyło

wyłącznie odcinka granicy nieruchomości, wydana przez ten organ

decyzja

administracyjna

o

umorzeniu

tak

prowadzonego

postępowania i przekazaniu sprawy sądowi otwiera drogę sądową

o rozgraniczenie?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

Przedstawione przez Sąd Okręgowy w L. do rozstrzygnięcia na podstawie

art. 390 § 1 k.p.c. zagadnienie prawne powstało na tle przepisów regulujących

postępowanie rozgraniczeniowe przed organem administracyjnym oraz przed

sądem.

Z

postanowienia

o

wszczęciu

administracyjnego

postępowania

rozgraniczeniowego szczegółowo opisanych nieruchomości oraz decyzji wójta

Gminy S.

o umorzeniu tego postępowania i przekazaniu sprawy Sądowi

Rejonowemu w Ł. wynika, że przedmiotem rozgraniczenia jest odcinek granicy

między działką nr 191 a działką nr 197 oraz między działką nr 192 a działką nr 198

- określony w decyzji jako „odcinek na głębokości około 100 m od drogi powiatowej

oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 2”.

Sąd Rejonowy w Ł. postanowieniem z dnia 31 stycznia 2007 r. rozgraniczył

szczegółowo opisane nieruchomości oznaczone jako działka nr 191 i działka nr

197 „na głębokości około 100 m od drogi powiatowej nr 2” oraz rozgraniczył

szczegółowo opisane nieruchomości oznaczone jako działki nr 192 i 198 „na

głębokości około 100 m od drogi powiatowej nr 2” - według linii szczegółowo

opisanych na mapie geodezyjnej.

Sąd

Okręgowy

w przedstawionym

rozpoznając

zagadnieniu

apelację

prawnym.

W

powziął

wątpliwość

wyrażoną

jego

uzasadnieniu

wskazał,

że zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne

i kartograficzne, dalej jako „pr.g.k.” (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027

ze zm.) rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre

granice określonych nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi

gruntami. Zdaniem tego Sądu oznacza to, że przedmiotem rozgraniczenia powinna

być co najmniej jedna spośród granic nieruchomości – na całej jej długości,

natomiast

wyłączone

jest

prowadzenie

postępowania

rozgraniczeniowego

odnośnie fragmentu jednej z granic. Do takiego wniosku prowadzi też ustanowiona

w art. 153 k.c. zasada rozgraniczenia nieruchomości na całej długości granicy

z nieruchomością sąsiednią wyłącznie według jednego z wymienionych w tym

przepisie kryteriów. Prowadzenie postępowania administracyjnego odnośnie jednej

lub kilku granic nieruchomości na całej ich długości powoduje więc, że zasada

przewidziana w art. 29 ust. 2 pr.g.k. - mimo przyjętej w art. 33 ust. 3 pr.g.k. reguły,

że sąd rozpoznaje sprawę o rozgraniczenie w zakresie określonym w zgłoszonym

żądaniu strony – zostaje zachowana. W rozpoznawanej sprawie administracyjne

postępowanie

rozgraniczeniowe

dotyczyło

wyłącznie

odcinka

granicy

nieruchomości, powstaje zatem – w ocenie Sądu Okręgowego - poważna

wątpliwość prawna sprowadzająca się do pytania, czy w takiej sytuacji wydana

przez organ administracyjny decyzja o umorzeniu tego postępowania i przekazaniu

sprawy sądowi otwiera drogę sądową o rozgraniczenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozważając

zagadnienie

prawne

przedstawione

do

rozstrzygnięcia

na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy w pierwszej kolejności bada,

czy zostały

spełnione

warunki

do

podjęcia

uchwały

(por.

uzasadnienie

postanowienia Sadu Najwyższego z dnia 14 listopada 2006 r., III CZP 84/06,

niepubl.).

Podstawowym warunkiem zwrócenia się do Sądu Najwyższego w trybie art.

390 k.p.c. jest to, aby sąd, który przedstawia określone zagadnienie prawne

wyraźnie wskazał, że istnieją argumenty przemawiające za jednym z możliwych

rozwiązań. W postanowieniu z dnia 25 stycznia 2007 r. (III CZP 100/06, niepubl.)

Sąd Najwyższy wskazał, że uzasadnienie postanowienia o przedstawieniu

zagadnienia

prawnego

powinno

zawierać

możliwe

rozwiązania

danego

zagadnienia, które w ocenie sądu rozpatrującego środek odwoławczy mogą

wchodzić w rachubę oraz przedstawienie argumentów w stosunku do każdego

z nich, nie jest natomiast wystarczające ograniczenie się do zaprezentowania

jednego stanowiska z przytoczeniem argumentów, które mogłyby je uzasadniać.

W uzasadnieniu tego postanowienia trafnie zaznaczono, że celem zwrócenia się

do Sądu Najwyższego w trybie art. 390 k.p.c. nie jest bowiem to, aby Sąd

Najwyższy wspierał jednoznacznie sformułowane stanowisko. Wątpliwości Sądu

Okręgowego

nie

usprawiedliwiający

zostały

sformułowane

i

umotywowane

w

sposób

wahania Sądu w opowiedzeniu się za określoną koncepcją

prawną spośród koncepcji mogących wchodzić w rachubę. Rozważania Sądu

Okręgowego, skoncentrowane na analizie uregulowań przyjętych w art. 29 ust. 2

i 33 ust. 3 pr.g.k., a także w art. 153 k.c. w istocie nie dotyczyły kwestii

dopuszczalności drogi sądowej w sytuacji opisanej w przedstawionym zagadnieniu

prawnym.

Okoliczność,

że

istota

zagadnienia

prawnego

jest

inna

od

przedstawionego Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia, stanowi uzasadnioną

przyczynę odmowy podjęcia uchwały (por. uchwałę SN z dnia 19 września 2000 r.,

III CZP 28/00, Biul. SN 2000, nr 9, poz. 3).

Za odmową podjęcia uchwały przemawiała, oprócz wskazanych przyczyn,

także okoliczność, że istota zagadnienia wyjaśniona została w postanowieniu z dnia

4 sierpnia 1999 r. (II CKN 548/98, OSNC 2002, nr 2, poz. 40), w którym Sąd

Najwyższy stwierdził, że „decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego

i przekazaniu sprawy do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17

maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz.U. Nr 30, poz. 163 ze zm.)

wyznacza przedmiotowy zakres kognicji, w jakim przekazana sprawa podlega

rozpoznaniu w postępowaniu sądowym. Nie należy do kompetencji sądu kontrola

czynności dokonanych w fazie administracyjnego postępowania o rozgraniczenie”.

W sprawie, w której zapadło cytowane orzeczenie, administracyjne

postępowanie

rozgraniczeniowe

dotyczyło

–

podobnie

jak

w

sprawie

rozpoznawanej - jedynie odcinka spornej granicy. Sąd Najwyższy nie zgodził się

z zarzutem

niedopuszczalności

drogi

sądowej

w

takiej

sytuacji,

uznając,

że wskazany w decyzji o przekazaniu sprawy odcinek granicy określa kognicję

sądu w postępowaniu rozgraniczeniowym.

Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji

postanowienia (art. 390 § 1 k.p.c. w zw. z art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada

2002 r. o Sądzie Najwyższym, Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.).