III CZ 93/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 93/12

POSTANOWIENIE

Dnia 20 grudnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku S.T.

przy uczestnictwie M. N.

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 grudnia 2012 r.,

zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 8 marca 2011 r.,

1. oddala zażalenie;

2. przyznaje adwokatowi S. W. od Skarbu Państwa - Sądu

Okręgowego kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych

powiększoną o 23% podatku VAT tytułem wynagrodzenia

za

udzielenie

uczestnikowi

postępowania

z

urzędu

nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu przed

Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

M. N. wniósł skargę o wznowienie postępowania o stwierdzenie nabycia

własności nieruchomości przez zasiedzenie zakończonego postanowieniem Sądu

Okręgowego z dnia 26 lipca 2007 r. Jako podstawy do wznowienia postępowania

wskazał: prowadzenie postępowania i wydanie postanowień w sprawie już

prawomocnie rozstrzygniętej, sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego

materiału dowodowego, ujawnienie nowych okoliczności faktycznych i dowodów

oraz nieważność postępowania z powodu braku możliwości obrony swoich praw i

niewłaściwej reprezentacji.

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 8 marca 2011 r. odrzucił skargę.

Podkreślił, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia w niniejszej sprawie

ustawowych przesłanek wznowienia postępowania. Do ustawowych podstaw

wznowienia nie należy sprzeczność ustaleń sądu z zebranym w sprawie

materiałem dowodowym. Nie zachodzi nieważność postępowania z powodu braku

należytej reprezentacji ze strony pełnomocnika oraz pozbawienia możliwości

obrony swoich praw, bowiem w toku postępowania skarżący był reprezentowany

przez pełnomocnika z wyboru. Poza tym niniejsze postępowanie dotyczy

zasiedzenia, a wskazane przez skarżącego wcześniejsze postępowanie dotyczyło

wniosku o rozgraniczenie, nie były to zatem tożsame postępowania. Zdaniem

Sądu Okręgowego, skarżący nie uprawdopodobnił również ujawnienia nowych

okoliczności faktycznych i dowodów, które mogły mieć wpływ na wynik

postępowania. Możliwość powoływania nowych faktów i dowodów jest ograniczona

wyłącznie do tych okoliczności faktycznych i tych środków dowodowych, które

istniały w trakcie zakończonego postępowania, ale nie były objęte materiałem

sprawy. Taka sytuacja nie dotyczy żadnego z faktów bądź dowodów wskazanych

przez skarżącego.

M. N., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wniósł do Sądu

Apelacyjnego za pośrednictwem Sądu Okręgowego zażalenie na postanowienie o

odrzuceniu skargi, zarzucając naruszenie art. 410 § 2 w związku z art. 130 § 1

k.p.c. Podkreślił, że skoro skarżący nie uprawdopodobnił w sposób należyty

istnienia okoliczności stwierdzających dopuszczalność wznowienia postępowania,

Sąd Okręgowy nie powinien był odrzucać skargi o wznowienie postępowania, lecz

powinien wezwać uczestnika do wyjaśnienia i uprawdopodobnienia okoliczności

uzasadniających dopuszczalność wznowienia (postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 30 października 2008 r., II CZ 74/08, niepubl.). Sąd Apelacyjny

postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r. stwierdził swoją niewłaściwość

i przekazał zażalenie do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący nietrafnie powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

30 października 2008 r., II CZ 74/08, według którego, jeżeli Sąd ma wątpliwości,

wznowienia jakiego postępowania skarga dotyczy, powinien wezwać stronę

skarżącą w trybie art. 410 § 2 k.p.c. do ich wyjaśnienia i uprawdopodobnienia

dopuszczalności wznowienia. Z art. 410 § 2 wynika, że ocena przez sąd

dopuszczalności wznowienia może być poprzedzona wezwaniem skarżącego

do uprawdopodobnienia

okoliczności

może stanowić

że

ocena,

są niewystarczające

do

to

okoliczności

stwierdzenia

stwierdzających.

przytoczone

Jego

przez

dopuszczalności

podstawę

skarżącego

wznowienia

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CZ 168/11,

niepubl.). Taka sytuacja jednak nie występuje w niniejszej sprawie. Nie można

podzielić poglądu, że to na sądzie rozpoznającym skargę o wznowienie

postępowania ciąży obowiązek ustalenia przyczyn wznowienia, a jeśli ich nawet

oczywiście nie ma, to mimo to należy wezwać skarżącego do uprawdopodobnienia

okoliczności stwierdzających dopuszczalność wznowienia na podstawie art. 410

§ 2 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CZ

201/11, niepubl.). Bezzasadne byłoby w konsekwencji stanowisko, że zaskarżone

postanowienie pozbawiło skarżącego możliwości uprawdopodobnienia wystąpienia

okoliczności

przemawiających

za

dopuszczalnością

skargi

o

wznowienie

postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. W skardze o wznowienie

postępowania skarżący miał bowiem możliwość powoływania okoliczności

świadczących o

zasadności jego stanowiska, czego jednak nie uczynił

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2007 r., I CZ 105/07,

niepubl.).

Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).