III CZ 89/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 89/12

POSTANOWIENIE

Dnia 12 grudnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący)

SSN Iwona Koper (sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z wniosku P. L.

przy uczestnictwie A. L.

o wpis do księgi wieczystej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 12 grudnia 2012 r.,

zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 22 czerwca 2012 r.,

oddala zażalenie;

przyznaje adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa - Sądu

Okręgowego kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł powiększoną o

stawkę

podatku

nieopłaconej

od

towarów

i

pomocy

prawnej

udzielonej

postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

usług

tytułem

kosztów

uczestnikowi

w

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy odrzucił apelację

uczestnika A. L. od wpisu do księgi wieczystej z powodu nieuzupełnienia braków

apelacji przez jej podpisanie.

A. L. zaskarżył zażaleniem powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie

art. 136 § 1 k.p.c., art. 136 § 2 k.p.c. w zw. z art. 373 k.p.c. poprzez ich

zastosowanie w sytuacji, gdy osadzenie uczestnika w zakładzie karnym ma

charakter przymusu i nie powinno być traktowane jako zmiana miejsca

zamieszkania rodząca negatywne konsekwencje - skutku doręczenia, a fakt

przebywania uczestnika w zakładzie karnym powinien być znany bądź ustalony

przez Sąd z urzędu i nie powinien skutkować odrzuceniem apelacji.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Sąd

Okręgowy powziął wiadomość o przebywaniu uczestnika w Zakładzie Karnym w K.

W związku z tym samo wezwanie do usunięcia braku apelacji bez załączonego

dokumentu apelacji pozbawiło faktycznie A. L. możliwości uzupełnienia braku

podpisu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie

sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie z wniosku P. L. z dnia 12 marca 2012 r. z udziałem uczestnika A.

L. Sąd Rejonowy dokonał na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 3

sierpnia 2010 r. o zniesieniu współwłasności wpisu prawa własności nieruchomości

na rzecz wnioskodawcy. Zawiadomienie o wpisie zostało doręczone uczestnikowi

postępowania A. L. w dniu 16 marca 2012 r. na adres B. ul Z.[..]. Uczestnik wniósł

apelacje od wpisu w dniu 30 marca 2012 r. Na wezwanie Sądu uczestnik uzupełnił

braki formalne apelacji przez doręczenie jej odpisu oraz złożył oświadczenie o

stanie majątkowym. Z noszącego datę 13 kwietnia 2012 r. pisma uczestnika i jego

oświadczenia wynika, że zamieszkuje i przebywa pod tym adresem. Pod ten też

adres zostało doręczone w dniu 20 kwietnia 2012 r. postanowienie oddalające

wniosek uczestnika o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnieniu od

kosztów. W dniu 9 maja 2012 r Sąd Rejonowy przedstawił akta sprawy wraz z

apelacją uczestnika Sądowi Okręgowemu, który w tym samym dniu

wezwał

uczestnika do uzupełnienia braku apelacji przez jej podpisanie. Nieodebrane przez

adresata i awizowane dwukrotnie w dniach 15 i 23 maja 2012 r. wezwanie, złożone

zostało do akt ze skutkiem doręczenia. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2012 r.

Sąd Okręgowy odrzucił apelację uczestnika. Postanowienie zostało doręczone

uczestnikowi na adres zamieszkania, gdzie nie zostało podjęte i było awizowane

w dniach 3 i 11 lipca 2012 r. Przewodniczący Wydziału zarządził uznanie

postanowienia za doręczone, jednak następnie w dniu 26 lipca 2012 r. zarządził

jego doręczenie uczestnikowi na adres Zakładu karnego w K. Doręczenia

dokonano 31 lipca 2012 r. We wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu do

wniesienia zażalenia na postanowienia o odrzuceniu apelacji uczestnik podał, że od

26 kwietnia 2012 r. jest pozbawiony wolności i przebywa w Zakładzie Karnym w K.

W tym stanie rzeczy zażalenie jest nieuzasadnione. Oceny tej nie może

podważyć niewątpliwie trafny wywód skarżącego odnośnie do wykładni art. 136 § 1

k.p.c. prowadzący do wniosku, że czasowa zmiana miejsca pobytu związana

z pozbawieniem

wolności

nie

jest

zmianą

miejsca

zamieszkania

strony

w rozumieniu tego przepisu. Pogląd ten jest aktualny także na gruncie art. 626 12

k.p.c., który jako lex specialis w stosunku do art. 136 k.p.c. wyłącza jego

zastosowanie w postępowaniu wieczystoksięgowym w odniesieniu do osób

określonych w art. 626 12 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem osoba, na rzecz której

wpisane jest prawo lub roszczenie w księdze wieczystej, jej przedstawiciel albo

pełnomocnik do doręczeń mają obowiązek niezwłocznego zawiadomienia sądu

prowadzącego księgę wieczystą o każdej zmianie adresu względnie wskazania

adresu do doręczeń, a w razie zaniedbania tego obowiązku pismo sądowe

pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 62612 § 3).

Skarżącemu, jako uczestnikowi postępowania nie można więc – jak

zasadnie podnosi w zażaleniu - przypisać zaniedbania obowiązku zawiadomienia

sądu wieczystoksięgowego o zmianie adresu, co może uzasadniać wniosek

o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku apelacji. Jednocześnie jednak nie

można uznać, że wezwanie do jego usunięcia bezpodstawnie zostało doręczone na

znany Sądowi Okręgowemu adres zamieszkania uczestnika i było bezskuteczne

skoro,

jak wynika to z akt sprawy i co nie zostało w zażaleniu podważone,

informację, że uczestnik przebywa w zakładzie karnym Sąd ten powziął dopiero po

doręczeniu mu postanowienia o odrzuceniu apelacji Postanowienie

zostało

wówczas doręczone skarżącemu na adres zakładu karnego i w terminie, który

rozpoczął

bieg

zażaleniem.

od

tego

doręczenia

zostało

zaskarżone

rozpoznawanym

W konsekwencji tego nie można uznać, że odrzucenie apelacji

z powodu nieuzupełnienia jej braku naruszało art. 373 k.p.c.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814

k.p.c.).