III CZ 88/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 88/06

POSTANOWIENIE

Dnia 15 grudnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący)

SSN Hubert Wrzeszcz

SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku T.K.

przy uczestnictwie [...]

o dział spadku i zniesienie współwłasności,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym

w dniu 15 grudnia 2006 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego w K.

z dnia 28 lipca 2006 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 2 lipca 2006 r. odrzucił skargę

kasacyjną wnioskodawcy na postanowienie tego Sądu z dnia 31 marca 2006 r.

W uzasadnieniu - między innymi - wyjaśnił, że wnioskodawca wprawdzie określił

wartość zaskarżenia kasacyjnego na 180 000 zł, czyli kwotę mieszczącą się w

granicach zakreślonych w art. 5191 §2 k.p.c., jednak uczynił to nieprawidłowo;

w rzeczywistości wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego była niższa niż sto

pięćdziesiąt tysięcy złotych.

W zażaleniu na postanowienie z dnia 2 lipca 2006 r. wnioskodawca zarzucił

Sądowi Okręgowemu wadliwe określenie wartości przedmiotu zaskarżenia

kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W tzw. sprawach działowych obowiązek podania we wniosku o wszczęcie

postępowania wartości przedmiotu sprawy (art. 511 w związku z art. 187 § 1 pkt 1

i art. 19 § 2 k.p.c.), a w apelacji - wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 368 § 2

w związku z art. 19 § 2 i art. 13 § 2 k.p.c.), został zmodyfikowany przez art. 684,

567 §3 i

art. 619 § 1 k.p.c. Zgodnie z tymi przepisami, ustalenie wartości

dzielonego majątku należy do sądu. Sąd meriti powinien więc zawsze tę wartość

ustalić, działając z urzędu. Nigdy nie jest wiążące dla niego w tym względzie

stanowisko współwłaścicieli (współuprawnionych).

Podobnie przedstawia się określenie wartości przedmiotu zaskarżenia

kasacyjnego. Uczestnik postępowania działowego wnosząc skargę kasacyjną

powinien wskazać w niej, zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2

k.p.c., wartość przedmiotu zaskarżenia. Wskazana wartość przedmiotu zaskarżenia

nie jest jednak wiążąca dla sądu drugiej instancji, ani dla Sądu Najwyższego. Sądy

te mogą poddać ją weryfikacji na podstawie akt sprawy z pominięciem zasad

określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 24 maja

2001 r., IV CZ 20/01, nie publ., z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 152/01, LEX nr

54322, i z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, nr 1, poz. 11).

Praktyczne znaczenie możliwości tej weryfikacji ujawnia się w szczególności

w

przypadkach oczywiście nieprawidłowego wskazania wartości przedmiotu

zaskarżenia w zamiarze zapewnienia sobie dostępu do postępowania kasacyjnego

(por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2006 r., IV CR 34/06,

nie publ.).

W tzw. sprawach działowych wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość

konkretnego interesu, np. rzeczy lub praw, których objęcie lub nieobjęcie podziałem

skarżący kwestionuje (por. np. powoływane już postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02).

Z reguły – nawet gdy orzeczenie

zakwestionowano w całości – wartość ta nie przekracza wartości udziału

skarżącego uczestnika. Tylko wyjątkowo jest inaczej, na przykład wtedy, gdy

uczestnik podważa zasadę podziału (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia

5 kwietnia 2002 r., II CZ 25/02, LEX nr 54494, oraz z dnia 21 stycznia 2003 r.,

III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60).

W apelacji wnioskodawca zaskarżył postanowienie

z

Sądu Rejonowego

dnia 13 lipca 2005 r., ustalające wartość działu spadku i

zniesienia

współwłasności na kwotę 66 139,76 zł., jedynie w części przyznającej T.K. na

wyłączną własność działkę nr [...]/3 oraz T.K. i B.K. na współwłasność działkę nr

[...]/2. Postanowieniem z dnia 31 marca 2006 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację

wnioskodawcy. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zaskarżył postanowienie

Sądu Okręgowego z dnia 31 marca 2006 r. w całości. W tej sytuacji jest więc

oczywiste, że – tak jak przyjął Sąd Okręgowy – wartość zaskarżenia kasacyjnego

nie osiągnęła progu określonego w art. 5191 § 2 k.p.c.

Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 398 14

w związku z art. 3941 k.p.c.).