III CZ 87/24 · Sąd Najwyższy

III CZ 87/24 POSTANOWIENIE 20 lutego 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Karol Weitz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 lutego 2025 r. w Warszawie‎zażalenia M.N.‎na wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku‎z 29 września 2023 r., V ACa 1748/23,‎w sprawie z powództwa S. N.‎przeciwko M. N.‎o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, 1. odrzuca zażalenie;

2. oddala wniosek kuratora pozwanej o wynagrodzenie za pełnienie funkcji kuratora.

UZASADNIENIE

Powód S. N. wniósł przeciwko małoletniej M. N. reprezentowanej przez matkę A. B. powództwo o pozbawienie wykonalności bliżej określonych w pozwie tytułów wykonawczych. Wyrokiem zaocznym z 19 stycznia 2021 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku pozbawił wykonalności w części jeden z powołanych tytułów wykonawczych (pkt I), oddalił powództwo w pozostałym (pkt II) i orzekł o kosztach procesu (pkt III). Apelację od tego wyroku złożył powód. Wyrokiem z 29 września 2023 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku uchylił zaskarżony wyrok w punktach II i III, zniósł postępowanie w sprawie w zakresie czynności podjętych przez Sąd Okręgowy i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Przyczyną wydania przez Sąd drugiej instancji wyroku kasatoryjnego było stwierdzenie, przez ten sąd, że postępowanie w pierwszej instancji było dotknięte nieważnością z powodu nieprawidłowej reprezentacji małoletniej pozwanej. W ocenie Sądu pozwaną powinien był reprezentować kurator, a nie matka, która zgodnie z art. 98 § 2 i 3 k.r.i o. była wyłączona od reprezentacji córki. Według Sądu sytuacja ta skutkowała nieważnością postępowania przed sądem pierwszej instancji z powodu pozbawienia małoletniej pozwanej możliwości obrony jej praw (art. 379 pkt 2 k.p.c.).Zażalenie na wyrok z 29 września 2023 r. złożył w imieniu pozwanej działający na jej rzecz kurator procesowy.

Zaskarżył przedmiotowy wyrok co do zakresu uchylenia wyroku z 19 stycznia 2021 r., tj. w zakresie, w którym wyrok nie został uchylony w jego punkcie I. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uchylenie wyroku zaocznego z 19 stycznia 2021 r. w całości, zniesienie postępowania przed Sądem Okręgowym w Gdańsku w całości i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania Żalący wniósł również o przyznanie mu wynagrodzenia za pełnienie przez niego kurateli, zaznaczając, że jest podatnikiem podatku od towarów i usług.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu.

Zgodnie z art. 3941 §11k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Użyte w tym przepisie określenie „w razie” nie zmienia generalnego założenia co do dopuszczalności środków zaskarżenia, że przedmiotem zaskarżenia w każdym wypadku może być tylko istniejące rozstrzygnięcie i że w drodze zaskarżenia orzeczenia można zwalczać tylko rozstrzygnięcie określonej treści, a nie zachodzący, zdaniem skarżącego, brak określonego rozstrzygnięcia w zaskarżonym orzeczeniu.

Właściwym środkiem zwalczania braku rozstrzygnięcia w orzeczeniu co do pewnej kwestii lub w pewnym zakresie jest wniosek o uzupełnienie wyroku (art. 351 k.p.c.), a nie środek zaskarżenia, który, w razie kwestionowania w nim wyłącznie braku rozstrzygnięcia pewnej kwestii lub w określonym zakresie w zaskarżonym orzeczeniu, wobec braku substratu zaskarżenia jest niedopuszczalny i jako taki podlega odrzuceniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 lipca 1982 r., I PRN 22/81 nie publ.). Z tych względów, na podstawie art. 3986 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.Wniosek o przyznanie wynagrodzenia dla kuratora pozwanej Sąd Najwyższy oddalił, gdyż wniesienia środka zaskarżenia od nieistniejącego orzeczenia nie można uznać za należyte wykonywanie funkcji kuratora.[a.ł] ‎