III CZ 8/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 8/13

POSTANOWIENIE

Dnia 28 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marta Romańska (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa E. sp. z o.o. z siedzibą w S.

przeciwko Z. S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 lutego 2013 r.,

zażalenia pozwanego

na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 7 listopada 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił ponowny

wniosek pozwanego Z. S. o zwolnienie go od kosztów sądowych (k. 351 akt). W

punkcie 2 postanowienia z dnia 7 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił także,

jako nieopłaconą, apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia

20 marca 2012 roku.

W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu apelacji pozwany zarzucił

naruszenie art. 112 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie art. 107 ust. 1 i art. 112

ust. 4 cytowanej ustawy, polegające na odrzuceniu postanowieniem z dnia

7 listopada 2012 roku ponownego wniosku pozwanego o zwolnienie go od kosztów

sądowych mimo, że według twierdzeń pozwanego, jego ponowny wniosek został

oparty na nowych okolicznościach.

Formułując powyższe zarzuty pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia w części odrzucającej jego apelację i zasądzenie od powoda na

rzecz pozwanego kosztów postępowania według właściwych przepisów.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zażalenie pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Apelacyjny wydając postanowienie z dnia 12.10.2012 roku k. 278 akt)

o oddaleniu wniosku pozwanego o zwolnienie go od kosztów sądowych ponad już

uiszczoną opłatę od apelacji 40 zł, oparł się na oświadczeniu pozwanego o stanie

rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (k. 263-266 akt), zeznaniu

podatkowym za rok 2011 wykazującym dochód w kwocie 135.072 zł (k. 271- 274

akt) oraz bilansie za okres 1.01.2012- 31.08.2012 roku wykazującym sprzedaż na

kwotę 1.247.736 złotych i stratę w prowadzonej przez pozwanego działalności

gospodarczej w wysokości 304.222 zł (k. 275 akt). Wprawdzie postanowienie to nie

zawiera uzasadnienia, wydane zostało bowiem przez Sąd II instancji i nie podlegało

zaskarżeniu, ale wynika z jego sentencji, iż Sąd II instancji uznał, że opisana wyżej

sytuacja pozwanego, mimo wykazanej straty w działalności gospodarczej, nie

uzasadnia żądania zwolnienia pozwanego od opłaty od apelacji w kwocie 8.111 zł

i pozwany jest w stanie opłatę tę uiścić bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla

siebie i rodziny.

W ponownym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 285-349 akt)

pozwany powołał się na nowe, jego zdaniem, i odmienne od dotychczas

wskazanych okoliczności uzasadniające złożony wniosek, a mianowicie na spór

z nierzetelnym, zdaniem pozwanego, kontrahentem o zapłatę należności za

wykonane przez pozwanego dodatkowe roboty budowlane oraz na złożenie

zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia na szkodę pozwanego przestępstwa

przez zarząd W. spółki z o.o.

Sąd II instancji uznał jednak, że po pierwsze wniosek ten został oparty na

tych samych okolicznościach, co poprzedni, co skutkowało jego odrzuceniem

postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. wydanym na podstawie art. 107 ustęp 2

ustawy o k.s.s.c. (k. 351 akt), a po drugie wniosek ten nie przerwał biegu terminu

do wniesienia opłaty sądowej od apelacji, do uiszczenia której pozwany został

wezwany (art.112 ustęp 4 ustawy o k.s.s.c.).

Sedno sprawy sprowadza się więc do weryfikacji powyższej oceny Sądu

Apelacyjnego, w szczególności, czy ponowny wniosek pozwanego jest oparty

istotnie na nowych okolicznościach, uzasadniających ewentualne odmienne

rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów sądowych.

W związku z tym podnieść trzeba, że w świetle art. 107 u.k.s.c. oceny, czy

wystąpiły nowe okoliczności dokonuje sąd rozpoznając ponowny wniosek strony

o zwolnienie od kosztów sądowych, z tym że konsekwencją stwierdzenia braku

nowych okoliczności jest odrzucenie wniosku, które podlega kontroli instancyjnej

przeprowadzanej w trybie określonym w art. 380 k.p.c. Natomiast w razie

stwierdzenia, że nowe okoliczności wystąpiły, ponowny wniosek podlega

uwzględnieniu albo oddaleniu, w zależności od oceny, czy nowe okoliczności

uzasadniają przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych.

Lektura ponownego wniosku pozwanego o zwolnienie go od kosztów

sądowych i załączników prowadzi do konkluzji, że wskazane w ponownym wniosku

okoliczności dotyczą zaszłości czyli określonych zdarzeń zaistniałych w przeszłości

w toku prowadzonej przez pozwanego działalności gospodarczej, istniejących już

w momencie składania pierwszego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych

i rzutujących na sytuację finansową i dochody pozwanego, poddane ocenie Sądu

Apelacyjnego przy rozstrzyganiu pierwszego wniosku o zwolnienie pozwanego od

kosztów sądowych. Nie ma więc uzasadnionych podstaw do twierdzenia, jak to

czyni w zażaleniu pozwany, że ponowny wniosek powołuje się na inne okoliczności,

niż te którymi pozwany uzasadnił pierwszy wniosek.

W konsekwencji brak jest, w ocenie Sądu Najwyższego, przesłanek

do zakwestionowania zgodności z prawem odrzucenia ponownego wniosku przez

Sąd

Apelacyjny

na

podstawie

art.

ustęp

ustawy

o

k.s.s.c.

Nie przedstawił bowiem pozwany, wbrew swoim twierdzeniom, nowych nie

istniejących w momencie składania pierwszego wniosku okoliczności, które

mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów sądowych.

Sąd Apelacyjny prawidłowo przyjął, iż ponowny wniosek pozwanego

o zwolnienie od kosztów sądowych nie przerwał biegu terminu do uiszczenia opłaty

od apelacji, co skutkowało zasadnym jej odrzuceniem jako nieopłaconej. W związku

z powyższym na podstawie przepisu art. 3941 § 3 w związku z 39814 k.p.c.

orzeczono jak w sentencji.

db