III CZ 8/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 8/10

POSTANOWIENIE

Dnia 19 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Marek Sychowicz (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku S. L. sp. z o.o. w A.

przeciwko BANK MILLENNIUM S.A. w W.

o udzielenie zabezpieczenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 marca 2010 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 1 grudnia 2009 r.,

zmienia

zaskarżone

postanowienie

w

części

rozstrzygającej o kosztach postępowania zażaleniowego /punkt

II / w ten sposób, że zasądzoną nim kwotę obniża do kwoty 120

(sto dwadzieścia) złotych;

oddala zażalenie w pozostałej części;

zasądza od BANKU MILLENNIUM S.A. w W. na rzecz S. L.

sp. z o.o. w A. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem

kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2009 r. Sąd Apelacyjny umorzył

postępowanie wywołane wniesieniem przez uprawnionego – S. L. sp. z o.o. w A.

zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 6 października 2009 r.,

odmawiające udzielenia zabezpieczenia (przez zawieszenie postępowania w

sprawie o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu)

przed wszczęciem postępowania w sprawie o ustalenie nieistnienia stosunku

prawnego stanowiącego podstawę wydania bankowego tytułu egzekucyjnego.

Przyczyną umorzenia było cofnięcie zażalenia wobec zakończenia – przez

oddalenie wniosku – postępowania o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu

tytułowi egzekucyjnemu. Wymienionym postanowieniem Sąd Apelacyjny zasądził

od uprawnionego na rzecz zobowiązanego – BANKU MILLENIUM S.A. w W. kwotę

900 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. Rozstrzygnięcie to

uzasadnione zostało przez powołanie jako jego podstawy art. 108 § 1 k.p.c. przy

zastosowaniu § 5 a także § 11 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 6 oraz § 13 ust. 2 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze

zm.; dalej „rozp. opł. adw.”).

Uprawniony, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył zażaleniem

do Sądu Najwyższego wskazane wyżej postanowienie co do rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania zażaleniowego w części zasądzającej kwotę ponad 30 zł.

Zarzucił naruszenie przepisu § 11 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 5 w zw. z § 6 pkt 7

oraz w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2 rozp. opł. adw. Wniósł o zmianę zaskarżonego

postanowienia przez zasądzenie od uprawnionego na rzecz zobowiązanego kwoty

30 zł i zasądzenie od obowiązanego na jego rzecz kosztów postępowania

zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kwestia orzekania o kosztach postępowania zabezpieczającego jest

uregulowana w art. 745 k.p.c. Jego § 1 dotyczy kosztów postępowania

zabezpieczającego, gdy koszty te powstały w toczącej się sprawie, a § 2 dotyczy

kosztów postępowania zabezpieczającego prowadzonego przed wszczęciem

postępowania w sprawie, gdy udzielono zabezpieczenia. Przepis ten nie określa

wprost

kiedy

sąd

orzeka

o

kosztach

postępowania

zabezpieczającego

prowadzonego przed wszczęciem postępowania w sprawie, gdy sąd odmówił

udzielenia zabezpieczenia. Zdaniem Sądu Najwyższego, należy w drodze jego

wykładni

przyjąć,

że

o

kosztach

tych

należy

orzec

w

postępowaniu

zabezpieczającym, tak jak uczynił to Sąd Apelacyjny. W razie odmowy udzielenia

zabezpieczenia uprawniony nie jest związany terminem do wniesienia pisma

wszczynającego postępowanie (art. 733 k.p.c.) i pisma takiego może w ogóle

nie wnieść. Nie byłoby wówczas okazji do orzeczenia o kosztach postępowania

zabezpieczającego i naruszona zostałaby obowiązująca w procesie cywilnym,

i mająca odpowiednie zastosowanie w postępowaniu zabezpieczającym (art. 13 § 2

k.p.c.), zasada zwrotu stronie wygrywającej niezbędnych kosztów poniesionych

przez nią do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.).

Przepisy rozp. opł. adw. (tak jak i przepisy rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, Dz. U. Nr 163,

poz. 1349 ze zm.; dalej – „rozp. opł. radc.”) nie określają stawek minimalnych

w sprawach

o

udzielenie

zabezpieczenia,

w

szczególności

udzielenia

zabezpieczenia przez zawieszenie postępowania w sprawie o nadanie klauzuli

wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Zaszła więc potrzeba –

jak trafnie uznał Sąd Apelacyjny – przyjęcia za podstawę ustalenia wyczerpującego

koszty postępowania w takiej sprawie wynagrodzenia pełnomocnika obowiązanego

będącego adwokatem stawki opłaty za czynności adwokackie w sprawie

o najbardziej zbliżonym rodzaju (§ 5 rozp. opł. adw.). Należy podzielić zarzut

skarżącego, że sprawą o najbardziej zbliżonym rodzaju do sprawy, w której

przyszło Sądowi Apelacyjnemu orzekać o kosztach postępowania nie jest, jak uznał

ten Sąd, „sprawa egzekucyjna przy egzekucji z nieruchomości” (§ 11 ust. 1 pkt 7

rozp. opł. adw.), lecz jak trafnie wskazał skarżący „sprawa o zaopatrzenie tytułu

egzekucyjnego w klauzulę wykonalności” (§ 11 ust. 1 pkt 13 rozp. opł. adw.).

Stosownie do tego przepisu w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2 rozp. opł. adw. minimalna

stawka

opłaty

za

czynności

adwokackie

w

postępowaniu

zażaleniowym

przed sądem apelacyjnym wynosi nie mniej niż 120 zł.

Z przytoczonych względów zażalenie należało częściowo uwzględnić

i odpowiednio zmienić zaskarżone postanowienie a w pozostałej części zażalenie

podlegało oddaleniu (art. 39816 i art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).

O kosztach postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym

orzeczono – uwzględniając wynik sprawy i wysokość kosztów poniesionych przez

skarżącego w tym postępowaniu – na podstawie art. 108 § 1 w zw. z art. 100

i art. 99 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz § 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 13 i § 12 ust.

2 pkt 2 rozp. opł. radc.