III CZ 76/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 76/11

POSTANOWIENIE

Dnia 4 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Anna Kozłowska

w sprawie ze skargi Doroty S. o wznowienie postępowania

w sprawie z powództwa Doroty S.

przeciwko Szpitalowi Specjalistycznemu im. [...] Samodzielnemu Publicznemu

Zakładowi Opieki Zdrowotnej w K.

o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego

z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt I ACa 1178/07,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 4 stycznia 2012 r.,

zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I ACa 707/11,

1) oddala zażalenie

2) przyznaje adw. I. B. koszty pomocy prawnej udzielonej z

urzędu w postępowaniu zażaleniowym w kwocie 1800

(jeden tysiąc osiemset) złotych powiększonej o należną

stawkę podatku od towarów i usług i nakazuje wypłacić tę

kwotę ze Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 20 lipca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

powódki Doroty S. o wznowienie postępowania w sprawie przeciwko Szpitalowi

Specjalistycznemu im. [...] Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki

Zdrowotnej w K. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, zakończonego prawomocnym

wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 stycznia 2008 r. (sygn. akt I ACa 1178/07).

Jako podstawę wznowienie postępowania wskazano wydanie wyroku

na podstawie karty wypisowej ze szpitala, na której nie wymieniono wszystkich form

terapii, bezprawnie dostarczonej przez pozwanego karty wypisowej z Centrum

Terapii Nerwic oraz fałszywych informacji pozwanego zawartych w odpowiedzi

na pozew jak również na zatajeniu przez pozwany Szpital dokumentu z marca

2003 r.

dotyczącego

nieprzyjęcia

powódki

na

Odział

Leczenia

Zaburzeń

Osobowości. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, skarżąca nie powołała jakiejkolwiek

okoliczności odpowiadającej podstawom wznowienia określonym w przepisach art.

401 k.p.c., art. 4011 k.p.c., art. 403 k.p.c. i art. 404 k.p.c., a twierdzenia skargi

ograniczają się do zakwestionowania treści dowodów będących podstawą

rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt I ACa 1178/07 i zmierzają do ponownej

oceny tych dowodów.

Powódka zaskarżyła powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie

i zarzucając naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. poprzez błędną interpretację

i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisu art. 130 § 1 w zw. z art. 406

k.p.c. polegające na nieuzasadnionym odstąpieniu od jego zastosowania,

mimo istniejących ku temu przesłanek. Podniosła również, że w skardze

o wznowienie postępowania stwierdziła, iż pozwany zataił dokument z marca

2003 r.

dotyczący

nieprzyjęcia

powódki

na

Oddział

Leczenia

Zaburzeń

Osobowości, co wskazuje na możliwość istnienia dokumentu dotąd w sprawie nie

ujawnionego, który nie był podstawą wydanego w sprawie rozstrzygnięcia,

tym samym na możliwość występowania w sprawie przesłanki wznowienia

określonej w art. 403 § 2 k.p.c. Zbadanie tej okoliczności i jednoznaczne

rozstrzygnięcie, czy dokument taki faktycznie istnieje oraz czy był podstawą

wydania wyroku nie mieści się w zakresie czynności, jakie podjąć miał Sąd

Apelacyjny badający jedynie spełnienie przez skarżącą warunków formalnych.

Nie może być przedmiotem rozważań Sądu to, czy przyczyna wznowienia

rzeczywiście istnieje, gdyż na tym etapie postępowania Sąd nie może dokonywać

merytorycznej oceny skargi z uwagi na to, że badanie jej zasadności jest dopiero

przedmiotem analizy na rozprawie. W chwili wniesienia skargi strona musi jedynie

uprawdopodobnić

okoliczności

stwierdzające

dopuszczalność

wznowienia

i zachowanie przepisanego do wniesienia skargi terminu, co powódka uczyniła.

Sąd Apelacyjny dokonał, zdaniem skarżącej, merytorycznej oceny skargi, do czego

na tym etapie postępowania nie był uprawniony. W razie powzięcia wątpliwości co

do poprawności lub znaczenia użytych w skardze sformułowań albo co do

prawidłowości

sposobu

wskazania

przez

powódkę

podstaw

wznowienia

postępowania Sąd Apelacyjny powinien był wezwać powódkę w trybie odpowiednio

stosowanego art. 130 k.p.c. do uzupełnienia braków skargi poprzez sprecyzowanie

jej w niezbędnym zakresie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 410 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. sąd odrzuca skargę wniesioną

po upływie terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

Należy zgodzić się ze skarżącą, że ocena podstaw skargi na etapie wstępnym

ogranicza się do ustalenia, czy skarżący wskazuje podstawę wznowienia, która

odpowiada jednej z podanych w Kodeksie postępowania cywilnego przyczyn

uzasadniających żądanie wznowienia, a nie, czy podstawa ta rzeczywiście istnieje

(por. np. postanowienie SN z dnia 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II CZ 123/11,

nie publ.; postanowienie SN z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt V CZ 50/11, nie publ.;

postanowienie SN z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt III CZ 28/08). Sąd Apelacyjny

jednak, wbrew podnoszonym zarzutom, nie wykroczył poza ramy wstępnej kontroli

skargi, która ma charakter formalny. Poprzestał na zbadaniu, czy wskazane przez

powódkę podstawy mieszczą się w zamkniętym katalogu przewidzianym w art. 401,

art. 4011, art. 403 i art. 404 k.p.c. i czy podane w skardze jako jej uzasadnienie

okoliczności przystają do tej podstawy. Powódka zarówno w skardze jak i zażaleniu

powołała się na dokument z marca 2003 r. dotyczący nieprzyjęcia jej na Oddział

Leczenia Zaburzeń Osobowości, co związała z możliwością występowania

w sprawie przesłanki wznowienia określonej w art. 403 § 2 k.p.c. Zgodnie z tym

przepisem można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego

wyroku,

dotyczącego

tego

samego

stosunku

prawnego,

albo

wykrycia

takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć

wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim

postępowaniu. Niezależnie od ewentualnego wpływu dokumentu z 2003 r. na wynik

sprawy, co wiązałoby się z oceną merytoryczną skargi, nie można stwierdzić,

że powódka dopiero po wydaniu wyroku Sądu Apelacyjnego 8 stycznia 2008 r.

wykryła ten środek dowodowy, jak również że nie mogła z niego skorzystać

w poprzednim postępowaniu.

W oparciu o art. 410 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. kontrola formalna obejmuje

również badanie zachowania ustawowego terminu na wniesienie skargi, zaś

zgodnie z art. 407 § 1 k.p.c. skargę o wznowienie wnosi się w terminie

trzymiesięcznym, który liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się

o podstawie wznowienia. Skarżąca nie wykazała w skardze o wznowienie

postępowania, że termin ten został zachowany, zwłaszcza, że powołuje się na

dokument z 2003 r. Zarówno w odniesieniu do tej okoliczności jak i pozostałych

przedstawionych

w

skardze

należy

zgodzić

się

ze

stanowiskiem

Sądu

Apelacyjnego, że twierdzenia skargi ograniczają się jedynie do zakwestionowania

treści dowodów będących podstawą rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt I ACa

1178/07.

Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 130 § 1 w zw. z art. 406

k.p.c. poprzez niewezwanie powódki w trybie odpowiednio stosowanego art. 130

k.p.c. do uzupełnienia braków skargi poprzez sprecyzowanie jej w niezbędnym

zakresie w sytuacji powzięcia wątpliwości co do poprawności lub znaczenia użytych

w skardze sformułowań lub co do prawidłowości sposobu wskazania przez

powódkę podstaw wznowienia postępowania. Niezależnie od tego, że w razie

wątpliwości to na podstawie normy prawnej uregulowanej w art. 410 § 2 k.p.c. na

żądanie sądu skarżący powinien uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające

zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia, a nie w trybie określonym

w art. 130 § 1 w zw. z art. 406 k.p.c., brak było wątpliwości, które uzasadniałyby

konieczność wzywania powódki do uzupełnienia skargi w zakresie okoliczności

stwierdzających dopuszczalność wznowienia postępowania.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 398 14 w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c.

Na wniosek pełnomocnika powódki o przyznanie kosztów nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu zażaleniowym,

obejmujących jednocześnie koszty wymienione w załączonym do zażalenia spisie

kosztów, Sąd Najwyższy orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

na podstawie § 13 ust. 2 pkt 2 w związku z § 6 pkt 5 i § 11 ust. 1 pkt 2 oraz związku

z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r.,

nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Odnosząc się do wniosku o przyznanie kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu

zażaleniowym w zakresie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego

należy wskazać, że nie zostało wykazane, iż ustanowienie pełnomocnika

substytucyjnego przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu było konieczne,

a tym samym koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego nie był

niezbędny dla udzielenia pomocy prawnej.