III CZ 73/26 · Sąd Najwyższy

III CZ 73/26 POSTANOWIENIE 23 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 23 czerwca 2026 r. w Warszawie‎zażalenia Z.P.‎na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie‎z 4 listopada 2025 r., VII AGa 2/24,‎w sprawie z powództwa I. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w W.‎przeciwko Z.P.‎o zapłatę, oddala zażalenie. (M.T.)

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 4 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną pozwanego, uznając, że nie została ona należycie opłacona w terminie. Sąd ten wskazał, że skarga kasacyjna podlegała opłacie w wysokości 3 004 zł. Wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie tej opłaty został prawomocnie oddalony postanowieniem referendarza sądowego z 30 lipca 2025 r., doręczonym pełnomocnikowi pozwanego za pośrednictwem portalu informacyjnego 15 sierpnia 2025 r. Z tym dniem rozpoczął bieg tygodniowy termin do uiszczenia należnej opłaty.

W zakreślonym terminie, tj. z końcem 22 sierpnia 2025 r., pozwany uiścił jedynie kwotę 1 500 zł, natomiast pozostałą kwotę 1 504 zł uiścił już po upływie terminu, tj. 25 sierpnia 2025 r.Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pozwany, zarzucając naruszenie art. 1302 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, tj. niewezwanie pełnomocnika do należytego opłacenia skargi kasacyjnej. Skarżący podniósł, że doszło do częściowego uiszczenia opłaty w terminie, a brak uiszczenia pełnej kwoty wynikał z limitów na rachunku bankowym.

Niezwłocznie po ujawnieniu tej okoliczności uzupełniono brakującą część opłaty. Pozwany wskazał, że Sąd powinien zastosować art. 1302 § 1 k.p.c. i zwrócić pismo, zamiast odrzucenia skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie.Trafnie przyjął Sąd Apelacyjny, że do sytuacji, w której po prawomocnym oddaleniu wniosku o zwolnienie od koszów sądowych skarga kasacyjna nie została w całości opłacona w terminie tygodniowym przewidzianym w art. 112 ust. 3 u.k.s.c., ma zastosowanie art.3986 § 2 k.p.c.Za nieuzasadnione należy uznać twierdzenie skarżącego, jakoby pojęcie „nieopłaconej skargi” w rozumieniu art. 3986 § 2 k.p.c., dotyczyło wyłącznie sytuacji całkowitego braku opłaty, a nie częściowego jej nieuiszczenia.

Obowiązek opłacenia środka zaskarżenia oznacza obowiązek uiszczenia całej opłaty należnej od tego środka. Uiszczenie jedynie części opłaty nie usuwa braku fiskalnego i nie wywołuje skutku procesowego w postaci skutecznego opłacenia pisma.Przepis art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stanowi regulację szczególną wobec ogólnych zasad usuwania braków fiskalnych pism procesowych. Ustawodawca jednoznacznie przewidział, że po prawomocnym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie wzywa się profesjonalnego pełnomocnika do uiszczenia należnej opłaty od pisma podlegającego opłacie stałej lub stosunkowej.

Termin do jej wniesienia biegnie bezpośrednio od doręczenia orzeczenia oddalającego wniosek o zwolnienie od koszów sądowych. W konsekwencji obowiązkiem zawodowego pełnomocnika jest samodzielne ustalenie wysokości należnej opłaty oraz jej uiszczenie w całości w przewidzianym przez ustawę terminie. Brak jest podstaw do przyjęcia, że częściowe uiszczenie opłaty skutkuje powstaniem po stronie sądu obowiązku podejmowania dalszych czynności zmierzającym do wezwania strony do dopłaty brakującej kwoty, albo do zastosowania trybu przewidzianego w art. 1302 § 1 k.p.c.Okoliczność, że nieuiszczenie całej opłaty w terminie było - według twierdzeń skarżącego - następstwem ograniczeń technicznych związanych z realizacją przelewu bankowego, pozostaje bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia.

Kwestia ta mogłaby podlegać ocenie wyłącznie w ramach postępowania dotyczącego ewentualnego przywrócenia terminu, nie zaś przy kontroli zasadności odrzucenia środka zaskarżenia, od którego opłata nie została uiszczona w ustawowym terminie.W tym stanie rzeczy orzeczono jak wyżej, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. (M.T.[a.ł]‎