III CZ 71/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 71/10

POSTANOWIENIE

Dnia 13 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Powiatu O. - Powiatowego Urzędu Pracy

przeciwko WW "E." S.A. w O. i H. sp. z o.o.

w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 13 stycznia 2011 r.,

zażalenia pozwanych

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 21 września 2010 r.,

1. oddala zażalenie;

2. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwoty po 1.800

(tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 września 2010 r. w sprawie z

powództwa Powiatu O. – Powiatowego Urzędu Pracy przeciwko „WW E.” Spółce

akcyjnej w O. i „H.” Spółce z o.o. w K. o zapłatę odrzucił apelację pozwanych od

wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9 kwietnia 2010 r. Podkreślił, że pozwane w

apelacji domagały się zwolnienia od kosztów sądowych, przy czym wniosek w tym

zakresie został oddalony przez Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 16 czerwca

2010 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone w ustawowym terminie, zaś opłata

od apelacji została wniesiona dopiero z dniem 27 sierpnia 2010 r. w wykonaniu

wezwania przewodniczącego do jej uiszczenia. Zdaniem Sądu Apelacyjnego,

skoro, stosownie do art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze

zm.; dalej „u.k.s.c.”), termin do opłacenia pisma wniesionego przez profesjonalnego

pełnomocnika

strony

biegnie

od

daty

doręczenia

stronie

postanowienia

oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, apelacja została

opłacona po upływie terminu.

Pozwane w zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego wniosły

o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 373 k.p.c.

w związku z art. 112 ust. 3 u.k.s.c. w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia

17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45) oraz art. 2, 78 i 176 ust. 1

Konstytucji RP.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 112 ust. 2 u.k.s.c., jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów

sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został

prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę na podstawie art. 130 k.p.c.

do opłacenia złożonego pisma. Jednakże przepisu tego nie stosuje się, jeżeli pismo

podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej

przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia,

zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego.

W takim przypadku, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony

przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do

opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy

postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia.

Jeżeli jednak o zwolnieniu od kosztów sądowych orzekał sąd pierwszej instancji,

a strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do opłacenia pisma

biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a jeżeli

postanowienie sądu drugiej instancji zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od

dnia jego ogłoszenia (art. 112 ust. 3 u.k.s.c.). Obecne brzmienie art. 112 u.k.s.c.

zostało nadane przez ustawę nowelizującą z dnia 17 grudnia 2009 r., która weszła

w życie dnia 19 kwietnia 2010 r. Jest zasadą, że w sprawach wszczętych przed

dniem wejścia w życie tej ustawy, do czasu zakończenia postępowania w danej

instancji, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej

z dnia 17 grudnia 2009 r.). Jednakże, według art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej

z dnia 17 grudnia 2009 r., m.in. art. 112 u.k.s.c., w brzmieniu nadanym ustawą

nowelizującą, stosuje się z dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. z dniem

19 kwietnia 2010 r. Z tych powodów zarzut naruszenia art. art. 373 k.p.c. w związku

z art. 112 ust. 3 u.k.s.c. w związku z art. 4 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia

17 grudnia 2009 r. jest nieuzasadniony.

Nie znajdują też podstaw podniesione w zażaleniu zarzuty naruszenia

przepisów art. 2, 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP. Zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji

może być kierowany nie do Sądu Apelacyjnego, ale co najwyżej do ustawodawcy.

Należy jednak podkreślić, że ograniczenie wynikające z art. 112 ust. 3 u.k.s.c.

dotyczy jedynie sytuacji, gdy pismo podlegające opłacie zostało wniesione m.in.

przez adwokata lub radcę prawnego, a więc wykwalifikowanego pełnomocnika,

który powinien znać prawo. Według art. 78 Konstytucji RP, każda ze stron ma

prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, a wyjątki

od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Zgodnie z art. 176 ust. 1

Konstytucji

RP,

postępowanie

sądowe

jest

co

najmniej

dwuinstancyjne.

W okolicznościach niniejszej sprawy to sama strona (pozwane spółki) ograniczyła

sobie prawo do rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.

Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku

z art. 3941 § 3 k.p.c.).