III CZ 69/25 · Sąd Najwyższy

III CZ 69/25 POSTANOWIENIE 17 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ireneusz Kunicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 17 czerwca 2025 r. w Warszawie‎zażalenia G.P.‎na wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu‎z 29 listopada 2024 r., VI Ga 124/24,‎w sprawie z powództwa Q. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej w K.‎przeciwko G.P. ‎o zapłatę, uchyla zaskarżony wyrok, pozostawiając Sądowi Okręgowemu w Toruniu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. (E.C.)

UZASADNIENIE

1. Pozwany wniósł zażalenie od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu i przekazującego sprawę Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia.Sprawa dotyczyła zasądzenia opłaty dodatkowej za bezprawne posługiwanie się przez pozwanego znakiem jakości „(…)”. W 2016 roku pozwany zgłosił się do Ogólnopolskiego Konkursu (…). Nagrodą w tym konkursie było przyznanie znaku jakości „(…)". Organizatorem konkursu był powód. Pozwany został laureatem wymienionego Konkursu i uzyskał prawo posługiwania się znakiem jakości „(…)" przez 12 miesięcy.

Po upływie tego okresu pozwany nie zaprzestał posługiwania się tym znakiem jakości, a w szczególności znak jakości „(…)" znajdował się na stronie internetowej pozwanego w okresie od 31 lipca 2020 roku do 10 kwietnia 2021 roku, jednakże z dopiskiem „2016-2017".Wobec powyższego powód, powołując się na § 24 Regulaminu Konkursu Regulaminu Ogólnopolskiego Konkursu (…), wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 36 900 zł, tj. po 3690 zł za każdy miesiąc, w którym znak jakości pozostawał na stronie internetowej pozwanego - łącznie za 10 miesięcy.

Wytaczając powództwo, powód zażądał jednak zasądzenia części tego świadczenia, a mianowicie kwoty 7688 złotych.2. Spór prawny w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji koncentrował się wokół tego, czy zachodziły przesłanki nałożenia opłaty dodatkowej z § 24 Regulaminu Konkursu, nieważności bądź abuzywności tego przepisu Regulaminu oraz nadużycia prawa podmiotowego przez pozwanego.Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo w całości, przyjmując, że powód nie posługiwał się znakiem jakości „(…)", o którym mowa w Regulaminie, w okresie od lipca 2020 roku do kwietnia 2021 roku, a zamieszczając na swojej stronie internetowej znak jakości „(…)” z dopiskiem „2016-2017”, chciał jedynie poinformować ewentualnych kontrahentów, którzy odwiedzają jego stronę internetową, że w 2016 roku został laureatem konkursu, w wyniku którego przyznano mu „(…)".3.

Sąd Okręgowy przyjął, że w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji zaszła nieważności postępowania, ponieważ sąd rejonowy rozpoznał sprawę, w której sąd okręgowy był właściwy bez względu na wartość przedmiotu sporu (art. 379 pkt 6 k.p.c.). Zdaniem Sądu Okręgowego sprawa rozpoznana przez Sąd pierwszej instancji była sprawą z zakresu prawa autorskiego jako wynikająca z naruszenia art. 79 ust. 1 pkt 3b ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 2509).4. W zażaleniu pozwany zakwestionował stanowisko Sądu Okręgowego, podnosząc, że sprawa rozpoznana przez sąd pierwszej instancji była „zwykłą” sprawą cywilną, a zatem właściwość rzeczowa sądu była uzależniona od wartości przedmiotu sporu.

Wartość ta zaś wynosiła 7688 złotych. Sąd Najwyższy zważył co następuje:5. Zasadność zażalenia zależy od ustalenia, czy rozpoznawana sprawa była sprawą z zakresu własności intelektualnej (o ochronę prawa autorskiego lub praw pokrewnych) w rozumieniu art. 47989 k.p.c., a zatem czy właściwy do jej rozpoznania w świetle art. 47990 § 1 k.p.c. w pierwszej instancji był sąd okręgowy bez względu na wartość przedmiotu sporu.6. Przytoczone wyżej okoliczności przesądzają, że sprawa rozpoznana przez sądy powszechne nie jest sprawą o ochronę prawa autorskiego ani praw pokrewnych.

Żądanie pozwu dotyczyło bowiem zasądzenia opłaty dodatkowej przewidzianej w § 24 Regulaminu Konkursu, zgodnie z którym posługiwanie się znakiem jakości „(…)” bez uprawnień, w szczególności w przypadku cofnięcia lub zawieszenia prawa do posługiwania się znakiem jakości „(…)” w trybie § 23 niniejszego Regulaminu lub po okresie, na jaki przyznano znak jakości, może wywołać - na skutek decyzji Instytutu – obowiązek uiszczenia na rzecz Instytutu opłaty dodatkowej z tytułu bezprawnego posługiwania się znakiem jakości „(…)” w wysokości 3000 PLN netto za każdy miesiąc bezprawnego posługiwania się znakiem jakości.Przede wszystkim zatem podstawą dopuszczalności określenia w Regulaminie Konkursu opłaty, o którą toczy się spór nie są przepisy ustawy - Prawo autorskie.

Dopuszczalność jej określenia wynika z zasady swobody umów określonej w art. 3531 k.c. Dla rozstrzygnięcia sprawy o zasadność żądania tej opłaty nie mają więc zastosowania przepisy ustawy - Prawo autorskie, lecz przepisy Kodeksu cywilnego. W szczególności zaś art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b Pr. autor., którego naruszenie przyjął Sąd Okręgowy został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP z dniem 1 lipca 2015 r. (zob. wyr. TK z 23 czerwca 2015 r. SK 32/14, Dz.U. poz. 932), nie mógł zatem stanowić podstawy określenia opłaty dodatkowej w regulaminie konkursu z 2016 r.7.

Dodatkowo należy zauważyć, że postępowanie odrębne w sprawach własności intelektualnej (art. 47989-479129 k.p.c.) zostało wprowadzone do polskiego procesu cywilnego ze względu na specyfikę i skomplikowanie tych spraw. Przepisy tego postępowania wprowadzają mechanizmy prawne potrzebne do rozpoznania spraw własności intelektualnej i ułatwiające rozpoznanie tych spraw. Co za tym idzie przewidziano również właściwość rzeczową sądów okręgowych w pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba zastosowania któregokolwiek z przepisów wskazanego postępowania odrębnego.8.

Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. Ireneusz Kunicki (E.C.)[a.ł]‎