III CZ 62/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 62/09

POSTANOWIENIE

Dnia 10 grudnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych […]

przy uczestnictwie S.S.

o zastosowanie obowiązku leczenia odwykowego,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym

w dniu 10 grudnia 2009 r.,

zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego w K.

z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt […],

1. oddala zażalenie

2. odmawia przyznania adw. A.M. kosztów nie opłaconej

pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestnikowi

postępowania w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Pełnomocnik z urzędu uczestnika postępowania w sprawie dotyczącej

obowiązku leczenia odwykowego dnia 26 czerwca 2009 r. złożył skargę kasacyjną

wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie

Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 kwietnia 2009 r. Tłumaczył opóźnienie tym, że

zawiadomienie o wyznaczeniu na pełnomocnika z urzędu otrzymał dnia 29 maja

2009 r., a termin do złożenia skargi upłynął dnia 24 czerwca 2009 r. W tym czasie

był zaangażowany w szereg zadań zawodowych, którym musiał dać pierwszeństwo

i dopiero dnia 24 czerwca 2009 r. mógł zająć się sporządzeniem skargi. Sąd

Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2009 r. oddalił wniosek

o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej i odrzucił skargę kasacyjną

uczestnika postępowania. Sąd Okręgowy uznał, że uchybienie terminowi do

wniesienia skargi może być uznane za uzasadnione tylko wtedy, gdy istniejąca

przeszkoda obiektywnie uniemożliwiała pełnomocnikowi z urzędu podjęcie

stosownych działań.

W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego pełnomocnik uczestnika

postępowania zarzucił naruszenie art. 3986 § 2 w związku z art. 168 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Niniejsze zażalenie podlega oddaleniu. Pełnomocnik z urzędu uczestnika

postępowania miał bowiem wystarczająco dużo czasu (26 dni) do przygotowania

i wniesienia skargi kasacyjnej, przyczyny zaś, które, według niego, spowodowały

opóźnienie, mają znaczenie czysto subiektywne. Nie ma zatem podstaw do

przyjęcia, że pełnomocnik uczestnika nie wniósł w terminie skargi kasacyjnej „bez

swojej winy” (art. 168 § 1 k.p.c.). Nie zmienia tej oceny stanowisko zajęte przez Sąd

Najwyższy w powołanej w zażaleniu uchwale składu siedmiu sędziów z dnia

17 lutego 2009 r., III CZP 117/08 (OSNC 2009, nr 7-8, poz. 91), że „Przyczyna

uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika

ustanowionego przez sąd ustaje w czasie, w którym ma on możliwość jej

wniesienia, nie później jednak niż z upływem dwóch miesięcy od dnia

zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem.”. Po pierwsze, wbrew sugestii

zamieszczonej w zażaleniu, nie można tego stanowiska rozumieć w taki sposób, że

generalnie wydłuża ono termin do wniesienia skargi kasacyjnej do dwóch miesięcy

od dnia ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Po drugie, musi istnieć obiektywna

przyczyna

uchybienia

terminowi

do

wniesienia

skargi

kasacyjnej,

której

w okolicznościach niniejszej sprawy nie było. Po trzecie, problem rozstrzygany

w powołanej uchwale powstał na tle wykładni art. 169 § 1 k.p.c., zgodnie z którym

pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność

miała być dokonana, w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia

terminu. Z natury rzeczy chodziło więc o takie sytuacje, w których ustanowienie

przez sąd pełnomocnika dla strony (uczestnika postępowania) w celu umożliwienia

jej wniesienia skargi kasacyjnej następuje nieznacznie przed upływem lub nawet

już po upływie dwumiesięcznego terminu określonego w art. 398 5 § 1 k.p.c.

Oddalając wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania o przyznanie od

Skarbu Państwa nie opłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd

Najwyższy uznał, że sporządzenie podlegającego oddaleniu zażalenia na

postanowienie sądu drugiej instancji, odrzucające skargę kasacyjną, nie jest

„udzieleniem pomocy prawnej” w rozumieniu § 15 rozporządzenia z dnia

28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia

przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163,

poz. 1348 ze zm.), za którą koszty ponosi Skarb Państwa (zob. odpowiednio

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1999 r., I CKN 1046/97,

OSNC 1999, nr 10, poz. 178).

Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 398 14 w związku

z art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.).