III CZ 61/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 61/06

POSTANOWIENIE

Dnia 13 października 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Starosty […]

przy uczestnictwie Miasta M., M.K., Z.S. i J.S.

o zasiedzenie nieruchomości,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym

w dniu 13 października 2006 r.,

zażalenia uczestników Z.S. i J.S.

na postanowienie Sądu Okręgowego w S.

z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt [...] - w przedmiocie odrzucenia wniosku,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 maja 2006 r. Sąd Okręgowy w

S. odrzucił jako spóźniony, wniosek uczestników postępowania Z.S. i J.S. o

doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem tego Sądu z dnia 7 lutego 2006

r., po uprzednim oddaleniu ich wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej

czynności.

Sąd Okręgowy uznał, że nie ma podstaw z art. 168 § 1 k.p.c. do

przywrócenia terminu, bowiem jego uchybienie nie było nie zawinione przez

uczestników. Ustalił, że uczestnicy ci wstąpili do postępowania już na etapie

odwoławczym przed Sądem Okręgowym, który rozpoznawał apelację uczestnika

postępowania M.K. od postanowienia Sądu pierwszej instancji stwierdzającego, że

Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r. własność

nieruchomości składającej się z działek nr 207/1 i 207/2 położonej w M. Wprawdzie

na rozprawie apelacyjnej Sąd Okręgowy błędnie pouczył działających bez

adwokata uczestników Z.S. i Z.S., że w stosunku do nich postanowienie Sądu

pierwszej instancji uprawomocniło się, wobec czego nie przysługuje im w sprawie

już żaden środek odwoławczy, jednak skoro nie pouczył ich, że nie mogą składać

wniosku o doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem Sądu drugiej

instancji, to nie można uznać, zdaniem Sądu, że nie złożenie przez nich w terminie

tego wniosku wynikało z błędnego pouczenia Sądu. Wynikało ono, w ocenie Sądu,

z błędnego zrozumienia przez uczestników informacji Sądu, co nie uzasadnia

przywrócenia terminu i prowadzi do odrzucenia wniosku o doręczenie odpisu

postanowienia z uzasadnieniem jako spóźnionego (art. 387 § 3 k.p.c. w zw. z art.

328 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).

W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie odpisu

postanowienia Sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, pełnomocnik skarżących,

zarzucając naruszenie art. 168 § 1 k.p.c., zakwestionował ocenę Sądu Okręgowego

o zawinionym przez uczestników nie złożeniu wniosku w terminie i braku podstaw

do przywrócenia terminu do jego złożenia.

Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z uwagi na to, że niezaskarżalne postanowienie o odmowie przywrócenia

terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia Sądu drugiej instancji

z uzasadnieniem miało bezpośredni wpływ na odrzucenie wniosku o doręczenie

odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, jako spóźnionego, a więc miało wpływ na treść

zaskarżonego postanowienia, Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 380 w zw. z art. 394 1

§ 3 i art. 39821 k.p.c. rozpoznając zażalenie na to postanowienie ocenia zasadność

postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Wprawdzie skarżący nie złożył

wprost wniosku w tym przedmiocie, jak wymaga art. 380 k.p.c., jednak jego wola

jest w tym względzie oczywista, skoro zażalenie ogranicza się do kwestionowania

oceny Sądu Okręgowego o braku podstaw do przywrócenia terminu.

Zażalenie jest uzasadnione. Powszechnie przyjmuje się, że błędne

pouczenie przez Sąd strony działającej bez zawodowego pełnomocnika o jej

sytuacji procesowej i przysługujących środkach procesowych, jeżeli doprowadziło

do uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej, stanowi podstawę do

przywrócenia terminu, bowiem uchybienie terminu z tej przyczyny, należy uznać za

niezawinione przez stronę, w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c.

Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. To bowiem błędna

informacja Sądu, a nie jej błędne zrozumienie przez uczestników, spowodowała nie

złożenie przez nich wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia Sądu drugiej instancji

z uzasadnieniem. Wbrew ocenie Sądu Okręgowego, nie ma znaczenia, że

pouczenie Sądu nie obejmowało informacji, iż uczestnicy nie mogą skutecznie

złożyć

takiego

wniosku,

skoro

jednoznacznie

wskazywało

na

oczywistą

niecelowość jego składania wobec stwierdzenia, że uczestnikom nie przysługują

jakiekolwiek środki zaskarżenia. Taka informacja Sądu uzasadniała podjęcie przez

uczestników decyzji o nie składaniu wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia

z uzasadnieniem, skoro wniosek taki jest warunkiem zaskarżenia orzeczenia,

a według błędnej informacji Sądu, żaden środek zaskarżenia uczestnikom nie

przysługiwał. Była to w tych warunkach decyzja racjonalna, wynikająca z błędnej

informacji Sądu, a nie z błędnego jej zrozumienia przez uczestników. Nie złożenie

w terminie wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem Sądu

odwoławczego było zatem nie zawinione przez uczestników postępowania, co

zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. uzasadniało przywrócenie im terminu do dokonania tej

czynności.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 16, w zw. z art.

3941 § 3 i art. 380 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.