III CZ 6/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 6/13

POSTANOWIENIE

Dnia 28 lutego 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Agnieszka Piotrowska

w sprawie

ze

skargi S.

K. o

wznowienie

postępowania zakończonego

prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 marca 1995 r., z

wniosku A. M.-B. i D. M.

przy uczestnictwie M. B. i in. ,

o zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 28 lutego 2013 r.,

zażalenia skarżącego S. K.

na postanowienie Sądu Okręgowego w K.

z dnia 31 października 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 31 października 2012 r. Sąd Okręgowy w K. odmówił

uczestnikom S. K. i K. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie

i doręczenie im odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w K. z 12 lipca 2012 r. z

uzasadnieniem oraz odrzucił ich wniosek o sporządzenie i doręczenie im

uzasadnienia tego postanowienia. Sąd wskazał, że wniosek uczestników S. K. i K.

K. o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z 12 lipca 2012 r. został złożony

z uchybieniem terminowi, a ich wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej

czynności procesowej był bezzasadny.

W zażaleniu na postanowienie z 31 października 2012 r. S. K. i K. K.

zarzucili, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które

mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 168 § 1 k.p.c. przez odmowę

przywrócenia im terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia i w

konsekwencji przez odrzucenie wniosku o doręczenie im odpisu postanowienia z

uzasadnieniem; - art. 328 § 1 k.p.c. przez nienależyte umotywowanie przez Sąd

Okręgowy zajętego stanowiska.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przywrócenie

terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku (postanowienia co do

istoty

sprawy)

wraz

z

uzasadnieniem

nie

jest

orzeczeniem

kończącym

postępowanie w sprawie i nie przysługuje od niego zażalenie do Sądu

Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 maja 2002 r., I PZ 38/02,

OSNP - wkł., 2002, nr 20, poz. 11). Jednakże na wniosek strony, zgłoszony

w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku

(postanowienia co do istoty sprawy) z uzasadnieniem, postanowienie sądu drugiej

instancji odmawiające przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej

może być skutecznie kwestionowane w tym zażaleniu, jeżeli miało wpływ na

rozstrzygnięcie

w

nim

zawarte

(zob.:

postanowienie

Sądu

Najwyższego

z 14 kwietnia 2008 r., II UZ 28/07, OSNP 2009, nr 15–16, poz. 214). Skarżący taki

wniosek zgłosili, a oddalenie ich wniosku o przywrócenie terminu miało bezpośredni

wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia wniosku o doręczenie odpisu

postanowienia z uzasadnieniem.

Artykuł 168 § 1 k.p.c. dotyczący przywrócenia terminu do dokonania

czynności procesowej nie może być interpretowany w sposób rozszerzający,

ponieważ zasadą jest, że czynności procesowe powinny być dokonywane

w terminie (postanowienia Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2010 r., III CZ 1/10,

niepubl.; z 5 maja 2009 r., I UO 3/08, niepubl.). Zgodnie z orzecznictwem Sądu

Najwyższego, na stronie zobowiązanej do dokonania czynności procesowej

w określonym terminie ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w celu

jego dotrzymania, której miernikiem jest obiektywnie oceniana staranność, jakiej

można wymagać od osoby właściwie dbającej o swoje interesy procesowe.

Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza

obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku

o przywrócenie terminu, skoro nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym

niedokonaniu czynności w terminie (por. postanowienia Sądu Najwyższego

z 23 listopada 2005 r., II CZ 103/05, niepubl.; z 26 kwietnia 2007 r., III CZ 22/07,

niepubl.).

W doktrynie i judykaturze ustalone jest stanowisko, że niezachowanie

terminu przez przedstawiciela ustawowego i pełnomocnika procesowego musi być

traktowane jako zaniechanie samej strony, która nie może twierdzić, że za działanie

tych osób nie ponosi odpowiedzialności (por. postanowienia Sądu Najwyższego

z 27 października 2009 r., II UZ 35/09, Lex nr 564801; z 30 maja 2007 r., II CSK

167/07, Lex nr 346193). Pełnomocnik, który wypowiedział pełnomocnictwo na mocy

art. 94 § 2 k.p.c. obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie,

chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Złożenie skarżącym przez ich

pełnomocnika oświadczenia o bezzasadności składania w sprawie skargi

kasacyjnej

nie

zwalniało

ich

z

zapobiegliwości

i

należytej

staranności

w prowadzeniu własnych spraw. Pogląd pełnomocnika mogli skonsultować z inną

osobą.

Zasadnie też Sąd Okręgowy przyjął, że trudna sytuacja zdrowotna

uczestniczki i względy humanitarne nie przemawiały za przywróceniem terminu do

złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia. Skarżący nie powołali się na jakieś

nadzwyczajne zdarzenia związane ze stanem zdrowia uczestniczki w okresie biegu

terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia, które by

uniemożliwiły

dochowanie

uzasadnienia orzeczenia.

terminu

do

złożenia

wniosku

o

sporządzenie

Zważywszy na powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3

k.p.c., orzeczono jak w sentencji.

db