III CZ 58/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 58/13

POSTANOWIENIE

Dnia 13 grudnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Józef Frąckowiak

w sprawie ze skargi A. L. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem

Sądu Apelacyjnego z dnia 8 września 2011 r.,

w sprawie z powództwa A. L.

przeciwko B. G.-B. i Skarbowi Państwa - Wojewodzie M.

o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 13 grudnia 2013 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 24 lipca 2013 r.,

1. oddala zażalenie;

2. przyznaje adw. K. K.-C. od Skarbu Państwa - Sądu

Apelacyjnego kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych

powiększoną o 23% podatku VAT tytułem wynagrodzenia

za udzielenie powodowi w postępowaniu zażaleniowym

nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu;

3. nie

obciąża

powoda

kosztami

postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Powód A. L. w skardze o wznowienie postępowania zakończonego

wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 8 września 2011 r. oddalającym apelację

powoda od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 24 marca 2011 r. oddalającego

powództwo w sprawie przeciwko B. G.-B. i Skarbowi Państwa - Wojewodzie M. o

ochronę dóbr osobistych i zapłatę, jako podstawy wznowienia wskazał art. 403 § 2

k.p.c. wobec wykrycia nowych faktów i dowodów, które mogły mieć wpływ na treść

wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, oraz art. 403 § 1 pkt. 2 k.p.c., gdyż opisany

wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa.

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r. odrzucił skargę

powoda

o

wznowienie

postępowania.

Podkreślił,

że

istota

postępowania

prowadzonego w latach 2008 - 2011 dotyczyła ustalenia, czy w okresie przełomu

lat 1975 - 1976 oraz stycznia 1983 r. skarżący był poddany leczeniu

psychiatrycznemu. Według Sądu Apelacyjnego, z wywodów skarżącego wynika,

że wskazane przez niego dowody istniały w czasie orzekania w sprawie i przy

dołożeniu należytej staranności skarżący mógł je przedstawić. W szczególności

wszystkie

dowody

osobowe

łączyły

się

ze

zdarzeniami

możliwymi

do

zidentyfikowania w okresie prawomocnego postępowania. Dokumenty medyczne

opisujące sytuację zdrowotną powoda w okresie objętym pozwem były znane

powodowi, podobnie jak konieczność wykazania ich nieprawdziwości, a dowody

osobowe (zeznania świadków), na które się obecnie powołuje, mogły zostać

przedstawione sądowi. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie uzasadnia wznowienia

postępowania także zarzut oparcia wyroku na fałszywych zeznaniach świadków czy

przesłuchania strony. Fakt składania fałszywych zeznań można bowiem udowodnić

wyłącznie

prawomocnym

wyrokiem

karnym

skazującym

za

popełnienie

przestępstwa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ

49/08, niepubl.).

Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając

naruszenie art. 403 § 2 oraz art. 404 w związku z art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Stwierdził,

że wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jest uzasadnione, gdy

powodowi nie był znany adres świadka, który miałby zeznawać na okoliczność, że

powód nie był chory psychicznie. Podkreślił wszakże, iż w poprzednim

postępowaniu nie występowała potrzeba powołania tego świadka. Wskazał

następnie, że w wypadku niemożności wszczęcia postępowania karnego przez

powoda sąd cywilny jest uprawniony do oceny, czy doszło do popełnienia

przestępstwa

w

ramach

merytorycznego

badania

skargi

o

wznowienie

postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Apelacyjny prawidłowo przyjął, że zgłoszone w skardze o wznowienia

postępowania zastrzeżenia skarżącego dotyczące podnoszonych nieprawidłowości

w przeprowadzaniu postępowania dowodowego i oceny dowodów z dokumentacji

lekarskiej nie stanowią ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Pierwszy

zarzut jest wewnętrznie sprzeczny, gdy powód podaje, iż w toku postępowania nie

był mu znany adres świadka, który z tego powodu nie mógł być przesłuchany,

z drugiej zaś strony twierdzi, że nie było potrzeby powołania tego świadka.

Nie można w tej sytuacji przyjąć, że wskazana okoliczność stanowi podstawę do

wznowienia postępowania określoną w art. 403 § 2 k.p.c. Nie można też zgodzić

się z powodem, że do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 2

k.p.c. wystarczy, gdy powód złoży zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa

składania fałszywych zeznań przez świadków. Takie twierdzenie pozostaje

w oczywistej sprzeczności z art. 404 k.p.c., według którego można żądać

wznowienia postępowania z powodu przestępstwa jedynie wówczas, gdy czyn

został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie

karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak

dowodów.

Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

db