III CZ 56/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 56/12

POSTANOWIENIE

Dnia 8 sierpnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

SSA Andrzej Niedużak

w sprawie ze skargi F. P. s. F. o wznowienie postępowania

zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego

w sprawie z wniosku H. P.

przy uczestnictwie J. K., J. K., M. K., F. P. i W. P.

o zniesienie współwłasności nieruchomości,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 sierpnia 2012 r.,

zażalenia uczestnika F. P. s. F. na postanowienie

Sądu Okręgowego

z dnia 9 maja 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił na podstawie art.

3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., jako niedopuszczalną z uwagi na treść art.

5191 § 4 pkt 4 k.p.c., skargę kasacyjną F. P. s. F. od postanowienia tego Sądu z

dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt III Ca 564/11 w przedmiocie rozpoznania,

wskutek wznowienia postępowania, apelacji skarżącego od postanowienia Sądu

Okręgowego z dnia 7 lipca 2011 r. sygn. akt III CA 372/11 w sprawie o zniesienie

współwłasności. Wskazał, że nieskuteczne jest określenie przez skarżącego

wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 151.000 zł, skoro wartość przedmiotu

postępowania

została

ustalona

postanowieniem

Sądu

Rejonowego

w

postępowaniu o zniesienie współwłasności na kwotę 123.275 zł, zaś wartość

przedmiotu sprawy w postępowaniu ze skargi o wznowienie jest tożsama z

wartością przedmiotu sprawy w postępowaniu o zniesienie współwłasności. W

zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 383 zd. 2

k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 25 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i

wniósł o jego uchylenie i nadanie biegu skardze kasacyjnej, ewentualnie o jego

uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu

celem

sprawdzenia

wartości

przedmiotu

zaskarżenia

i

przeprowadzenia

stosownego dochodzenia w myśl art. 25 § 1 k.p.c. i weryfikacji podanej przez

skarżącego wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Uzasadnienie zarzutu sprowadza się do twierdzenia, że rzeczywista

aktualna wartość nieruchomości stanowiących własność przedmiotu zniesienia

współwłasności jest wyższa, niż ustalona w postępowaniu pierwszoinstancyjnym

i zaakceptowana przez Sąd drugiej instancji, bowiem wzrosła od czasu wydania

opinii przez biegłą w kwietniu 2009 r. Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.

dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o zniesienie współwłasności zależy

od wartości przedmiotu zaskarżenia - jeżeli jest ona niższa niż sto pięćdziesiąt

tysięcy złotych, skarga jest niedopuszczalna.

Zasadą jest, że wartość przedmiotu zaskarżenia wskazanego w skardze

kasacyjnej nie może być wyższa, niż wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana

w apelacji i przedmiotu sprawy w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji,

a dopuszczalne wyjątki w postępowaniu kasacyjnym określa art. 368 § 2 w zw.

z art. 398 § 3 i art. 39821 k.p.c. Na wartość przedmiotu zaskarżenia nie ma również

wpływu wzrost lub utrata wartości składników majątkowych stanowiących

przedmiot

sporu

w

postępowaniu

procesowym

lub

przedmiot

sprawy

w postępowaniu nieprocesowym. Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa interesy

poszczególnych uczestników ograniczają się do wysokości udziałów w majątku

podlegającym podziałowi w postępowaniu o dział spadku lub zniesienie

współwłasności. Z tej przyczyny nawet, jeżeli orzeczenie zaskarżono „w całości”,

wartością przedmiotu zaskarżenia jest z reguły nie wartość majątku podlegającego

podziałowi, a wartość konkretnego interesu uczestnika lub składnika majątkowego,

którego skarga dotyczy. Tylko wyjątkowo, w wypadku, gdy uczestnik zaskarża

samą zasadę podziału kwestionując jego dopuszczalność, wartość przedmiotu

zaskarżenia może być wyższa, niż wartość udziału (postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNIC 2004/1/11, z dnia

21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNIC 2004/4/60, z 25 września 2003 r., III CZ

86/03, z dnia 26 lipca 2007 r., V CZ 66/07, niepubl.). W sytuacji, w której uczestnik

kwestionuje przyjętą przez sąd wartość majątku podlegającego podziałowi,

wskazana przez niego kwota odpowiadająca tej wartości może być wyższa od

ustalonej przez sąd, ale wartością zaskarżenia nie jest cała wskazana wartość

majątku, lecz po pierwsze różnica pomiędzy tymi wartościami, a po drugie część

pozostająca w granicach udziału uczestnika. Stąd, o ile dopuszczalne jest

wskazanie

przez

uczestnika

wartości

majątku

podlegającego

zniesieniu

współwłasności na kwotę 151.000 zł, o tyle wartość jego interesu, w granicy

udziału, wyraża się w różnicy wartości czterech działek, co do których (jak wynika

z uzasadnienia zażalenia) kwestionuje sposób podziału. Skoro różnica wartości

majątku podlegającego zniesieniu współwłasności wskazanej przez uczestnika

i ustalonej przez sąd wynosi 27.725 zł, a łączna wartość czterech działek

wymienionych przez uczestnika jest równa 16.516 zł, to prawidłowa jest ocena

Sądu Okręgowego, że w świetle art. art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna jest

niedopuszczalna, czemu nie zaprzecza ani zaskarżenie postanowienia w całości,

ani oparcie skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia art. 379 pkt 5 w zw. z art. 13

§ 2 k.p.c. Zważywszy na powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art.

39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.