III CZ 56/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 56/10

POSTANOWIENIE

Dnia 9 grudnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marian Kocon (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSA Anna Kozłowska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa H. K.

przeciwko G. A.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2010 r.,

zażalenia powódki na postanowienie rozstrzygające o kosztach procesu

zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 lipca 2010 r., sygn. akt II Ca (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 5 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację powódki H.

K. od wyroku Sadu Rejonowego w J. z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt I C (…) i

zasądził od powódki na rzecz pozwanej G. A. kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania apelacyjnego.

Postanowienie o kosztach procesu zaskarżyła zażaleniem powódka. Domagała

się uchylenia postanowienia uzasadniając żądanie twierdzeniem, że w toku rozprawy

apelacyjnej pozwana reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie

zgłosiła wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego, pełnomocnik nie złożył

również oświadczenia, że koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały pokryte.

W zażaleniu skarżąca zawarła wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy

apelacyjnej z dnia 5 lipca 2010 r. przez usuniecie z niego zapisu o złożeniu przez

pełnomocnika pozwanej wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, gdyż

taka sytuacja, zdaniem skarżącej, nie miała miejsca.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z akt sprawy wynika, że w toku rozprawy apelacyjnej ustanowiony z urzędu

pełnomocnik pozwanej wnosił o oddalenie apelacji powódki i o zasądzenie kosztów

procesu. Z akt sprawy wynika nadto, że wniosek powódki o sprostowanie protokołu

rozprawy

apelacyjnej

został

prawomocnie

rozstrzygnięty

zarządzeniem

przewodniczącego z dnia 24 września 2010 r., przez oddalenie.

Zgodnie z art. 109 k.p.c. strona reprezentowana przez adwokata ma obowiązek

najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku

złożyć wniosek o przyznanie kosztów procesu, w przeciwnym razie roszczenie o zwrot

kosztów wygasa. Taki wniosek pozwana, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu,

na rozprawie apelacyjnej złożyła.

Pozwana w instancji odwoławczej była stroną wygrywającą spór, zatem, zgodnie

z treścią art. 98 k.p.c., mogła domagać się od powódki zasądzenia w tej instancji

kosztów procesu, tu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Tylko w sytuacji gdy strona

reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu jest stroną przegrywająca spór, koszty

pomocy prawnej udzielonej stronie podlegają zapłacie przez Skarb Państwa. Wówczas

też pełnomocnik, dla zachowania uprawnienia do uzyskania pokrycia tych kosztów, ma

obowiązek złożenia oświadczenia przewidzianego w § 16 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej

przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), że

koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości lub w części.

Natomiast gdy stroną przegrywającą sprawę (zobowiązaną do ponoszenia kosztów

procesu) nie jest strona reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, koszty procesu

obejmujące również wynagrodzenie pełnomocnika strony wygrywającej, nawet wówczas

gdy jest to pełnomocnik ustanowiony z urzędu, podlegają zasądzeniu od tej strony.

Wynika to z art. 122 § 1 k.p.c. i § 17 powołanego rozporządzenia (por. też uzasadnienie

wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 sierpnia 2006 r. SK 23/05 OTK-A

2006/8/94).

Skoro zatem na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w instancji

odwoławczej pozwana, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła wniosek o

zasądzenie kosztów procesu w postaci wynagrodzenia tego pełnomocnika i w tej

instancji okazała się stroną wygrywającą spór, zaskarżone postanowienie nie mogło być

uznane za nieprawidłowe.

Wobec przeto bezzasadności zażalenia na podstawie art. 394 1 § 1 pkt 2 i § 3

k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c. orzeczono jak w postanowieniu.