III CZ 54/24 · Sąd Najwyższy

III CZ 54/24 POSTANOWIENIE 20 lutego 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Karol Weitz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 lutego 2025 r. w Warszawie‎zażalenia S. H.-D.‎na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie‎z 15 czerwca 2023 r., I ACa 44/22 (I WSC 30/23),‎w sprawie z powództwa E. P.‎przeciwko S. H.-D.‎o zapłatę, 1. oddala zażalenia;

2. nie obciąża pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego;

3. przyznaje adwokatowi M. Ż. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych), wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną pozwanemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 7 września 2022 r. oddalił apelację pozwanego S. H. – D. od wyroku Sądu Okręgowego ‎w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2021 r.Pozwany 30 marca 2023 r. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w zakresie pkt I i III, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 58 692,00 zł.Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zarządzeniem z 25 kwietnia 2023 r. wezwał pozwanego do wyjaśnienia sposobu wyliczenia podanej w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia.W odpowiedzi na powyższe zarządzenie pozwany wyjaśnił, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi wartość należności głównej w kwocie 46.353,00 zł oraz odsetki w wysokości 12.339,00 zł.Postanowieniem z 15 czerwca 2023 r.

Sąd Apelacyjny ‎w Rzeszowie sprawdził z urzędu wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną pozwanego i ustalił ją na kwotę 46.353 zł.Postanowieniem z 15 czerwca 2023 r. Sąd Apelacyjny ‎w Rzeszowie na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia niespełniającej wymagania określonego w art. 3982 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że wartością przedmiotu zaskarżenia może być tylko wysokość świadczenia głównego, która w niniejszej sprawie wynosi 46.353 zł.

Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego ‎w Rzeszowie z 15 czerwca 2023 r., w którym zarzucił naruszenie art. 20 k.p.c. w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. oraz z art. 3986 § 2 k.p.c. i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna ‎w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Pozwany w skardze kasacyjnej określił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 58 692,00 zł., na którą składała się wartość należności głównej w kwocie 46 353,00 zł oraz odsetki w wysokości 12 339,00 zł.W sprawie żadna ze stron nie kapitalizowała odsetek. Zgodnie natomiast ‎z utrwaloną linia orzecznictwa Sądu Najwyższego, odsetki nie podlegają wliczeniu do wartości przedmiotu zaskarżenia, jeżeli są żądane obok roszczenia głównego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 maja 2002 r., I CZ 51/02, nie publ.).

Dopiero kapitalizacja odsetek w znaczeniu prawnym, a następnie poddanie ich oprocentowaniu skutkowałoby wyłączeniem zastosowania art. 20 k.p.c. Jeżeli natomiast odsetki nie zostały skapitalizowane, to pozostają odsetkami dochodzonymi „obok” świadczenia głównego i przepis ten ma zastosowanie ‎(por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 21 października 1997 r., III ZP 16/97, OSNP 1998, Nr 7, poz. 204; postanowienie Sądu Najwyższego z 30 maja 2007 r., I CZ 38/07, Legalis). Konkludując, określając wartość przedmiotu zaskarżenia nie uwzględnia się odsetek od należności głównej wyliczonych na dzień sporządzenia skargi kasacyjnej (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 czerwca 1999 r., III CZP 12/99, OSNC 2000, Nr 1, poz. 1; wyrok Sądu Najwyższego ‎z 15 marca 2007 r., II CSK 515/06, Legalis).Jeżeli zatem przedmiotem zaskarżenia jest wyłącznie orzeczenie rozstrzygające o nieskapitalizowanych odsetkach, dochodzonych obok roszczenia głównego, skarga kasacyjna jest dopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia osiąga progi kwotowe określone w art. 3982 § 1 k.p.c. Odnosząc te uwagi do kwoty wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej ‎w skardze kasacyjnej pozwanego należy stwierdzić, że kapitalizacji w sensie prawnym nie stanowi żądanie zasądzenia świadczenia głównego i obok niego odsetek wyliczonych kwotowo za pewien zamknięty okres.

W takiej sytuacji, dochodzona kwota odsetek nie wpływa na wartość przedmiotu zaskarżenia.Z tego względu skargę kasacyjną pozwanego należało odrzucić jako niedopuszczalną, skoro wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na podstawie art. 3941 § 1 w zw. z art. 391 § 1 zdanie pierwsze i z art. 39814 k.p.c.O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 zd pierwsze oraz z art. art. 39814 k.p.c. Pozwany w postępowaniu zażaleniowym reprezentowany był przez adwokata z urzędu, któremu należało przyznać wynagrodzenie w stawce wynikającej z § 8 pkt 5 w zw. z § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r., poz. 763).[a.ł] ‎