III CZ 54/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 54/10

POSTANOWIENIE

Dnia 25 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)

SSN Marian Kocon

SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku S. T.

1. o wznowienie postępowania,

w sprawie z powództwa S. T.

przeciwko Radzie Niepełnosprawnych w K. i Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Urzędu

Skarbowego

o ustalenie, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 4

czerwca 2001 r., sygn. akt II Ca (…)

2. o wznowienie postępowania,

w sprawie z wniosku S. T. o wznowienie postępowania zakończonej prawomocnym

postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II Ca (…)

w sprawie z powództwa S. T. przeciwko Radzie Niepełnosprawnych w K. i Skarbowi

Państwa - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego o ustalenie, zakończonej prawomocnym

wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 czerwca 2001 r., sygn. akt II Ca (…)

3. o wznowienie postępowania,

w sprawie z wniosku S. T. o wznowienie postępowania zakończonej prawomocnym

postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II Ca (…)

w sprawie z powództwa S. T. przeciwko Radzie Niepełnosprawnych w K. o zapłatę

zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 października

2009 r., sygn. akt II Ca (…)

4. o wznowienie postępowania,

w sprawie z powództwa S. T. przeciwko Radzie Niepełnosprawnych w K. o zapłatę

zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 października

2009 r., sygn. akt II Ca (…);

5. o wznowienie postępowania,

w sprawie z wniosku Rady Niepełnosprawnych w K.

przy uczestnictwie S. T. i M. G.

o zmianę stwierdzenia nabycia spadku zakończonej prawomocnym postanowieniem

Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 25 marca 1998 r., sygn. akt II Ca (…)

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2010 r.,

zażalenia S. T.

na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II Ca (…),

1. oddala zażalenie.

2. przyznaje adwokat M. Ś.-B. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w K. kwotę

180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

udzielonej

z

urzędu

S.

T. w

postępowaniu

zażaleniowym,

podlegająca

podwyższeniu o należny podatek od towarów i usług.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 10 maja 2010 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargi S. T.

o wznowienie postępowania, w tym skargę dotyczącą wznowienia postępowania w

sprawie z wniosku Rady Niepełnosprawnych w K. przy udziale S. T. i M. G. o zmianę

stwierdzenia nabycia spadku, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu

Wojewódzkiego z dnia 25 marca 1998 r., sygn. akt II Ca (…).

Z uzasadnienia postanowienia wynika, że S. T. jako podstawę wznowienia

postępowania wskazała art. 401 pkt 2 k.p.c. Nie wystarczy jednak – zdaniem Sądu –

sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawowej podstawie.

Niezbędne jest także wykazanie, że zachodzą okoliczności uzasadniające powołaną

podstawę wznowienia postępowania. Tymczasem S. T. nie wykazała, aby została w

sprawie pozbawiona możliwości działania na skutek naruszenia przepisów prawa. Z akt

sprawy wynika bowiem, że brała ona udział w postępowaniu i korzystała z

przysługujących jej środków zaskarżenia. Skarga podlegała zatem odrzuceniu jako

niedopuszczalna, ponieważ nie zachodzi wskazana w niej podstawa wznowienia (art.

410 § 1 k.p.c.).

W zażaleniu skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z

naruszeniem art. 401 pkt 2, 410, i 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. i wniosła o

uchylenie

zaskarżonego

postanowienia

i

przekazanie

sprawy

do

ponownego

rozpoznania bądź „o zmianę zaskarżonego postanowienia i pełne uwzględnienie

stanowiska uczestniczki”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c. pozbawienie strony możności działania na skutek

naruszenia przepisów prawa stanowi samodzielna podstawę wznowienia postępowania.

Z przytoczonego przepisu wynika wyraźnie, że stanowiące podstawę wznowienia

postępowania pozbawienie możności działania powinno nastąpić na skutek naruszenia

przepisów prawa. Powołanie się na tę podstawę wznowienia postępowania wymaga

zatem – poza przytoczeniem tych przepisów prawa – także wykazania, że zachodzi

związek przyczynowy między naruszeniem prawa a pozbawieniem strony możności

działania.

Tymczasem skarżąca, opierając skargę o wznowienie postępowania na

omawianej podstawie wznowienia, w ogóle nie wskazała przepisów prawa, które – jej

zdaniem – spowodowały pozbawienie jej możliwości działania w sprawie. Oczywistą

konsekwencją

tego

jest

także

niewykazanie

związku

przyczynowego

między

naruszonym przepisem prawa a pozbawieniem możności działania. Zatem już z tego

powodu nie można było uznać, że zachodzi podniesiona przez skarżącą ustawowa

podstawa wznowienia postępowania. W tej sytuacji dla oceny trafności zaskarżonego

postanowienia nie ma istotnego znaczenia podjęta w zażaleniu polemika ze

stanowiskiem Sądu, że pozbawienie strony możności działania należy rozumieć jako

niemożność występująca w całej sprawie. Wspomniana kwestia nie ma istotnego

znaczenia również z tego powodu, że skarżąca nie wykazała, aby pozbawienie jej

możliwości działania w sprawie na skutek naruszenia przepisów prawa dotyczyło jedynie

określonego fragmentu postępowania lub istotnych dla sprawy czynności procesowych.

Zaskarżonego postanowienia nie podważa także podniesiona przez skarżąca

okoliczność, że „gdyby nie fakt, iż uczestniczka została pozbawiona możności

skutecznego działania na skutek pozaprawnego współdziałania Izby Skarbowej w K. z

pełnomocnikiem uprawnionych Sąd orzekający wydałby inne rozstrzygnięcie”. Również

przytoczona okoliczność powodująca – zdaniem skarżącej – pozbawienie jej możliwości

działania nie zostało bowiem powiązane z naruszeniem konkretnego przepisu prawa, a

okoliczność, że doszło w sprawie do „pozaprawnego współdziałania Izby Skarbowej z

pełnomocnikiem

uprawnionych”

oparta

jest

jedynie

na

twierdzeniu

skarżącej.

Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia – wbrew zarzutowi skarżącej – zawiera

zarówno przytoczenie, jak i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Z przedstawionych powodów zażalenie podlega oddaleniu jako pozbawione

uzasadnionych podstaw (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Podstawę prawną

przyznania adwokatowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

stanowi § 13 ust. 2 pkt 2 w związku z § 9 pkt 2 i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).