III CZ 53/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 53/12

POSTANOWIENIE

Dnia 8 sierpnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

SSA Andrzej Niedużak

w sprawie z wniosku M. N.-W., A. S. i J. S.

przy uczestnictwie Spółdzielni Mieszkaniowej "N. " z siedzibą

w K.

o wpis w księdze wieczystej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 sierpnia 2012 r.,

zażalenia W. W.-S. na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 26 stycznia 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił na podstawie art. 373

k.p.c. apelację W. W. – S. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 31 sierpnia

2011 r. utrzymującego w mocy wpis do dwóch ksiąg wieczystych dokonany przez

referendarza sądowego. Uznał, że apelująca nie należy do kręgu uczestników

postępowania wymienionych w art. 6261 § 2 k.p.c., ponieważ jej prawa w żadnej z

ksiąg objętych wpisem nie zostały ujawnione, ani wykreślone lub obciążone, jak

również nie jest osobą, na rzecz której wpis ma nastąpić. W zażaleniu na

powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6261 § 2 k.p.c. w zw. z

art. 235 § 1 k.c. w zw. z art. 151 k.c. oraz art. 46 § 1 k.p.c., a w konsekwencji

przyjęcie, że nie jest uczestnikiem postępowania i wniosła o jego uchylenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty zażalenia zostały uzasadnione twierdzeniem, że wobec faktu, że

skarżąca jest właścicielką budynku położonego na działkach nr 308/61 i 308/62,

który częściowo swym obrysem wkracza na nieruchomość sąsiednią nr 347/13,

nieważna jest umowa sprzedaży prawa wieczystego użytkowania nieruchomości nr

347/13 wraz z częścią budynku (pawilonu) stanowiącego jej własność w całości,

a w konsekwencji wpis dotyczy jej prawa własności, co uzasadnia jej udział

w toczącym się postępowaniu wieczystoksięgowym. Zgodnie z art. 626 1 § 2 k.p.c.

uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego są oprócz wnioskodawcy tylko te

osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone, bądź na rzecz których

wpis ma nastąpić. W świetle ustalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego

uzasadniony jest pogląd, że art. 6261 § 2 k.p.c. jest przepisem szczególnym

w stosunku do art. 510 k.p.c. Przepis ten wyczerpująco reguluje krąg uczestników

postępowania i w konsekwencji w postępowaniu wieczystoksięgowym legitymację

do wystąpienia z wnioskiem oraz uczestniczenia w postępowaniu mają jedynie

podmioty w nim wymienione. Na taką wykładnię wskazuje użycie słowa „tylko”,

bowiem

oznacza

to

zawężenie

kręgu

uprawnionych

podmiotów

(patrz

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 72/08, niepubl.

i z dnia 14 stycznia 2011 r., II CSK 241/10, niepubl., uchwała z dnia 7 lipca 2010 r.,

III CZP 45/10, publ. OSNCP 2010, nr 12, poz. 162).

Z tego punktu widzenia istotne jest dokonanie oceny, czy w księgach

wieczystych, których dotyczy postępowanie są ujawnione prawa skarżącej, które

zostały wykreślone albo czy pojęciem „obciążenie praw” należy objąć sytuację

przez nią wskazaną.

Wpisy zostały dokonane w dwóch księgach wieczystych. W księdze

wieczystej nr […] obejmującej działkę nr 424/2, w dziale III dokonano na rzecz

wnioskodawców wpisu prawa służebności osobistej przechodu i przejazdu od

działki nr 347/13 do najbliższej drogi publicznej. W księdze wieczystej nr […]

obejmującej działkę nr 347/13, w dziale I - O dokonano wpisu działki nr 373/13, w

dziale II wpisu właściciela Gminy K. oraz wnioskodawców jako użytkowników

wieczystych. Bezsporne jest, że w żadnej z tych ksiąg nie było ujawnione żadne

prawo skarżącej i żadne jej prawo nie zostało wykreślone. Nie zostało dokonanymi

wpisami również obciążone żadne prawo żalącej. Uzasadnienie zażalenia

wskazuje, że skarżąca upatruje jako skutek wpisów naruszenie jej prawa własności

do budynku, który częściowo jest położony na działce objętej wpisem użytkowania

wieczystego na rzecz wnioskodawców. Jednakże uczestnikiem postępowania

wieczystoksięgowego jest osoba, której prawo jest ujawnione w księdze wieczystej,

w której dokonywany jest wpis. Tylko takie prawo wpisane na rzecz konkretnej

osoby może zostać wykreślone lub obciążone. Tak więc, mimo, że skarżąca może

być zainteresowana wynikiem postępowania wieczystoksięgowego o wpis praw

wnioskodawców, nie należy do grona uczestników tego postępowania. Jeżeli w jej

ocenie dokonanie wpisu powoduje niezgodność rzeczywistego stanu prawnego ze

stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, lub umowa stanowiąca

podstawę wpisu jest nieważna, może poszukiwać ochrony na drodze procesowej.

Rozstrzygnięcie kwestii związanych z własnością budynku posadowionego na

dwóch nieruchomościach oraz ocena, czy umowa sprzedaży użytkowania

wieczystego

nieruchomości

znajdującej

na

niej

wieczystoksięgowego.

byłaby

części

zawarta

budynku

bez

przeniesienia

przekracza

własności

kognicję

sądu

Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji na podstawie art.

w zw. z art. 394 § 3 k.p.c.