III CZ 51/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 51/09

POSTANOWIENIE

Dnia 26 listopada 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa J.N.

przeciwko Gminie M.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 listopada 2009 r.,

zażalenia powódki

na wyrok Sądu Okręgowego w K.

z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt [...]

zmienia

postanowienie

w postępowaniu

o

odwoławczym

kosztach

zawarte

w

postępowania

wyroku

Sądu

Okręgowego w K. z dnia 9 czerwca 2009 r. w ten sposób, że nie

obciąża powódki tymi kosztami.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy w K., na skutek apelacji

powódki J.N., od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 25 sierpnia 2008 r. oraz

zażalenia powódki na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania,

zawarte w pkt II tego wyroku, oddalił apelację i zażalenie oraz zasądził od powódki

na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym.

Pełnomocnik z urzędu powódki J.N. wniósł zażalenie na zawarte w wyroku

Sądu Okręgowego z dnia 9 czerwca 2009 r. rozstrzygniecie o kosztach, wskazując,

że wnosi je w kwestiach:

1)

odrzucenia zażalenia pełnomocnika z urzędu oraz powódki odnośnie

zwolnienia jej od wszelkich kosztów z powodu ubóstwa, co skutkuje odmową

umorzenia kosztów za I instancję oraz

2)

zasądzenia kosztów za II instancję, pomimo istnienia wszelkich podstaw

wykazanych szczegółowo w I instancji.

Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Postanowieniem z dnia 28 lipca 2009 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił

wniesione

zażalenie

w

części

skierowanej

przeciwko

postanowieniu

rozstrzygającemu zażalenie od orzeczenia o kosztach procesu w postępowaniu

przed Sądem pierwszej instancji, jako niedopuszczalne (art. 3941 § 1 i 3 w zw. z art.

39821 oraz art. 370 i 397 § 2 k.p.c.). W pozostałej części zażalenie powódki

zaskarżające postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu

Okręgowego zasadzające od powódki na rzecz pozwanej koszty procesu

w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 1 200 zł przedstawił do rozpoznania Sądowi

Najwyższemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Okręgowy wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania apelacyjnego, że realizuje ono zasadę odpowiedzialności za wynik

procesu, który powódka przegrała, a występując z oczywiście bezzasadnym

powództwem o zasądzenie znacznej kwoty powinna liczyć się z konsekwencjami

w postaci obowiązku zwrotu przeciwnikowi procesowemu tj. Gminie M. kosztów

procesu.

Trafnie jednak podnosi skarżąca, że w sprawie niniejszej, ze względu na jej

sytuację majątkową i życiową zachodzi szczególny wypadek uzasadniający

odstąpienie

od

tej

podstawowej

zasady

decydującej

o

rozstrzygnięciu

w przedmiocie kosztów procesu i zastosowanie art. 102 k.p.c. przez nieobciążanie

powódki w ogóle kosztami za instancję odwoławczą.

Powódka zajmuje się 33 letnią córką, która jako inwalidką I-szej grupy

wymaga stałej całodobowej opieki. Źródłem utrzymania powódki i jej córki jest

zasiłek opiekuńczy w kwocie 1 000 zł oraz renta powódki w kwocie 600 zł.

Ze względu na sytuację finansową powódka uznana została za osobę, która

nie może bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania ponieść kosztów sądowych,

a z uwagi na sytuacje życiową i nieporadność Sąd ustanowił dla niej adwokata

z urzędu.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że zarówno z przyczyn związanych

z samym przebiegiem procesu, jak i charakteryzujących sytuację życiową

i majątkową powódki, które jako okoliczności uzasadniające odstępstwo od zasad

decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu powinny być

ocenianie z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego, obciążenie jej

kosztami procesu poniesionymi w postępowaniu odwoławczym przez pozwaną

Gminę było nieuzasadnione.

Kierując się powyższym Sąd Najwyższy w uwzględnieniu zażalenia zmienił

zaskarżone postanowienie przez nieobciążanie powódki tymi kosztami (art. 394 1

§ 3 w zw. z art. 39816 i art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.).