III CZ 51/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 51/06

POSTANOWIENIE

Dnia 16 października 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku B.K.

przy uczestnictwie M.K.

o zniesienie współwłasności,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym

w dniu 16 października 2006 r.,

zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego w N.

z dnia 21 października 2005 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w N. postanowieniem z dnia 21 października 2005 r. odrzucił

zażalenie uczestnika postępowania M.K. na postanowienie tego Sądu z dnia 21

września 2005 r., którym oddalił jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a

także odrzucił skargę kasacyjną tego uczestnika postępowania uznając, że nie

uiścił on w zakreślonym mu terminie należnego wpisu od skargi kasacyjnej.

W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej uczestnik

postępowania zarzucił naruszenie art. 3981 § 1 k.p.c. oraz art. 113 § 1 k.p.c.

i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu został zawarty

wniosek o rozpoznanie zasadności postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia

21 września 2005 r. dotyczącego wniosku uczestnika postępowania o zwolnienie

od kosztów sądowych, który został oddalony.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Okręgowy w N. przyjął zasadnie, że na postanowienie sądu drugiej

instancji oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie przysługuje

zażalenie. Odrzucenie zażalenia na postanowienie z dnia 21 września 2005 r. było

zatem uzasadnione. Sąd Okręgowy trafnie podkreślił również, że kontrola

instancyjna zasadności orzeczenia, którym Sąd ten oddalił wniosek uczestnika

postępowania o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych,

byłaby możliwa jedynie w przypadku złożenia stosownego wniosku w zażaleniu na

postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które było podyktowane brakiem

uiszczenia stosownej opłaty od skargi kasacyjnej, w terminie zakreślonym przez

Sąd. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej uczestnik

postępowania zawarł tego rodzaju wniosek, a zarzut naruszenia art. 113 § 1 k.p.c.

uzasadnił poprzez twierdzenie, że oddalenie wniosku o zwolnienie wniosku było

przedwczesne. W jego ocenie Sąd zaniechał wezwania pełnomocnika skarżącego

do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach, o którym

mowa w art. 113 § 1 k.p.c., zaś oceny stanu majątkowego uczestnika postępowania

dokonał w sposób uproszczony i błędnie ustalił jego możliwości finansowe.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 113 § 1 k.p.c. zawartego

w zażaleniu rozpoznawanym przez Sąd Najwyższy, należy podkreślić, że oddalenie

wniosku uczestnika postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych nie nastąpiło

z tej przyczyny, że Sąd rozpoznający ten wniosek uznał, iż z powodu braku

oświadczenia majątkowego nie zostały wykazane okoliczności uzasadniające

udzielenie

zwolnienia

od

kosztów

sądowych.

Sąd

Okręgowy

wydając

postanowienie, którym wniosek ten oddalił przyjął, że uczestnik postępowania

domagając się ponownie zwolnienia od kosztów sądowych, w związku z wniesioną

skargą kasacyjną, nie powołał się na żadne nowe okoliczności faktyczne, które

przemawiałyby za uwzględnieniem jego wniosku.

W skardze kasacyjnej złożonej w dniu 19 września 2005 r. skarżący istotnie

nie twierdził, że jego sytuacja majątkowa uległa zmianie od dnia 30 czerwca 2005

r., kiedy to Sąd Okręgowy w N. przesłuchał uczestnika postępowania na rozprawie,

także na okoliczność jego sytuacji majątkowej i oddalił jego wniosek o zwolnienie

od opłat sądowych. Rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

zawarty w skardze kasacyjnej Sąd drugiej instancji wziął pod uwagę zeznania

uczestnika postępowania, w których określił on swoją sytuację majątkową. Należy

podzielić stanowisko tego Sądu, że tej sytuacji zbędne było żądanie złożenia przez

uczestnika postępowania dodatkowo oświadczenia majątkowego, skoro nie

twierdził on, że jego sytuacja majątkowa opisana we własnych zeznaniach uległa

zmianie w przeciągu niespełna 3 miesięcy, a art. 113 § 1 k.p.c. nie ograniczał Sądu

do możliwości oceny wyłącznie oświadczenia majątkowego, jako podstawy ustaleń

co do możliwości finansowych wnioskodawcy.

Dokonana przez Sąd Okręgowy ocena zasadności wniosku o zwolnienie od

kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, oparta na ustaleniach faktycznych

dotyczących stanu majątkowego uczestnika postępowania poczynionych na

podstawie jego zeznań, nie uzasadnia uznania jej za wadliwą na gruncie art. 113 §

1 k.p.c. Wobec zaś braku podstaw do zakwestionowania postanowienia z dnia

21 września 2005 r. należało uznać za zasadną także ocenę Sądu Okręgowego, że

skarżący po prawomocnym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych

nie uiścił w zakreślonym mu terminie wpisu od skargi kasacyjnej, co uzasadniało jej

odrzucenie.

Z przyczyn wyżej wskazanych zażalenie było pozbawione uzasadnionych

podstaw i podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 i 3941 3 k.p.c.