III CZ 5/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 5/11

POSTANOWIENIE

Dnia 17 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości Krak Gaz sp. z o.o.

o wznowienie postępowania w sprawie

z powództwa Sped Partner sp. z o.o.

przeciwko Krak Gaz sp. z o.o.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 lutego 2011 r.,

zażalenia Syndyka masy upadłości Krak Gaz sp. z o.o. w Krakowie

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 26 października 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. Sąd Apelacyjny wznowił

postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 15

września 2009 r., uzupełnionym postanowieniem z dnia 29 października 2009 r.

po czym oddalił wniesioną skargę.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło po uchyleniu przez Sąd Najwyższy

postanowieniem dnia 29 czerwca 2010 r. wcześniej wydanego przez Sąd

Apelacyjny postanowienia o odrzuceniu skargi syndyka masy upadłości Krak Gaz

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o wznowienie postępowania, w którego

uzasadnieniu Sąd Najwyższy zanegował wystąpienie przyczyn, które legły u

podstaw odrzucenia skargi.

Sąd Apelacyjny odwołując się do stanowiska zajętego przez Sąd

Najwyższy wznowił postępowanie na podstawie przewidzianej w art. 401 pkt 2

k.p.c.

Pozbawienie pozwanego możności działania w procesie, którego dotyczy

skarga o wznowienie, nastąpiło z chwilą ogłoszenia jego upadłości, a naruszenie

przepisów polegało na przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego i wydaniu

orzeczenia przez Sąd Apelacyjny, mimo że do postępowania po stronie pozwanej

nie wstąpił syndyk masy upadłości. Z uwagi na to, że podstawa wznowienia

dotyczyła postępowania zażaleniowego wywołanego odrzuceniem sprzeciwu

pozwanego (upadłego) od nakazu zapłaty – Sąd orzekający poddał ocenie

zasadność tego zażalenia, a w szczególności zbadał prawidłowość oddalenia

przez Sąd Okręgowy wniosku pozwanego o przywrócenie terminu do wniesienia

sprzeciwu.

Przyczyną

odrzucenia

tego

środka

zaskarżenia

był

bowiem

niewątpliwy fakt jego spóźnionego wniesienia, przy czym okoliczności, którymi

pozwany we wniosku o przywrócenie terminu usprawiedliwiał uchybienie terminu

(zaniedbanie przez pracownika przyjmującego korespondencję w starej siedzibie

spółki odnotowania daty nadejścia odpisu nakazu zapłaty i przekazanie do nowej

siedziby bez tej informacji) zostały uznane za niespełniające wymagań art. 168

§ 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego i wyjaśnił,

że niedopatrzenie

pracownika

pozwanego,

zajmującego

się

odbiorem

i przekazywaniem do nowej siedziby przesyłek, obciąża pozwanego i nie pozwala

na przyjęcie, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezawinionych

przez tę stronę. W konsekwencji Sąd Apelacyjny uznał, że wydane w sprawie

orzeczenie było merytorycznie uzasadnione i oddalił skargę pozwanego,

wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 412 § 1 i 2 k.p.c.

Pozwany wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie zarzucając mu

naruszenie art. 174 § 3 k.p.c. poprzez uniemożliwienie syndykowi wstąpienia do

postępowania wskutek błędnego przyjęcia, że syndyk do niego wstąpił.

We wnioskach domagał się uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy

do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm

przesądzonych prawem.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie pozwanego opiera się na przekonaniu, że jego wstąpienie do

wznowionego postępowania wymagało podjęcia przez Sąd Apelacyjny czynności

przewidzianych w art. 174 § 3 k.p.c., ponieważ zgłoszenie przez niego skargi

o wznowienie postępowania nie wywołało skutku w postaci wstąpienia do

postępowania, o którego wznowienie zabiegał. Takie rozumowanie jest błędne.

Czynności określone w art. 174 § 3 k.p.c. mają na celu umożliwienie syndykowi

podjęcia decyzji dotyczącej potrzeby jego udziału w konkretnej sprawie,

a jednocześnie

wyjaśnienie

okoliczności

istotnych

dla

dalszego

biegu

postępowania. Są one zbędne, jeżeli syndyk sam zgłosi swoje wstąpienie do

sprawy, przy czym wstąpienie nie wymaga dokonania sformalizowanego aktu.

Może nastąpić także przez podjęcie przez syndyka działań procesowych.

Jeśli sprawa została prawomocnie zakończona – czynność tego rodzaju stanowi

złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Celem wznowienia jest rozpoznanie

sprawy na nowo w granicach wznowienia (art. 412 § 1 k.p.c.), na co wyraźnie

wskazuje obowiązek zamieszczenia już w skardze wniosku o uchylenie lub zmianę

zaskarżonego orzeczenia (art. 409 k.p.c.). W tym też kierunku zmierzały żądania

skarżącego, który domagał się podjęcia konkretnych rozstrzygnięć w prawomocnie

zakończonej sprawie. Skarżący nie ma więc racji traktując sprawę o wznowienie

i sprawę wznowioną jako odrębne, samodzielne postępowania, gdy tymczasem

postępowanie w przedmiocie dopuszczalności skargi oraz postępowanie, które ma

na celu ponowne rozpoznanie sprawy to dwie fazy tego samego postępowania

wywołanego skargą.

Reasumując Sąd Apelacyjny słusznie uznał, że od chwili zgłoszenia przez

syndyka skargi o wznowienie, z jego udziałem toczy się postępowanie w niniejszej

sprawie rozumianej jako całość. Jeżeli syndyk zamierzał złożyć w toku

postępowania określone oświadczenia procesowe, w tym cofnąć zażalenie –

nie było po temu przeszkód. To, że zwlekał z ich podjęciem kierując się własną

interpretacją art. 174 § 3 k.p.c., nie może uzasadniać krytycznej oceny stanowiska

Sądu Apelacyjnego, zwłaszcza, że cofnięcie zażalenia spowodowałoby jedynie

umorzenie postępowania wywołanego tym zażaleniem i w żaden sposób nie

wpłynęłoby

na

prawomocność

nakazu

zapłaty

w

niniejszej

sprawie,

a w konsekwencji na sytuację prawną stron.

Z przytoczonych względów zażalenie należało oddalić na podstawie art. 394 1

§ 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.

jz