III CZ 48/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 48/10

POSTANOWIENIE

Dnia 19 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

SSA Jan Kremer

w sprawie z powództwa P.(...) sp. z o.o. z siedzibą w B.

przeciwko A.(...) sp. z o.o. z siedzibą w W., A.(…) sp. z o.o. z siedzibą w W., B.(...) sp. z

o.o. z siedzibą w W., F.(...) sp. z o.o. z siedzibą w N., F.(...) S.A. z siedzibą w K., (…),

Skarbowi Państwa – Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w L. oraz Gminie W.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 listopada 2010 r.,

zażalenia strony pozwanej Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.

na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I ACz (…),

uchyla zaskarżone postanowienie w pkt 3, pozostawiając Sądowi Okręgowemu w

K. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem

z

marca

2010

r.

Sąd

Apelacyjny

oddalił

zarzut

niedopuszczalności drogi sądowej podniesiony przez Skarb Państwa – Naczelnika

Urzędu Skarbowego w L., uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w K. rozstrzygające

o kosztach postępowania i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 65.213 zł

tytułem kosztów sądowych wywołanych wniesieniem przez powoda skargi kasacyjnej od

postanowienia oddalającego zażalenie na postanowienie o odrzucenie pozwu.

Postanowienie z 11 marca 2010 r. zaskarżył pozwany w zakresie zawartego w

pkt 3 rozstrzygnięcia o kosztach i zarzucił, że zapadło ono naruszeniem art. 98 § 1 k.p.c.

i art. 108 k.p.c. przez zasądzenie kosztów w orzeczeniu niekończącym postępowania w

sprawie oraz art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. przez

brak dostatecznego uzasadnienia rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Skarżący

wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Postanowienie o oddaleniu zarzutu niedopuszczalności drogi sądowej ma

charakter postanowienia incydentalnego, które nie kończy postępowania w sprawie i nie

zamyka

drogi

do

jej

rozpoznania.

W

postanowieniu

oddalającym

zarzut

niedopuszczalności drogi sądowej sąd stwierdza, że sprawa może zostać rozpoznana w

postępowaniu cywilnym, a tym samym otwiera możliwość wydania orzeczenia

merytorycznego co do istoty roszczenia powoda (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z 22 listopada 1999 r., I CKN 718/99, Wokanda 2000, nr 4, s. 10). Rozstrzygnięcie o

kosztach postępowania w postanowieniu oddalającym zarzut niedopuszczalności drogi

sądowej jest naruszeniem art. 108 k.p.c., bowiem przepis ten dopuszcza możliwość

rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów jedynie w orzeczeniu kończącym postępowanie

w sprawie.

Należy również podzielić zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 328 § 2

k.p.c. Zarzut nieprawidłowego uzasadnienia może zostać skutecznie podniesiony

wówczas, gdy pisemne motywy rozstrzygnięcia nie zawierają wszystkich elementów

wymaganych przez art. 328 § 2 k.p.c., w szczególności, gdy sąd nie odniósł się w nich

do istotnych lub spornych elementów sprawy lub gdy argumentacja uzasadnienia nie da

się powiązać z sentencją orzeczenia. Niewłaściwe uzasadnienie nie ma przy tym

wypływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, dlatego może stanowić podstawę

uchylenia

orzeczenia

jedynie

w

wyjątkowych

wypadkach,

gdy

sposób

jego

skonstruowania uniemożliwia kontrolę orzeczenia przez sąd wyższej instancji (por. m.in.

wyroki Sądu Najwyższego: z 9 czerwca 2009 r., II CSK 49/09, niepubl.; z 8 marca 2010

r., II PK 260/09, niepubl.; z 29 maja 2008 r., II CSK 39/08, niepubl. oraz z 17 lipca 1997

r., III CKN 149/97, OSP 2000, nr 4, poz. 63). W zaskarżanym orzeczeniu Sąd

Apelacyjny nie przytoczył pełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, wskazując jedynie

ogólnie na art. 98 k.p.c. Przepis ten wprowadza jednak wyłącznie ogólną zasadę zwrotu

kosztów postępowania przez stronę przegrywającą stronie wygrywającej proces i nie

określa szczegółowych zasad obliczania kosztów wynikających z dalszych przepisów

Kodeksu postępowania cywilnego oraz innych ustaw i aktów wykonawczych. Brak

wskazania tych regulacji w treści uzasadnienia nie pozwala na stwierdzenie, na jakiej

podstawie Sąd Apelacyjny obliczył koszty postępowania należne stronie powodowej, a

to uniemożliwia kontrolę trafności orzeczenia w tym zakresie.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

orzeczono jak w postanowieniu. W związku z tym, że pozwany złożył wniosek o

przyznanie mu kosztów postępowania zażaleniowego, na podstawie art. 108 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy pozostawił ten wniosek do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K., który

będzie rozpoznawał sprawę jako sąd pierwszej instancji.