III CZ 47/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 47/12

POSTANOWIENIE

Dnia 8 sierpnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

SSA Andrzej Niedużak

w sprawie z powództwa F. Bank Polska S.A. z siedzibą w W.

przeciwko P. M.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 sierpnia 2012 r.,

zażalenia pozwanego na punkt II postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 23 lutego 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie sprawę

przekazuje Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania

pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił na podstawie art. 385

k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu

Rejonowego, którym została zasądzona na rzecz powoda kwota 2417 zł tytułem

zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję oraz zasądził od pozwanego na

rzecz powoda kwotę 600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania

zażaleniowego.

Pozwany

zaskarżył

zażaleniem

punkt

drugi

tego

postanowienia

w przedmiocie kosztów postępowania zażaleniowego i zarzucając naruszenie art.

328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c., art. 98 § 1 k.p.c. i § 6 pkt 3 w zw. z § 13 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie

oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej

udzielonej z urzędu, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione co do zarzutu naruszenia art. 328 § 1 k.p.c.

Obszerne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wyłącznie motywy

rozstrzygnięcia co do prawidłowości orzeczenia Sądu Rejonowego w zakresie

kosztów postępowania za pierwszą instancję. Odnośnie do kosztów postępowania

zażaleniowego nie została w ogóle wskazana podstawa prawna orzeczenia

i podstawa ustalenia kosztów tego postępowania na kwotę 600 zł. Zasądzona

przez Sąd Okręgowy kwota nie wynika z przepisów regulujących wysokość opłat za

czynności radcy prawnego, a w aktach sprawy brak jest danych wskazujących na

poniesienie przez powódkę innych kosztów, niż koszty zastępstwa procesowego.

Wynagrodzenie pełnomocnika strony powodowej podlega ustaleniu na podstawie

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego

z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Zgodnie z przepisem § 6 ust. 3 w zw.

z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, przy wartości przedmiotu sporu 2383 zł stawka

minimalna w postępowaniu zażaleniowym wynosi 25 % stawki minimalnej (600 zł)

tj. 150 złotych. Jeżeli zatem strona pozwana została uznana za stronę

przegrywającą sprawę, a Sąd drugiej instancji zamierzał podwyższyć należne

pełnomocnikowi powoda wynagrodzenie, to powinno to znaleźć odzwierciedlenie

w motywach. Nie jest natomiast słuszny zarzut naruszenia art. 98 § 1 k.p.c.

uzasadniony tym, że pozwany jako strona wygrywająca sprawę co do meritum, nie

może być uznany za stroną przegrywającą w postępowaniu zażaleniowym co do

kosztów procesu. Zgodnie z zasadą unifikacji

(art. 108 § 1 k.p.c.) i zasadą

odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.), stronie wygrywającej

proces należny jest zwrot kosztów całego postępowania we wszystkich instancjach,

w tym również kosztów postępowań incydentalnych (chociażby je wygrała strona

przeciwna), ale toczących się do czasu wydania orzeczenia kończącego sprawę co

do meritum. Postępowanie zażaleniowe w przedmiocie zwrotu kosztów procesu

jest postępowaniem odwoławczym, do którego poprzez art. 397 § 2 k.p.c. stosuje

się

odpowiednio

przepisy

o

postępowaniu

apelacyjnym.

Toczy

się

po

uprawomocnieniu orzeczenia kończącego sprawę jedynie w tym jej fragmencie, co

do którego przepisy postępowania cywilnego przewidują wniesienie odrębnego od

apelacji

środka

zaskarżenia,

a

zatem

rozstrzygnięcie

o

kosztach

tego

postępowania uzależnione jest wyłącznie od jego wyniku.

Mimo zatem niezasadności zarzutu naruszenia art. 98 § 1 k.p.c.

w kontekście jego uzasadnienia, uchybienie przepisowi art. 328 § 1 k.p.c.

powoduje, że zaskarżone postanowienie nie poddaje się kontroli instancyjnej

i z tego względu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 398 15 w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821 i 397 § 2 k.p.c.

db