III CZ 45/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 45/12

POSTANOWIENIE

Dnia 8 sierpnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

SSN Maria Szulc

SSA Andrzej Niedużak (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku M. M.

przy uczestnictwie Gminy L., i innych o ustanowienie drogi koniecznej,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 sierpnia 2012 r.,

zażalenia uczestnika Gminy L. na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 29 grudnia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę Gminy L. o

wznowienie postępowania w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej, zakończonej

postanowieniem tego Sądu z dnia 28 października 2010 r. Zdaniem Sądu

Okręgowego skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia.

W

złożonym

zażaleniu

skarżąca

wnosiła

o

uchylenie

zaskarżonego

postanowienia przytaczając okoliczności uzasadniające jej zdaniem wznowienie

postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 410 k.p.c. sąd na posiedzeniu niejawnym bada skargę

o wznowienie postępowania w zakresie zachowania terminu do jej wniesienia,

dopuszczalności i oparcia na ustawowej podstawie. W postanowieniu z dnia 26

września 2007 r. (IV CZ 48/07 – niepubl.) Sąd Najwyższy wskazał, że badanie to

nie może ograniczać się jedynie do oceny twierdzeń zawartych w skardze i jej

uzasadnieniu, lecz powinno także uwzględniać powołane w niej dowody załączone

do skargi. Jeżeli zachodzą wątpliwości czy skarżący dochował przepisanego

terminu lub wątpliwości co do dopuszczalności skargi i oparcia skargi na

ustawowych podstawach, sąd zgodnie z art. 410 § 2 k.p.c., powinien te wątpliwości

wyjaśnić wzywając skarżącego,

aby

wskazane

w

skardze

okoliczności

uprawdopodobnił. Jeśli w wyniku tych czynności, podjęte przez sąd wątpliwości nie

zostaną

usunięte,

skargę

o

wznowienie

postępowania

należy

odrzucić.

Jeżeli skargę oparto na podstawach restytucyjnych określonych w art. 403 § 2

k.p.c., sąd bada, czy istotnie przytoczone fakty i dowody zostały przez stronę

wykryte w czasie, gdy nie było już możliwe

powołanie

ich

w

sprawie

prawomocnie zakończonej oraz czy fakty te i dowody istotnie mogły mieć wpływ na

wynik sprawy. Nie chodzi o ocenę, że skarżący udowodnił rzeczywisty wpływ

nowych faktów i dowodów na wynik sprawy, ale o ocenę, że uprawdopodobnił tę

przesłankę (por. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2011 r.,

V CZ 50/11 – niepubl., z dnia 18 stycznia 2012 r., II CZ 146/11 – niepubl.).

W judykaturze Sądu Najwyższego wielokrotnie wyrażany był pogląd, że dla

przyjęcia, iż skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, nie wystarcza

samo

sformułowanie

przez

skarżącego zarzutów w

sposób

odpowiadający

ustawowo określonym podstawom wznowienia. Jeżeli z uzasadnienia skargi

wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi, skarga podlega odrzuceniu (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2009 r., II PO 11/08 - niepubl.,

z dnia 2 grudnia 2011 r., III UZ 28/11 – niepubl.). Restytucyjna podstawa

wznowienia postępowania z art. 403 § 2 in fine k.p.c. jest spełniona, gdy

przytoczone okoliczności faktyczne i dowody są nowe, to znaczy takie, z których

strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym.

„Wykrycie”, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności

i dowodów w poprzednim

postępowaniu w ogóle nie ujawnionych i wówczas

nieujawnialnych, bo stronie nieznanych. Nie dotyczy to takich okoliczności, które

strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu

obiektywnie

istniejącą

możliwość.

Środek

dowodowy,

który

powstał

po

uprawomocnieniu się wyroku (postanowienia), nie stanowi podstawy wznowienia

przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

25 maja 2011 r., II CZ 20/11 – niepubl., z dnia 3 lutego 2012 r., I CZ 132/11 –

niepubl., z dnia 22 lipca 2008 r., II UZ 31/08 – niepubl.).

Analiza uzasadnienia skargi złożonej przez Gminę L. prowadzi do wniosków

zbieżnych

z

tymi,

jakie

Sąd

Okręgowy

zaprezentował

w

uzasadnieniu

zaskarżonego postanowienia. Nie mieszczą się bowiem w dyspozycji art. 403 § 2 in

fine k.p.c. takie okoliczności i środki dowodowe, które były objęte wnioskami

dowodowymi zgłaszanymi w toku postępowania prawomocnie zakończonego, które

to wnioski przez sądy rozpoznające sprawę zostały oddalone. Podobnie podjęcie

przez Gminę wiedzy o konieczności uzyskania decyzji administracyjnej obejmującej

pozwolenie na wykonanie robót budowlanych, nie stanowi wykrycia okoliczności

faktycznej ani środka dowodowego. Odnośnie do przejęcia przez Gminę odcinka

drogi pozostającej wcześniej w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych

i Autostrad, to skarżąca wprost, także w zażaleniu przyznaje, iż dysponowała

wiedzą w tym przedmiocie już w toku postępowania przed sądami meriti.

Fakt, że definitywne zakończenie procedur z tym związanych nastąpiło później, nie

ma znaczenia dla stanu wiedzy i świadomości Gminy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 398 14 k.p.c. w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.