III CZ 45/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 45/09

POSTANOWIENIE

Dnia 29 października 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Wojciech Jan Katner (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie ze skargi G.K. i K..

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt [...]

w sprawie z powództwa I.G. i M.G.

przeciwko G.K. i K.K.

o zapłatę,

oraz z powództwa wzajemnego G.K. i K.K.

przeciwko I.G. i M.G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 29 października 2009 r.,

zażalenia pozwanych G.K. i K.K. (powodów wzajemnych)

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 27 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę G.K.

i K.K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego

Sądu z dnia 12 października 2006 r., wszczętej z powództwa I.G. i M.G. przeciwko

skarżącym oraz z ich powództwa wzajemnego przeciwko wymienionym powodom,

o zapłatę. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości wyroku Sądu Okręgowego w K. z

dnia 28 listopada 2005 r. i oddalenie powództwa głównego oraz zasądzenie na ich

rzecz jako powodów wzajemnych kwotę 361.762,15 złotych wraz z odsetkami i

kosztami procesu. Jako podstawę do wznowienia postępowania wskazali

wystąpienie nowych okoliczności, uzasadniających uchylenie powołanego wyroku,

o których dowiedzieli się dopiero dnia 2 grudnia 2008 r.

Sąd Apelacyjny odrzucając skargę wskazał na brak przesłanek do

wznowienia postępowania, których spełnienia wymaga art. 403 § 2 k.p.c.,

w szczególności przez powołanie się skarżących na okoliczności faktyczne, które

powstały po wydaniu wyroku tegoż Sądu a dotyczyły wzajemnych rozliczeń stron

w związku z tym wyrokiem. Skarżący nie wykazali również, aby dokumentów,

o których mowa w skardze nie mogli powołać w poprzednim postępowaniu, jak też,

aby okoliczności na które się powołują mogły mieć wpływ na sposób

rozstrzygnięcia sprawy.

Zażalenie

na

powyższe

postanowienie

złożyli

skarżący,

zarzucając

naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. poprzez przyjęcie, że przedstawione w skardze

podstawy żądania wznowienia postępowania nie dają do tego podstaw. Wnieśli

o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne. Powoływany art. 403 § 2 k.p.c. pozwala na

wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, w razie

wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby

mieć wpływ na wynik sprawy, a ponadto, z których strona nie mogła skorzystać

w poprzednim postępowaniu.

Wprawdzie, zarówno w obszernym uzasadnieniu skargi o wznowienie

postępowania z licznymi załączonymi dokumentami, jak i w uzasadnieniu zażalenia

skarżący stara się wykazać spełnienie przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c., ale nie jest

to skuteczne. Sprowadza się głównie do polemizowania z twierdzeniami

uzasadnienia

zaskarżonego

postanowienia,

odnoszącego

się

do

faktów

i powtarzanych kilkakrotnie tych samych kwestii, a pozbawionego argumentów

prawnych na ich poparcie. Sam brak wiedzy o pewnych faktach, które już w trakcie

postępowania występowały, podobnie jak brak wiedzy o dokumentowaniu

czynności przez drugą stronę procesu, nie stanowi o okolicznościach faktycznych

lub dowodach, których nie można było przedstawić w zakończonym prawomocnie

postępowaniu sądowym.

Jak trafnie podaje w swym uzasadnieniu Sąd Apelacyjny niewiedza

o środkach dowodowych musi wynikać z okoliczności obiektywnych, niezależnych

od strony. Nazywa się takie dowody krótko „nieujawnialnymi” i nie tylko nieznanymi

stronie ale dla niej niedostępnymi, nie zaś wynikającymi z całego materiału

dowodowego, tylko niedostrzeżonymi przez zainteresowany podmiot (zob.

postanowienie SN z dnia 15 maja 1968 r. I CO 1/68, OSNC 1969, nr 2, poz. 36;

postanowienie SN z dnia 12 września 2007 r. I CZ 105/07, Lex nr 470028). Trudno

przyjąć za miarodajne twierdzenia skarżącego, że w postępowaniu opartym

w znacznym stopniu na dokumentach firm prowadzonych przez strony nie można

było zażądać okazania potrzebnych dokumentów, polegając na oświadczeniach

przeciwnika procesowego, któremu teraz zarzuca się nieprawdę. Wiadomo też, że

między innymi ze względu na przepisy o rachunkowości, w przedsiębiorstwie musi

się dokumentować wszelkie czynności, związane z magazynowaniem produktów,

ich wykorzystywaniem w toku procesu technologicznego itp. Sprawdzenie więc

rzetelności ustnych oświadczeń stron jest stosunkowo proste. Jak słusznie

wyjaśniono w orzecznictwie nie ma się do czynienia z niemożnością skorzystania

w poprzednim postępowaniu sądowym z określonych okoliczności lub środków

dowodowych, gdy występowała obiektywna możliwość powołania ich w tym

postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia lub

błędnej

oceny

potrzeby

powołania

dowodów

strona

tego

nie

uczyniła

(postanowienie SN z dnia 10 czerwca 1999 r. III CKN 458/99, Lex Polonica

nr 1508042; postanowienie SN z dnia 14 lipca 2006 r. II CZ 43/06, Lex nr 445267).

Należy też zwrócić uwagę na ważne stwierdzenie w uzasadnieniu

zaskarżonego postanowienia, to znaczy kwestionowanie przez skarżących

prawdziwości

niektórych

dokumentów

wystawionych

przez

powodów,

a powoływania ich jednocześnie dla uzasadnienia skargi, co podważa jej podstawę.

Podobnie, jak jej zasadność podważa powołanie wskazanego i znanego już

dokumentu ze sprawy, będącej przedmiotem skargi. Ustaleń tych, istotnych dla

odrzucenia skargi przez Sąd Apelacyjny w zażaleniu się nie kwestionuje, co

stanowi dodatkowy element uzasadnienia o jego oddaleniu.

Nie mniej istotne od spełnienia warunków prawnych w odniesieniu do

okoliczności i dowodów jest wykazanie przez wnoszącego o wznowienie

postępowania, że wykryte okoliczności mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.

Tymczasem to z uzasadnienia zażalenia nie wynika, a ogniskowanie się głównie na

zatajeniach i nieprawdziwych, zdaniem skarżącego twierdzeniach kontrahenta,

poprzez które budował on korzystny dla siebie stan faktyczny nie jest

wystarczające. W sytuacji zgłoszonego powództwa wzajemnego obie strony winny

były dowodzić swoich racji, przemawiających na rzecz dochodzonych roszczeń. Nie

mogą też one być modyfikowane w sposób, który jawi się nie jako wznowienie

wcześniej

i

prawomocnie

zakończonego

postępowania,

tylko

jako

próba

kontynuowania procesu według tworzonego na nowo stanu faktycznego.

W uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania

kwestia ta została przejrzyście i prawidłowo dowiedziona.

Mając powyższe na względzie należało zażalenie oddalić na podstawie

art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.