III CZ 44/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 44/08

POSTANOWIENIE

Dnia 16 stycznia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z wniosku H.W.

przy uczestnictwie J.P. i I.U.

o dział spadku i zniesienie współwłasności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 16 stycznia 2009 r.,

zażalenia uczestniczki I.U.

na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 23 lipca 2008 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2008 r. Sąd Okręgowy odrzucił apelację

uczestniczki postępowania I.U. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 30

listopada 2007 r. z tej racji, ponieważ uczestniczka ta – wezwana do wskazania

wartości przedmiotu zaskarżenia zarządzeniem z dnia 31 października 2007 r. – nie

usunęła w ogóle tego formalnego braku apelacji (art. 373 k.p.c.).

W zażaleniu na to postanowienie uczestniczka postępowania wnosiła o jego

uchylenie jako wydanego z naruszeniem art. 368 § 1 pkt 1 w zw. z art. 370 k.p.c.

W ocenie skarżącej, art. 388 § 1 k.p.c. nie określa szczegółowo sposobu określenia

wartości przedmiotu zaskarżenia, toteż wystarczy, że taka wartość wynika z treści

apelacji. Uczestniczka zaskarżyła apelacją m.in. punkt V postanowienia Sądu

Rejonowego, w którym zasądzono od niej na rzecz wnioskodawczyni kwotę

351.574,66 zł tytułem spłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Uczestniczka postępowania istotnie nie wykonała zarządzenia Sądu z dnia

31 października 2007 r. i nie podała wprost wartości przedmiotu zaskarżenia

apelacją postanowienia Sądu Rejonowego. W sprawach o prawa majątkowe

skarżący powinien w apelacji oznaczyć wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 368 §

2 k.p.c.) i sąd mógłby wezwać skarżącego do uzupełnienia formalnych braków

wniesionej apelacji (art. 370 k.p.c.). Powstaje jedynie kwestia sposobu oznaczenia

wartości przedmiotu zaskarżenia, a mianowicie – czy oznaczenie takie może

wynikać z treści apelacji w razie braku wyraźnego wskazania tego elementu we

wniesionym środku odwoławczym.

W apelacji I.U. wskazano zakres zaskarżenia postanowienia Sądu

Rejonowego

w

przedmiocie

działu

spadku

i

zniesienia

współwłasności.

Zaskarżeniem tym objęto m.in. pkt V tego postanowienia, w którym zasądzono od

uczestniczki postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 351.574,66 zł

i oznaczono sposób jej zapłaty (k. 926 i n. akt sprawy). Skarżąca uiściła w terminie

opłatę stałą w kwocie 1000 zł, przewidzianą w art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz.

1398 ze zm.).

Należy zwrócić uwagę na to, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawiły

się wypowiedzi, w których wymaganie wskazania w apelacji wartości przedmiotu

zaskarżenia jest traktowane liberalnie lub też niedochowania tego wymagania nie

pociąga za sobą konieczności wezwania do jego uzupełnienia pod rygorem

odrzucenia apelacji (por. np. ostatnio uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego

z dnia 27 marca 2008 r., Biuletyn SN z 2008, nr 3, s. 7). W postanowieniu Sądu

Najwyższego z dnia 30 maja 2007 r., IV CSK 120/07 (nieopubl.) stwierdzono,

że w razie częściowego zaskarżenia apelacją postanowienia o dziale spadku

wartością przedmiotu zaskarżenia może być wartość tej części przedmiotu sprawy,

które zostało objęte zaskarżeniem.

W tej sytuacji należy przyjąć, że objęcie zaskarżeniem w apelacji

uczestniczki postępowania także pkt V postanowienia Sądu Rejonowego, w którym

zasądzono od niej wskazaną tam kwotę pieniężną tytułem spłaty, może stanowić

wystarczający sposób określenia wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu

apelacyjnym w rozumieniu art. 368 § 2 k.p.c. Wydane przez Sąd zarządzenie z dnia

31 października 2007 r., nakazującego uczestniczce postępowania uzupełnienie

braku formalnego apelacji przez określenie wartości przedmiotu zaskarżenia,

okazało się ostatecznie bezprzedmiotowe. Nie było zatem podstaw do odrzucenia

wniesionej apelacji (art. 370 k.p.c.).

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 3

k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.