III CZ 42/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 42/12

POSTANOWIENIE

Dnia 18 lipca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z powództwa J. D.

przeciwko J. sp. z o.o.

przy udziale interwenienta ubocznego po stronie pozwanej Z. W.

o uchylenie uchwał wspólników,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 18 lipca 2012 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 4 października 2011 r.,

1) oddala zażalenie;

2) zasądza od powoda na rzecz interwenienta ubocznego

kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 4 października 2011 r., Sąd Apelacyjny odrzucił apelację

powoda wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w K. z 6

kwietnia 2011 r. (pkt 1 postanowienia) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania

apelacyjnego (pkt 2 i 3 postanowienia).

Sąd Apelacyjny ustalił, że wyrok Sądu pierwszej instancji z uzasadnieniem

został doręczony powodowi 17 maja 2011 r. Powód wniósł apelację wraz

z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia 7 czerwca 2011 r.,

podnosząc, że z uwagi na nagłe pogorszenie stanu zdrowia jego pełnomocnik

zmuszony był skorzystać z pomocy lekarskiej w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym

Szpitala Powiatowego w L., gdzie pozostał na obserwacji w godzinach od 10.31 do

14.30.

Zły

stan

psychofizyczny

pełnomocnika

uniemożliwił

mu

normalne

funkcjonowanie i wykonywanie pracy zawodowej w tym dniu. Doznane przez niego

dolegliwości zdrowotne wymagały pozostawania pod szczególną kontrolą, bowiem

od kilku lat cierpi na powtarzające się dolegliwości nerek oraz wątroby, co wiąże się

z koniecznością przestrzegania diety. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2011 r.,

Sąd Okręgowy – Sąd Gospodarczy przywrócił powodowi termin do wniesienia

apelacji. Sąd Apelacyjny, badając w ramach art. 380 k.p.c. zachowanie terminu do

wniesienia apelacji, uznał, że powołane przez pełnomocnika powoda okoliczności

nie uzasadniały przywrócenia powodowi terminu do wniesienia apelacji. Ponadto

sam wniosek o przywrócenie terminu wraz z apelacją pełnomocnik powoda złożył w

urzędzie pocztowym w dniu 7 czerwca 2011 r., natomiast opłata od apelacji

wpłynęła na rachunek Sądu Okręgowego w K. w dniu 8 czerwca 2011 r., zatem z

jednodniowym opóźnieniem. Z tych względów apelacja jako spóźniona została

odrzucona na podstawie art. 373 k.p.c.

Od postanowienia Sądu Apelacyjnego zażalenie wniósł powód, zarzucając

naruszenie:

- art. 380 w zw. z art. 168 § 1 k.p.c. poprzez uznanie, iż wskazane we

wniosku o przywrócenie terminu do złożenia apelacji okoliczności nie

usprawiedliwiały przywrócenia terminu do wniesienia apelacji wobec czego

apelację należało odrzucić;

- art. 169 § 3 k.p.c. poprzez uznanie, iż strona wraz z wnioskiem

o przywrócenie terminu nie dokonała czynności procesowej, co skutkowało

odrzuceniem apelacji powoda.

Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c., przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej

czynności procesowej może nastąpić wówczas, jeżeli strona nie dokonała

w terminie czynności procesowej bez swojej winy. Brak winy w dokonaniu

czynności procesowej w terminie będzie zachodził wówczas, gdy jej dokonaniu

w terminie przeszkodziła okoliczność, której, w danych okolicznościach, nie można

było przezwyciężyć przy zachowaniu zwykłej staranności wymaganej od strony

należycie dbającej o swoje sprawy bądź jej pełnomocnika przy dokonywaniu tego

rodzaju czynności (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 stycznia

1972 r., III CRN 448/71, OSP 1972, nr 7, poz. 14, z dnia 10 stycznia 2007 r., I CZ

108/06, Lex nr 258547). Obiektywna niezgodność zachowania z obowiązkiem

starannego działania połączona z negatywną oceną takiego postępowania,

oznacza zawinienie w uchybieniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 5 października 2011 r., IV CZ 64/11, nie publ.). Wina może przybrać postać

chociażby niedbalstwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia

1974 r., II CZ 149/74, OSPiKA 1975, nr 12, poz. 30).

Uwzględniając wskazany wyżej miernik staranności dokonywania czynności

procesowych, należy podzielić ocenę Sądu Apelacyjnego, że pełnomocnik powoda

nie dochował staranności wymaganej od profesjonalnych pełnomocników przy

sporządzaniu i wnoszeniu apelacji. Nie może bowiem usprawiedliwiać zaniechania

wniesienia

apelacji

w

terminie

przez

zawodowego

pełnomocnika

strony

okoliczność, że w ostatnim dniu terminu do dokonania tej czynności procesowej

pełnomocnik powoda musiał korzystać przez klika godzin z pomocy medycznej.

Profesjonalny pełnomocnik, planując wniesienie apelacji, czy dokonanie innej

czynności

procesowej,

musi

bowiem

uwzględnić,

kierując

się

zwykłym

doświadczeniem życiowym, że w okresie biegu terminu mogą nastąpić czasowe

przeszkody - związane chociażby z wykonywaniem zastępstwa procesowego na

rzecz innych stron albo wynikające ze zwykłych zdarzeń życiowych, w tym także

z krótkich niedyspozycji zdrowotnych – utrudniające mu sporządzenie i wniesienie

apelacji w ostatnim dniu terminu. Konieczność uwzględnienia tych przeszkód

obciążała pełnomocnika powoda tym bardziej w sytuacji, gdy cierpiał on na

określone i powtarzające się, krótkotrwałe niedyspozycje zdrowotne, nie mógł więc

wykluczyć pojawienia się tego rodzaju przeszkody w okresie biegu terminu do

wniesienia apelacji. Ponadto, jak wynika z ustaleń faktycznych Sądu Apelacyjnego,

przeszkoda w postaci niedyspozycji żołądkowo-jelitowych pełnomocnika powoda,

która spowodowała kilkugodzinny pobyt pełnomocnika powoda w szpitalu, ustała na

kilka godzin przed upływem terminu do wniesienia apelacji. Nie było więc

obiektywnych przeszkód, aby w tym czasie pełnomocnik mógł dokończyć

sporządzenia apelacji i wnieść ją do sądu. Prowadzi to wniosku, że niezachowanie

terminu

do

wniesienia

apelacji

nastąpiło

z

przyczyn

zawinionych

przez

pełnomocnika powoda. Zarzut naruszenia art. 380 w zw. z art. 168 § 1 k.p.c. był

więc bezzasadny. Dodać przy tym należy, iż kontrola przez Sąd odwoławczy

zasadności postanowienia Sądu pierwszej instancji o przywróceniu terminu do

wniesienia apelacji nastąpiła na podstawie art. 373 k.p.c., a nie na podstawie

wskazanego w zażaleniu art. 380 k.p.c.

Z tego względu, że podane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności

nie usprawiedliwiały przywrócenia powodowi terminu do wniesienia apelacji bez

znaczenia dla rozstrzygnięcia o zasadności zażalenia pozostaje zarzut naruszenia

art. 169 § 3 k.p.c. na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd Apelacyjny, że opłata od

apelacji została uiszczona po terminie. Powód uiścił opłatę przelewem bankowym

(dowód: kopia przelewu z rachunku bankowego – k. 364). W takim przypadku za

dzień uiszczenia opłaty sadowej uznaje się dzień przyjęcia polecenia przelewu

przez bank, w którym zlecający ma swój rachunek, jeżeli przelew w dniu jego

przyjęcia lub w terminie do uiszczenia opłaty miał pokrycie na rachunku

zleceniodawcy. Okoliczność, kiedy bank wykonał polecenie przelewu nie ma w tym

wypadku znaczenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1983 r.,

III PZP 47/83, OSNCP 1984, nr 7, poz. 110, postanowienia Sądu Najwyższego:

z dnia 27 stycznia 1969 r., I PZ 76/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 167 i z dnia

22 kwietnia 2004 r., II CZ 38/04, OSNC 2005, nr 5, poz. 84, z dnia 26 września

2008 r., V CZ 54/08, OSNC-ZD 2009, nr 4, poz. 91, z dnia 2 lutego 2011 r., II CZ

199/10, Lex nr 738551). Uwzględniając powyższe, opłata od apelacji została

uiszczona przez powoda 7 czerwca 2011 r., a więc w tym samym dniu, w którym

została wniesiona spóźniona apelacja wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do

jej wniesienia. Uiszczenie przez powoda opłaty od apelacji w terminie

przewidzianym do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania

spóźnionej czynności procesowej, nie było jednak okolicznością, która – wobec

braku podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu – podważała

zasadność odrzucenia przez Sąd Apelacyjny spóźnionej apelacji.

Z tych względów zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu na

podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania

zażaleniowego orzeczono na podstawie 98 § 1 i 3, art. 99, art. 391 § 1, art. 39821

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. przy uwzględnieniu przepisów § 10 ust. 1 pkt 21 w zw.

z § 12 ust. 2 pkt 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28

września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia

przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego

ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

db