III CZ 42/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 42/08

POSTANOWIENIE

Dnia 18 grudnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie postępowania upadłościowego Biura Inwestycyjnego "C.(...)" S.A. w K.

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 grudnia 2008 r.,

zażalenia wierzyciela D.(...) sp. z o.o. w K. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z

dnia 30 października 2008 r., sygn. akt XII Gz (...),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Z uzasadnienia

postanowienia

Sądu Okręgowego w K. Wydział XII

Gospodarczy-Odwoławczy z 23 maja 2008 r. sygn. akt XII Gz (...) znajdującego się w

XXXVII tomie akt postępowania upadłościowego Biura Inwestycyjnego „C.(...)“ S.A. w K.

wynika,

że

oddalenie

zażalenie

wierzyciela

D.(...)

spółki

z

ograniczoną

odpowiedzialnością było wynikiem uznania przez sąd drugiej instancji, że art. 68, 76 § 5

i 79 prawa upadłościowego

(Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z

24.10.1934 r.) stanowią unormowanie szczególne w stosunku do regulacji kodeksu

postępowania cywilnego dotyczących sposobu i terminu zaskarżania postanowień i

wyłączają art. 394 § 2 i art. 357 § 1 k.p.c. Usprawiedliwiało to rozstrzygnięcie Sądu

Rejonowego odrzucające jako spóźnione zażalenie wierzycielka na postanowienie

rozstrzygające jego zarzuty przeciwko trzeciemu planowi podziału funduszy masy

upadłości.

Wierzyciel zaskarżył postanowienie z 23 maja 2008 r. skargą kasacyjną, którą

Sąd Okręgowy odrzucił postanowieniem z 30 października 2008 r. wyrażając w

uzasadnieniu pogląd prawny o niedopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu

upadłościowym

od

wszelkich

postanowień

sądu

drugiej

instancji,

z wyjątkiem

postanowień przewidzianych w art. 17 § 3 i art. 193 prawa upadłościowego.

W zażaleniu na to postanowienie wierzyciel wprowadził rozróżnienie orzeczeń

wydanych „we właściwym” postępowaniu upadłościowym oraz innych orzeczeń, które w

jego przekonaniu mogą być zaskarżane również skargą kasacyjna na ogólnych

zasadach wynikających z kodeksu postępowania cywilnego. Uzasadnienie tego poglądu

żalący się czerpał z odesłania znajdującego się w art. 68 pr. upadł. do odpowiedniego

stosowania przepisów postępowania cywilnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest uzasadnione. Przywrócenie kasacji w 1996 r., mimo czerpania

wzoru z rozwiązań obowiązujących do 1950 r. na podstawie kodeksu postępowania

cywilnego z 1932 r. (d k.p.c.) było pionierskim dziełem legislacyjnym, ponieważ przed 1

lipca 1996 r. kasacja nie była znana w systemie prawa regulującego postępowanie

cywilne i inne postępowania w których należało stosować należało przepisy tego

postępowania. Paradygmat racjonalnego ustawodawcy nakazuje przyjąć za punkt

wyjścia w interpretacji, że ustawodawca wprowadził zaskarżenie kasacją orzeczeń sądu

drugiej instancji tylko w wypadkach wymienionych w ustawie z dnia 1 marca 1996 r. o

zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania

administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych

innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189 ze zm.).

Aprobując twierdzenie wierzyciela określające postępowanie upadłościowe jako

przypadek egzekucji uniwersalnej, należy wskazać, że nawet w egzekucji syngularnej

uregulowanej w kodeksie postępowania cywilnego kasacja została przewidziana w

bardzo ograniczonym zakresie (por. art. 7751 § 1 i 2 k.p.c., według tekstu

obowiązującego od 1 lipca 1996 r.). W postępowaniu upadłościowym art. 2 ustawy

zmieniającej wprowadził kasację odnośnie do postanowień przewidzianych w art. 17 § 1

i 2 oraz art. 193.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budziło wątpliwości, że katalog dopuszczalnej

kasacji w postępowaniu upadłościowym jest

wyczerpujący, a próba konstruowania

właściwych i innych postanowień wydawanych w tym postępowaniu ma znamiona

dowolności zaprzeczającej racjonalności ustawodawcy. Późniejsze zmiany eliminujące

skargę kasacyjną z postępowania egzekucyjnego i postępowania upadłościowego

potwierdzają prawidłowość i trwałości wykładni przyjętej po 1996 r. (postanowienia SN

z 7.01.1997 r., I CKN 13/96, OSNC 1997/5/54, z 8.05.1997 r., II CKN 159/97 niepubl., z

6.06.1997 r., I CZ 56/97 niepubl., z 5.05.2000 r., I CZ 55/00 niepubl., z 19.04.2001, IV

CZ 130/00 niepubl., z 23.03.2006 r., II CZ 21/06 niepubl.).

Utrwalona wykładnia przytoczonych przepisów nie pozwala usprawiedliwić

koncepcji przedstawionej w zażaleniu, ponieważ nie znajduje ona uzasadnienia w ich

treści, dlatego zażalenie podlega oddaleniu zgodnie z art. 394 1 § 1 i 3 w związku z art.

39814 k.p.c.