III CZ 40/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 40/08

POSTANOWIENIE

Dnia 18 grudnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Marian Kocon

SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Drukarni Opakowań "O." S.A.

przeciwko "F." Gmbh w Hofheim (Niemcy)

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 18 grudnia 2008 r.,

zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 29 lipca 2008 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 29 lipca 2008 r. odrzucił skargę

kasacyjną od postanowienia tego Sądu wydanego w dniu 29 lutego 2008 r., którym

oddalono zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji dotyczące odmowy

odrzucenia pozwu z powodu braku jurysdykcji krajowej. Sad Apelacyjny skargę

kasacyjna od tego postanowienia uznał za niedopuszczalną.

Strona pozwana w zażaleniu na postanowienie odrzucające skargę

kasacyjną zarzuciła naruszenie art. 3981 § 1 oraz art. 3986 § 2 k.p.c. w wyniku ich

niewłaściwego zastosowania. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia,

ewentualnie o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości ETS) z pytaniem

prejudycjalnym dotyczącym wykładni art. 10 i art. 234 ust 3 Traktatu

Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący nie kwestionował oceny Sądu Apelacyjnego, że na gruncie art.

§ 1 k.p.c. skarga kasacyjna od zaskarżonego nią postanowienia jest

niedopuszczalna. Zażalenie zostało oparte o twierdzenie, że zastosowanie art. 3981

§ 1 i art. 3986 § 2 k.p.c. nie było jednak właściwe w świetle reguł prawa

wspólnotowego. Zdaniem skarżącego Sąd Apelacyjny wydał błędne orzeczenie

ignorując wynikający z prawa wspólnotowego obowiązek w zakresie postępowania

prejudycjalnego. Konieczność naprawienia tego błędu nakazuje uznać skargę

kasacyjną za dopuszczalną z uwagi na zasady pierwszeństwa i efektywności prawa

wspólnotowego. Konstrukcja zażalenia zakłada zatem, że Sąd Apelacyjny naruszył

art. 234 ust. 3 TWE , a następstwem naruszenia tego przepisu jest konieczność

przyjęcia

dopuszczalności

skargi

kasacyjnej.

Ocena

zasadności

wywodu

skarżącego odnośnie dopuszczalności skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie

byłaby zatem uzasadniona jedynie w przypadku stwierdzenia, że istotnie został

naruszony art. 234 ust. 3 TWE. W tym zakresie w zażaleniu nie przedstawiono

żadnej argumentacji. Skarżący ograniczył się do stwierdzenia, że w rozpoznawanej

sprawie naruszenie obowiązku wynikającego z art. 234 ust. 3 TWE miało charakter

oczywisty. Oceny tej nie można podzielić. Obowiązek przedstawienia pytania

prejudycjalnego Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości nie jest uzależniony

wyłącznie od stwierdzenia, że w sprawie występują dostateczne wątpliwości

w zakresie wykładni prawa wspólnotowego. Art. 234 ust. 3 TWE ma zastosowanie

wówczas, gdy orzeczenia sądu krajowego nie podlegają już zaskarżeniu według

prawa wewnętrznego. Tymczasem postępowanie sądowe, w którym zdaniem

skarżącego zachodzi potrzeba dokonania wykładni prawa wspólnotowego (przepisu

rozporządzenia (WE) Nr 44/2001) toczy się przed sądem pierwszej instancji.

Zarzucany przez skarżącego brak jurysdykcji krajowej, skutkujący nieważnością

postępowania, może być jeszcze przedmiotem oceny, w przypadku wniesienia

apelacji i skargi kasacyjnej od orzeczeń kończących postępowanie odpowiednio

w pierwszej i drugiej instancji.

Wobec braku podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 234 ust. 3 TWE

zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw i podlegało oddaleniu na

podstawie art. 3941 § 3 i 39814 k.p.c. Z tych samych względów nieuzasadniony był,

jako zgłoszony ewentualnie, wniosek o zwrócenie się z pytaniem prejudycjalnym

do ETS.

jz