III CZ 4/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 4/12

POSTANOWIENIE

Dnia 30 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Krzysztof Strzelczyk

SSN Anna Owczarek

w sprawie z powództwa „D.” Spółki Akcyjnej w K.

przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta K.

o ustalenie wysokości opłat,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 30 marca 2012 r.,

zażalenia strony powodowej na postanowienie o kosztach zawarte

w wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 4 marca 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 30 lipca 2010 r. Sąd Rejonowy ustalił, że aktualizacja opłaty

rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w K., pozostającej w

użytkowaniu wieczystym „D.” Spółki Akcyjnej w K. – w 1/2 części, dokonana przez

Prezydenta Miasta K. w piśmie z dnia 17 października 2005 r., jest uzasadniona do

kwoty 109 140,45 zł, nakazał pobrać od powodowej spółki na rzecz Skarbu

Państwa kwotę 2 973 zł tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu i zasądził

od powódki na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta K. kwotę 3

600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji powódki, Sąd Okręgowy

wyrokiem z dnia 4 marca 2011 r. oddalił apelację i zasądził od powódki na rzecz

pozwanego kwotę 1 800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd Okręgowy stwierdził,

że o kosztach tych orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z § 6 pkt 6 i § 12

ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa

kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

przez

radcę

prawnego

ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

W zażaleniu na zawarte w wyroku z dnia 4 marca 2011 r. postanowienie

o kosztach procesu powódka zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 100

oraz art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. Podniosła, że w postępowaniu przed

Sądem pierwszej instancji wygrała sprawę w 42 %, w związku z czym Sąd

Okręgowy powinien – stosownie do wyniku tego postępowania – rozdzielić

wszystkie koszty procesu poniesione przez strony. Powódka powinna ponieść

koszty w kwocie 12 007,34 zł, a pozwany – w kwocie 4 272,66 zł, natomiast

w ostatecznym wyniku Sąd Okręgowy powinien zasądzić od pozwanego na rzecz

powódki z tytułu kosztów kwotę 2 472,66 zł. W konkluzji żaląca wniosła o zmianę

zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od pozwanego kwoty 2 472,66 zł

ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy w odnośnym

zakresie do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Żaląca we własnym zakresie rozliczyła koszty procesu poniesione przez

strony i – nie precyzując, co zaliczyła w ich skład – stwierdziła, że powinna ponieść

koszty w kwocie 12 007,34 zł, natomiast pozwany – w kwocie 4 272,66 zł.

W rezultacie Sąd Okręgowy – zdaniem żalącej – powinien zasądzić od pozwanego

na jej rzecz z tytułu kosztów kwotę 2 472,66 zł. Uzasadniając swoje stanowisko

żaląca podniosła, że jej żądanie zostało przez Sąd Rejonowy uwzględnione w 42%,

wobec czego, zgodnie z art. 100 k.p.c., koszty procesu powinny być stosunkowo

rozdzielone.

Pomijając niedostatki dokonanego rozliczenia, polegające przede wszystkim

na zaniechaniu wskazania, co wchodzi w skład kwot 12 007,34 zł i 4 272,66 zł,

trzeba zauważyć, że w postępowaniu zażaleniowym żaląca domaga się objęcia

kontrolą także orzeczenia o kosztach procesu poniesionych przez strony

w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i sumarycznego rozliczenia

kosztów poniesionych w obu instancjach z uwzględnieniem wyrażonej w art. 100

k.p.c. zasady kompensaty.

Wypada w związku z tym przypomnieć, że, zgodnie z art. 394 1 § 1 pkt 2

k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej

instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu

pierwszej instancji. W przytoczonym przepisie chodzi więc tylko o te koszty

procesu, o których sąd drugiej instancji orzekał po raz pierwszy. Jeżeli sąd drugiej

instancji, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji, orzekł także o kosztach

postępowania pierwszoinstancyjnego, należy przyjąć, że nie orzekał o nich po raz

pierwszy. Dlatego też na postanowienie tego sądu w części dotyczącej

rozstrzygnięcia o kosztach poniesionych przez strony w postępowaniu w pierwszej

instancji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 16 czerwca 2010 r., I CZ 30/10, nie publ., z dnia 23 czerwca

2010 r., II CZ 7/10, nie publ., z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 45/10, nie publ.,

z dnia 24 września 2010 r., IV CZ 60/10, nie publ. i z dnia 15 grudnia 2010 r., II CZ

140/10, nie publ.).

W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki i orzekł

o kosztach postępowania apelacyjnego. W tym stanie rzeczy, na skutek

wniesionego zażalenia, kontroli Sądu Najwyższego podlegać może jedynie

prawidłowość rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego w kwocie

1 800 zł, o których Sąd Okręgowy rozstrzygnął zgodnie z zasadą odpowiedzialności

za wynik procesu, wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. Rozstrzygnięcie to trzeba uznać za

prawidłowe, trafnie bowiem Sąd Okręgowy uznał żalącą za przegrywającą sprawę

w rozumieniu art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., skoro wniesiona przez nią

apelacja okazała się bezzasadna i została przez Sąd Okręgowy oddalona (art. 385

k.p.c.).

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.