III CZ 38/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 38/13

POSTANOWIENIE

Dnia 11 września 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

SSN Agnieszka Piotrowska

w sprawie z powództwa C. P. "[…]" sp.z o.o. w Z.

przeciwko T. S. i M. K.

o nakazanie i zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 11 września 2013 r.,

zażalenia pozwanych na pkt 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 12 kwietnia 2013 r.,

uchyla

rozstrzygnięcie

objęte

punktem

pozostawiając Sądowi Apelacyjnemu orzeczenie

kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

wyroku,

o

C. P. "[…]" spółka z o.o. wniosła o nakazanie T. S. i M. K. wspólnikom spółki

cywilnej usunięcia ze strony internetowej ich sklepu wskazanego w pozwie

regulaminu, zapłaty kwoty 3.690 zł za korzystanie z utworu powoda oraz

przeproszenia w Gazecie Wyborczej.

Sąd Okręgowy - Sąd Gospodarczy w K. wyrokiem z dnia 23 listopada 2012

r. oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanych 1.900 zł tytułem

kosztów procesu. Ustalił, że powód na stronie swojego sklepu używał regulaminu

dołączonego do pozwu, a pozwani także używali tego regulaminu. Przyjął, że

umieszczenie regulaminu na stronie internetowej służącej do sprzedaży produktów

przez pozwanych jest rozpowszechnianiem tego regulaminu w ramach użytku

osobistego i nie wymaga zgody jego autora. Regulamin powoda nie może być

objęty ochroną na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i

prawach pokrewnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.; dalej: "pr.

aut."), gdyż zawiera procedury składania zamówień, płatności i reklamacji

obowiązujących w sklepie powoda. Powód nie wykazał istnienia takich fragmentów

regulaminu, które nie byłyby oczywiste dla opisu danej procedury, lecz opisywałyby

daną procedurę w literacki sposób, a jednocześnie zostałyby skopiowane przez

pozwanych.

Powód wniósł apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji, zarzucając

naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 1 i art. 23 pr. aut. oraz art. 233 § 1 k.p.c. i sprzeczność

istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2013 r. oddalił apelację w

części obejmującej roszczenie o zaniechanie naruszeń, w pozostałej zaś części

uchylił zaskarżony wyrok i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu Sądowi Gospodarczemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach

postępowania apelacyjnego. Podkreślił w szczególności, że apelacja powoda jest

uzasadniona, o ile prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Według Sądu

Apelacyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził

postępowania dowodowego (art. 386 § 4 k.p.c.) i nie ustalił stanu faktycznego w

ramach podstawy faktycznej zakreślonej przez powoda w pozwie, poprzestając na

jednozdaniowej konstatacji, którą uznał za bezsporną. Spór koncentrował się

wokół uznania regulaminu za utwór w rozumieniu prawa autorskiego. Nie ma racji

Sąd pierwszej instancji stwierdzając, że powód wnosił o przeprowadzenie dowodu z

opinii biegłego na bliżej nieokreślone okoliczności. Wszak ustosunkowując się do

odpowiedzi na pozew, powód w piśmie z dnia 15 listopada 2012 r. złożył wniosek o

przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu własności intelektualnej na

okoliczność ustalenia, czy regulamin powoda ma indywidualny i twórczy charakter

oraz na prawdopodobieństwo stworzenia takiego samego regulaminu przez

powoda i pozwanych przy założeniu, że regulamin powoda powstał wcześniej.

Sąd Apelacyjny uwzględnił niezaprzeczoną przez powoda okoliczność

podniesioną przez pozwanych, że z dniem 20 kwietnia 2012 r. regulamin został

usunięty z ich strony internetowej w związku z zaniechaniem prowadzenia

sprzedaży przez Internet. W tej sytuacji powód utracił interes prawny w domaganiu

się orzeczenia nakazu usunięcia tego regulaminu.

Pozwani

wnieśli

zażalenie

na

rozstrzygnięcie

Sądu

Apelacyjnego

zamieszczone w punkcie 2 wyroku. Wskazali, że zapadło ono z naruszeniem art.

386 § 4 k.p.c., a wynikało z rozstrzygania sprawy z przekroczeniem granic apelacji

(czym naruszono art. 378 § 1 k.p.c.) i przy błędnej wykładni art. 232 k.p.c. oraz

niezastosowaniu 217 § 2 i art. 162 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., poza wypadkami określonymi w § 2 i 3 sąd

drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego

rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty

sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania

dowodowego w całości. W niniejszej sprawie przyczyną częściowego uchylenia

przez Sąd Apelacyjny wyroku Sądu pierwszej instancji było nieprzeprowadzenie

przez ten Sąd postępowania dowodowego.

Sąd Najwyższy przyjął w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 31 stycznia

2008 r., III CZP 49/07 (OSNC 2008, nr 6, poz. 55), że sąd drugiej instancji

rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej

zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty

dotyczące naruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak

z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Powód w apelacji od wyroku Sądu

pierwszej instancji zarzucił naruszenie m.in. art. 233 § 1 k.p.c. i sprzeczność

istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Zarzuty te implicite świadczą o tym, że w przekonaniu powoda postępowanie

dowodowe zostało przeprowadzone. W istocie zresztą tak było, choć ustalenia

faktyczne Sądu pierwszej instancji są dość lakoniczne, co wszakże wynika

z przyjętej przezeń kwalifikacji materialnoprawnej sporu. Oznacza to jednak, po

pierwsze, że Sąd Apelacyjny rzeczywiście, jak twierdzi się w zażaleniu, przekroczył

granice apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.). Po drugie zaś, Sąd Apelacyjny w konsekwencji

nie wykazał, aby zostały spełnione przesłanki uchylenia wyroku Sądu pierwszej

instancji i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Nie można się natomiast zgodzić z pozwanymi, że wniosek dowodowy

"z opinii biegłego sądowego z zakresu własności intelektualnej" zgłoszony w piśmie

powoda z dnia 15 listopada 2012 r. jest spóźniony (art. 217 § 2 k.p.c.), podobnie jak

i inne wnioski zamieszczone w tym piśmie. Wspomniane pismo jest bowiem

konsekwencją wniesienia przez pozwanych odpowiedzi na pozew i mieści się

w formule uprawnień dowodowych strony określonych w art. 217 § 1 k.p.c.

Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 398 15 § 1

w związku z art. 3941 § 11 i 3 k.p.c.).

jw