III CZ 37/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 37/08

POSTANOWIENIE

Dnia 5 grudnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z wniosku B. K. i T. K.

przy uczestnictwie S. W., N. T., A. W., M. W., S. K., J. K., M. K., Gminy S., B. Ż., N. K.,

J. P., J. S., M. N., A. B., A. S., F. S., G. W., Z. P., J. K., D. W., J. W., R. P., M. P., N. P.,

G. W., L. P., A. P., M. W. i J. G.,

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2008 r.,

zażalenia uczestniczki S. W. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 3

września 2008 r., sygn. akt II Ca (…),

uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Okręgowego w K. z

dnia 7 sierpnia 2008 r., II Ca (…) i przekazuje sprawę - w zakresie wniosku o

przywrócenie terminu - Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania,

pozostawiając

temu

Sądowi

rozstrzygnięcie

o kosztach

postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 3 września 2008 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił wniosek

uczestniczki postępowania S. W. o sporządzenie uzasadnienia postanowienia

orzekającego co do istoty sprawy z dnia 26 marca 2008 r. i doręczenie tego

postanowienia wraz z uzasadnieniem, stwierdzając, że podjęte rozstrzygnięcie jest

konsekwencją postanowienia z dnia 7 sierpnia 2008 r. oddalającego wniosek o

przywrócenie terminu do zgłoszenia żądania doręczenia wspomnianego orzeczenia w

trybie art. 387 § 3 k.p.c. (art. 328 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 397 § 2 i art. 13 § 2

k.p.c.).

Sąd Okręgowy podkreślił, że przyczyną oddalenia wniosku o przywrócenie

terminu do zgłoszenia żądania doręczenia postanowienia z dnia 26 marca 2008 r. wraz

z uzasadnieniem był brak należytego usprawiedliwienia niedokonania tej czynności w

przepisanym terminie. Poprzedniczka prawna uczestniczki S. W., J. K., przedłożyła

wprawdzie zwolnienie lekarskie swojego pełnomocnika procesowego, ale nie zostało

ono wystawione przez uprawnionego lekarza sądowego. Natomiast w świetle art. 2141 §

1 k.p.c. zaświadczenia lekarskie mogą wystawiać jedynie lekarze sądowi, którzy - na

zasadach określonych w ustawie z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym (Dz. U.

Nr 123, poz. 849 ze zm.) - zawarli umowę z prezesem właściwego miejscowo sądu

okręgowego i zostali wpisani do prowadzonego przez niego wykazu lekarzy sądowych.

Przedłożone zaświadczenie lekarskie o niezdolności pełnomocnika do pracy nie stanowi

zatem dostatecznego usprawiedliwienia i nie pozwala na przyjęcie, że uczestniczka nie

dokonała czynności w terminie bez swej winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. Poza tym

choroba

pełnomocnika

nie

stanowiła

przeszkody

do

udzielenia

dalszego

pełnomocnictwa innemu radcy prawnemu lub adwokatowi, zgodnie z regulacją zawartą

w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z

2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.).

W zażaleniu na postanowienie z dnia 3 września 2008 r. uczestniczka S. W.

wniosła o rozpoznanie także postanowienia z dnia 7 sierpnia 2007 r. oddalającego

wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i

doręczenie postanowienia z dnia 26 marca 2008 r. Z uzasadnieniem. Zarzuciła Sądowi

Okręgowemu naruszenie przepisów: art. 168 § 1 i 169 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że J. K.

z własnej winy nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia

26 marca 2008 r., art. 233 § 1 k.p.c. przez dowolne przyjęcie, że stan zdrowia strony i jej

pełnomocnika nie uniemożliwiały im zgłoszenia wspomnianego wniosku w przepisanym

terminie, i art. 397 § 2 w związku z art. 391 § 1 i 13 § 2 k.p.c. przez uznanie, że wniosek

o sporządzenie uzasadnienia był spóźniony i jako taki ulegał odrzuceniu. W konkluzji

żaląca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przywrócenie terminu

do zgłoszenia żądania sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 26 marca 2008

r. i doręczenia tego postanowienia wraz z uzasadnieniem ewentualnie przekazanie

wniosku o przywrócenie terminu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z dniem 1 lutego 2008 r. wszedł w życie - dodany przez art. 21 ustawy z dnia 15

czerwca 2007 r o lekarzu sądowym (Dz. U. Nr 123, poz. 849 ze zm.) - art. 2141 k.p.c.,

zgodnie z którym usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby stron, ich

przedstawicieli

ustawowych,

pełnomocników,

świadków

i

innych

uczestników

postępowania, wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność

stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie sądu, wystawionego przez lekarza

sądowego (§ 1). Przepis ten - jak jednoznacznie wynika z jego treści - dotyczy

usprawiedliwienia niestawiennictwa wymienionych w nim osób na wezwanie lub

zawiadomienie sądu. W tej sytuacji nie można w drodze wykładni rozszerzać zakresu

jego zastosowania i odnosić przewidzianego w nim obowiązku legitymowania się

zaświadczeniem lekarza sądowego do każdego wypadku niezdolności do pracy w toku

procesu. Rację ma zatem żaląca przyjmując, że przedłożone Sądowi Okręgowemu

przed rozprawą w dniu 26 marca 2008 r. zaświadczenie o niezdolności pełnomocnika do

pracy, niepochodzące od lekarza sądowego, mogło co najwyżej skutkować uznaniem

braku dostatecznego usprawiedliwienia wniosku o odroczenie rozprawy. Nie było

natomiast podstaw, by dyskwalifikować odnośne zaświadczenie z punktu widzenia

wymagań określonych w art. 169 § 2 k.p.c., które sprowadzają się jedynie do

uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu.

Składając w imieniu uczestniczki J. K. wniosek o przywrócenie terminu do

zgłoszenia żądania sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 26 marca 2008 r i

doręczenia tego postanowienia wraz z uzasadnieniem, pełnomocnik usprawiedliwiał

opóźnienie chorobą, i powołał się na złożone wcześniej zaświadczenie o niezdolności

do pracy. Sąd Okręgowy, rozpoznając złożony wniosek na rozprawie z udziałem

następców prawnych zmarłej dnia 23 kwietnia 2008 r. uczestniczki J. K., wyjaśnił,

że w czasie

zwolnienia

lekarskiego

pełnomocnik

poddawany był

chemioterapii.

Dyskwalifikując odnośne zaświadczenie, jako niepochodzące od lekarza sądowego, Sąd

Okręgowy nie rozważył natomiast, czy stan zdrowia pełnomocnika umożliwiał mu

złożenie wniosku w trybie art. 387 § 3 k.p.c. lub udzielenie dalszego pełnomocnictwa

innemu radcy prawnemu. W tej sytuacji konieczne stało się uchylenie zaskarżonego

postanowienia.

Rozpoznanie na podstawie art. 380 w związku z art. 398 21 i art. 3941 § 3 k.p.c.

niezaskarżalnego postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu - wobec

uwzględnienia

zażalenia

-

pozwala

na

uchylenie

tego

postanowienia

(zob.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 maja 2002 r., I CZ 31/02, Biul. SN 2002, nr

9, s. 15, z dnia 27 września 2002 r., IV CZ 114/02, niepubl, z dnia 16 grudnia 2005 r., II

PZ 47/05, OSNP 2006, nr 23-24, poz. 360, z dnia 17 stycznia 2006 r., I UZ 40/05, OSNP

2007, nr 3-4, poz. 57 i z dnia 8 sierpnia 2007 r., I CZ 87/07, niepubl.). Z tego względu

Sąd Najwyższy uchylił również postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie

terminu i przekazał ten wniosek Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 5 § 1 w

związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 398 21 i art.

3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.