III CZ 37/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 37/05

POSTANOWIENIE

Dnia 12 maja 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący)

SSN Antoni Górski

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi A. K.

przy uczestnictwie Skarbu Państwa - (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. i

Starosty W.

o wznowienie postępowania o nabycie własności przez przemilczenie, po rozpoznaniu w

Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2005 r., zażalenia A. K. na

postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 listopada 2004 r., sygn. akt II Cz (...),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

A. K. złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

postanowieniem Sądu Powiatowego w K. z dnia 13 marca 1975 r., I Ns (...),

stwierdzającym nabycie przez Skarb Państwa w drodze przemilczenia własności

nieruchomości bliżej opisanej w sentencji.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2004 r. Sąd Rejonowy w K. skargę tę

odrzucił, jako wniesioną po upływie terminu, a Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z

dnia 29 czerwca 2004 r. oddalił zażalenie A. K. na to postanowienie, uznając stanowisko

Sądu pierwszej instancji za prawidłowe.

A. K. zaskarżyła postanowienie Sądu Okręgowego kasacją, która została przez

ten Sąd odrzucona postanowieniem z dnia 8 listopada 2004 r. W uzasadnieniu Sąd

Okręgowy przytoczył następujące motywy rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 5191 k.p.c., od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia

co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i

umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie kasacja przysługuje: w

sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego – z wyjątkiem spraw

wymienionych w § 4, w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli

tylko w sprawach o przysposobienie oraz podział majątku wspólnego po ustaniu

wspólności majątkowej między małżonkami, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia

wynosi co najmniej pięćdziesiąt tysięcy złotych (§ 2), a w postępowaniu rejestrowym

jedynie od postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie wpisu lub wykreślenia

z rejestru podmiotu podlegającego rejestracji (§ 3). W pozostałych sprawach

rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym kasacja nie przysługuje, bez względu

na charakter orzeczenia oraz typ sprawy. Z powyższego wynika, że od postanowienia

sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji

odrzucające skargę o wznowienie postępowania kasacja nie przysługuje, wobec czego

wniesiona kasacja ulega odrzuceniu jako niedopuszczalna (393 5 w związku z art. 13 § 2

k.p.c.).

W zażaleniu na postanowienie odrzucające kasację A. K. wnosiła o jego

uchylenie, podnosząc, że skoro, zgodnie z art. 406 k.p.c., do postępowania ze skargi

wznowienie stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej

instancji, skargę tę należy traktować tak jak pozew czy wniosek o wszczęcie

postępowania nieprocesowego. Skoro zaś od postanowienia w przedmiocie odrzucenia

pozwu lub wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego przysługuje kasacja, to

powinna ona przysługiwać także od postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi o

wznowienie postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Problem dopuszczalności kasacji od postanowienia sądu drugiej instancji

oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę o

wznowienie postępowania był już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który

wyjaśnił, że kasacja od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia

skargi o wznowienie postępowania nieprocesowego jest niedopuszczalna (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 października 2001 r., V CKN 357/01,

OSNC 2002, nr 7-8, poz. 92, z dnia 15 lutego 2002 r., III CZ 2/02, nie publ., z dnia 19

marca 2002 r., II CZ 166/01, nie publ., z dnia 2 lipca 2002 r., I PZ 47/02, OSNAPiUS

2004, nr 9, poz. 159).

Skład orzekający Sądu Najwyższego w pełni podziela to stanowisko oraz

argumentację przytoczoną dla jego uzasadnienia.

Sprawa, w której żaląca wniosła skargę o wznowienie postępowania, była sprawą

z zakresu prawa rzeczowego (o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez

przemilczenie), a w sprawach nieprocesowych z zakresu prawa rzeczowego kasacja

przysługuje jedynie od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty

sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia

postępowania kończących postępowanie w sprawie (art. 5191 § 1 k.p.c. – oczywiście z

wyjątkami określonymi w § 4 tego artykułu). Postanowienie w przedmiocie odrzucenia

skargi o wznowienie postępowania nie jest – rzecz jasna – postanowieniem co do istoty

sprawy i nie może być ono również uznane za postanowienie „w przedmiocie

odrzucenia wniosku” czy „umorzenia postępowania”. Jak wskazał już na to Sąd

Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 października 2001 r., V CKN

357/01, odrzucenie skargi o wznowienie nie może być traktowane analogicznie jak

odrzucenie wniosku o wszczęcie postępowania nieprocesowego, ponieważ są to

odrębne żądania procesowe; wniosek inicjuje postępowanie nieprocesowe, natomiast

skarga o wznowienie ma charakter szczególnego środka zaskarżenia. Posłużenie się w

przedstawionej sytuacji analogią byłoby natomiast niedopuszczalne, bowiem nie

występuje luka w prawie procesowym.

Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych

podstaw.