III CZ 34/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 34/12

POSTANOWIENIE

Dnia 6 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

SSN Anna Owczarek

w sprawie z powództwa M. R.

przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 6 czerwca 2012 r.,

zażalenia powoda na postanowienie o kosztach zawarte

w wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 21 lutego 2012 r.,

uwzględnia

zażalenie

i

zmienia

postanowienie

zawarte

w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r. Sądu Okręgowego przez

zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1200,-(jeden

tysiąc

dwieście)

złotych

tytułem

kosztów

postępowania

apelacyjnego oraz kwoty 120,- (sto dwadzieścia) złotych

kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego

Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w W. od wyroku Sądu Rejonowego z

dnia 8 grudnia 2011 r. w sprawie z powództwa M. R. o zapłatę, zasądzając również

na rzecz powoda kwotę 600 złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

W zażaleniu powoda na postanowienie o kosztach postępowania zawarte

w wyroku

Sądu

Okręgowego

zarzucone

zostało

naruszenie

przepisów

postępowania cywilnego przez zasądzenie zamiast 1200 złotych kosztów kwotę

tylko 600 złotych. Błąd wyniknął, zdaniem skarżącego ze złego zastosowania

przepisu rozporządzenia wykonawczego, który stanowi, że w wypadku wartości

sporu przewyższającej 10000 złotych, minimalna stawka kosztów zastępstwa

prawnego wynosi w sądzie drugiej instancji, w razie reprezentowania strony przez

tego samego pełnomocnika - 50% od kwoty 2400 złotych, a zatem 1200 złotych.

Wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie wynosiła 13.880 złotych.

Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie łącznie kwoty

1200 złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego oraz zasądzenie od

pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest zasadne.

Będące aktem wykonawczym do ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach

prawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) rozporządzenie Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców

prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej

udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.

1349 ze zm.) określa w rozdziale trzecim stawki minimalne, m.in. w sprawach

cywilnych. W § 6 tego rozporządzenia wskazane są stawki minimalne odnoszące

się do wartości przedmiotu sprawy. W sprawie, której dotyczy zażalenie miały

zastosowanie te właśnie stawki. Ze względu na wartość przedmiotu sprawy,

określoną przez pozwaną jako wartość zaskarżenia na kwotę 13880 złotych

minimalna stawka opłaty za czynności radcy prawnego wynosi 2400 złotych

(§ 6 pkt 5 rozporządzenia). Według § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia stawka

minimalna za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed sądem

okręgowym, jeżeli występuje ten sam radca prawny wynosi 50% stawki minimalnej,

czyli w niniejszej sprawie - 1200 złotych. Powód wygrał sprawę apelacyjną

w całości, zatem zgodnie z art. 98 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. należą mu się

koszty w całości.

Sąd Okręgowy obszernie uzasadnił postanowienie o kosztach zawarte

w zaskarżonym w tej części wyroku z dnia 21 lutego 2012 r. Powołał się

w szczególności na art. 98 § 3 k.p.c. i § 2 ust. 1 i 2 wskazanego rozporządzenia,

stwierdzając, że przepisy te zawierają zakaz ustalenia opłaty dla radcy prawnego

przekraczającej wielkość maksymalną, ale nie czynią tego odnośnie do stawek

minimalnych. Z uwagi na to, że pełnomocnik powoda, zdaniem Sądu Okręgowego

złożył odpowiedź na apelację pozwanego, uzasadniając swoje stanowisko

w zasadzie

argumentacją

przedstawioną

przez

Sąd

pierwszej

instancji

w uzasadnieniu wyroku, a to spowodowało, iż wkład pracy pełnomocnika

przyczyniający się do rozstrzygnięcia sprawy nie miał istotnego znaczenia, należało

przyznać połowę stawki minimalnej.

Pogląd Sądu drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu o kosztach

można by podzielić tylko w takim wypadku, gdyby ze względu na wyjątkowo złej

jakości odpowiedź na apelację należało uznać, że przedkładane pismo nie spełnia

przesłanek odpowiedzi na apelację i wówczas odmówić przyznania kosztów

w ogóle. Jeżeli jednak Sąd uznał, że pismo wniesione przez pełnomocnika strony

jest odpowiedzią na apelację, to nawet, jeśli nie zawiera ona takiej treści, jaka

mogłaby zostać uznana przez sąd za wystarczającą, nie można przyznać kosztów

poniżej stawki minimalnej, określonej przepisami. Dlatego stawka opłaty jest

nazwana minimalną, że nie można na podstawie art. 98 k.p.c., stronie wygrywającej

sprawę i reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika przyznać mniejszej

kwoty

zwrotu

kosztów,

niż

wynikająca

z

rozporządzenia

wykonawczego

najmniejsza kwota odnosząca się do danej kategorii spraw (por. również

postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia

11 czerwca 2008 r., I FZ 177/08 i z dnia 17 marca 2011 r., I GZ 66/11).

Jeżeli zatem stronie zastępowanej w niniejszej sprawie przez radcę prawnego

należy się zwrot kosztów, związany z jego udziałem w postępowaniu apelacyjnym,

to stawka opłaty określona jako minimalna w powołanym rozporządzeniu nie może

na podstawie § 2 ust. 1 i 2 zdanie pierwsze tego rozporządzenia zostać

zmniejszona przez sąd w postanowieniu o kosztach.

Z tych względów należało na podstawie art. 39816 w związku z art. 3941 § 3

k.p.c. zażalenie uwzględnić, orzekając o kosztach postępowania zażaleniowego na

podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1, art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.