III CZ 34/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 34/09

POSTANOWIENIE

Dnia 4 września 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Krzysztof Strzelczyk

SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi E.N. i D.O. o wznowienie postępowania

w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego

w K. z dnia 14 sierpnia 2008 r. sygn. akt [...]

i Sądu Okręgowego w K. z dnia 21 października 2005 r. sygn. akt [...]

z wniosku H.P. i Z.K.

przy uczestnictwie M.K., A.K., D.O. i E.N.

o rozgraniczenie,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej w dniu 4 września 2009 r.,

na posiedzeniu niejawnym

zażalenia uczestniczek D.O. i E.N.

na postanowienie Sądu Okręgowego w K.

z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 14 maja 2009 r. odrzucił skargę

o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem tego Sądu z dnia 21

października 2005 r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...], wniesioną przez E.N. i

D.O. Sąd Okręgowy uznał, że powyższa skarga nie opiera się o ustawową

podstawę wznowienia.

W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie

postępowania skarżące zarzuciły naruszenie przepisów postępowania – art. 403

§ 2, 403 § 1 pkt 2, 404, i 410 § 1 k.p.c. i wniosły o uchylenie zaskarżonego

postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżące wskazały, że skarga o wznowienie postępowania opiera się

o podstawę wznowienia wskazaną w art. 403 § 2 k.p.c. W ich ocenie po

zakończeniu postępowania w sprawie, którego dotyczy skarga o wznowienie

ujawniły się nowe okoliczności faktyczne w postaci zeznań H.P., Z.K., A.K. i M.L.,

złożonych w toczącej się później sprawie o zasiedzenie, wskazujące na złożenie

przez nie nieprawdziwych zeznań w sprawie o rozgraniczenie. W ocenie Sądu

Okręgowego nakazywało to przyjąć, że skarżące zarzuciły składanie fałszywych

zeznań w sprawie o rozgraniczenie, co stanowi podstawę wznowienia określoną w

art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Ocena ta nie wykraczała poza przewidziane w art. 410

k.p.c. granice badania podstaw wznowienia postępowania, gdyż o rzeczywistej

podstawie wznowienia decydują okoliczności uzasadniające wznowienie, a nie

powołany w skardze o wznowienie postępowania przepis, który wskazuje określoną

podstawę wznowienia. Prawidłowe było również stwierdzenie, że złożenie

fałszywych zeznań powinno być co do zasady kwalifikowane jako popełnienie

przestępstwa. Jest przy tym zrozumiałe, że złożenie fałszywych zeznań jest

związane z określonym zdarzeniem faktycznym, uzasadniającym taką kwalifikację

zachowania osób składających zeznania przed sądem. Jeżeli miało ono miejsce po

zakończeniu postępowania, którego dotyczy skarga o wznowienie, może ono

wypełniać równocześnie pojęcie nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej

wznowienie postępowania.

Nie można w tej sytuacji odmówić racji Sądowi, który odwołał się do treści

art. 404, ograniczającego dopuszczalność wznowienia w przypadkach, gdy ma ono

nastąpić z powodu popełnienia przestępstwa. W tym jednak wypadku rolą sądu

było

rozważenie

czy okoliczności przytoczone

w skardze

o

postępowania,

(złożenie

zeznań

uczestniczki

postępowania

nieprocesowego),

wskazują

na

przez

możliwość

zaistnienia

wznowienie

przestępstwa.

Brak

odpowiedniej analizy nie uzasadniał stwierdzenia, że skarga opiera się o art. 403 §

1 pkt 2 k.p.c. i uznanie, że art. 404 k.p.c. wyłącza stwierdzenie istnienia tej

podstawy wznowienia. Wymaga jednak podkreślenia, że Sąd Okręgowy nie

wykluczył

definitywnie

uznania

złożenia

fałszywych

zeznań

za

podstawę

wznowienia, o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Odwołując się do uzasadnienia

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2008 r. (II CZ 49/08, niepubl.)

podkreślił, że konieczne byłoby w tym przypadku udowodnienie faktu złożenia

fałszywych zeznań, do czego niezbędny stawałby się wyrok skazujący za ich

złożenie. Dla etapu wstępnego badania skargi o wznowienie postępowania na

posiedzeniu niejawnym, na którym nastąpiło jej odrzucenie w rozpoznawanej

sprawie, istotne było zatem stwierdzenie, czy twierdzenia i okoliczności, które

zostały przytoczone w skardze o wznowienie postępowania uzasadniają ocenę, że

w sprawie o rozgraniczenie zostały złożone nieprawdziwe zeznania, których treść

miała wpływ na wydane w tej sprawie rozstrzygnięcie. W rzeczywistości pozwalają

one przyjąć jedynie, że zeznania złożone w obu postępowaniach były różne. Nie

wskazuje to dostatecznie na fakt, że to zeznania w sprawie o rozgraniczenie były

nieprawdziwe.

Z tych względów prawidłowa była ocena, że skarga nie została oparta

o ustawową podstawę wznowienia, także w tym przypadku, gdy miał j ą stanowić

art. 403 § 2. Dlatego też zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw

i podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 i 39814 k.p.c.