III CZ 34/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 34/06

POSTANOWIENIE

Dnia 28 czerwca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi Z.W. i J.W. o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnymi wyrokami: Sądu Okręgowego w K.

z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt [...] i Sądu Apelacyjnego

z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt [...],

w sprawie z powództwa M.G., R.Z. i B.J.

przeciwko Z.W. i J.W.

o ustalenie,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym

w dniu 28 czerwca 2006 r.,

zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę pozwanych

Z.W. i J.W. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego sądu z 8

listopada 2005 r. sygn. [...]. W skardze wskazali jako podstawę, wykrycie

okoliczności faktycznych i dowodów mających wpływ na wynik sprawy. Nowości te

polegały na ujawnieniu się, że powodowie w dniu podpisywania umowy najmu

lokalu z 1 kwietnia 1998 r., na tle której doszło do sporu, nie byli wpisani jako

przedsiębiorcy w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miasta, gdyż z

uzyskanego przez nich zaświadczenia wynika, że wspólnicy spółki cywilnej „A.”,

występujący po stronie powodowej M.G. i R.Z., rozpoczęli działalność gospodarczą

dopiero 5 maja 1998 r., a ponadto wynika, że występujący w charakterze powoda

B.J. nie był w ogóle wspólnikiem tej spółki.

Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że wskazana przez skarżących

podstawa nie istniała, ponieważ ewidencja działalności gospodarczej jest jawna,

a wpis dotyczący działalności gospodarczej dwóch wymienionych powodów, na

który powołują się pozwani, był dokonany 28 marca 2001 r., tj. przed zakończeniem

postępowania w sprawie [...].

W zażaleniu na wymienione postanowienie pozwani wnoszą o jego

uchylenie i zasądzenie kosztów procesu postępowania zażaleniowego, zarzucając

niewłaściwe zastosowanie art. 403 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że powołane

w skardze nowe fakty i dowody strona pozwana powinna znać a tym samym nie

mogą stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Skarżący twierdzą,

że umowa spółki cywilnej „A.” była niedostępna, ponieważ urzędy odmówiły jej

wydania, dlatego pozwani nie mogli skorzystać z tego dowodu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Jawność ewidencji regulują przepisy ustawy

z dnia 2 lipca 2004 r.

o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807), która weszła

w życie w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji zakończonego

prawomocnym wyrokiem (por. art. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy

wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004 r.

nr 173 poz. 1808). Zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 1 i 2 oraz 27 ust. 2 pkt 6

ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ewidencja jest jawna i każdy ma

prawo dostępu do danych zawartych w ewidencji i do przeglądania akt

ewidencyjnych przedsiębiorcy wpisanego do ewidencji.

Dla przedsiębiorcy

wpisanego do ewidencji prowadzi się akta obejmujące w szczególności dokumenty

stanowiące podstawę wpisu. Jeżeli przepis szczególny nakazuje zgłoszenie

określonych danych organowi ewidencyjnemu lub wpisanie ich do ewidencji, a dane

te nie podlegają według przepisów ustawy wpisowi, dokumenty zawierające te dane

składa się do akt ewidencyjnych. Wniosek o dokonanie wpisu do ewidencji zawiera

m. in. informacje o umowie spółki cywilnej, jeżeli taka została zawarta.

Przedstawiony stan prawny nie pozostawia wątpliwości co do istnienia

okoliczności i dowodów, do których pozwani przywiązują znaczenie w skardze

o wznowienie jeszcze w toku postępowania pierwszoinstancyjnego właściwego do

prowadzenia postępowania dowodowego. Skarżący prezentują stanowisko oparte

na rozszerzającej wykładni językowej art. 403 § 2 k.p.c. według której wykrycie

oznacza każde zapoznanie się z dowodem (jeżeli jest to dokument) bez względu

na obiektywne możliwości dokonania tego wcześniej. Wykładnia taka nie może być

akceptowana. Przepisy art. 3 k.p.c., art. 217 § 2 k.p.c. oraz art. 381 k.p.c. wskazują,

że stronę procesu obciążają skutki jej opieszałości. Jeżeli nowości zgłaszane

wskutek niedbalstwa mogą być pominięte przez sąd drugiej instancji, tym bardziej

niedopuszczalne byłoby uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania

prawomocnie zakończonego, jeżeli skarżący składa dowód w postaci wypisu

z jawnego rejestru publicznego. Należy zauważyć, że przeszkodą w powołaniu się

na ten dowód miała być odmowa wydania odpisu umowy spółki cywilnej,

tymczasem zaświadczenia wydane w dniu 9 grudnia 2005 r. stwierdzają dzień

rozpoczęcia działalności gospodarczej przez powodów (pod nazwą „A.”) i dane te

stanowiły treść wpisu. Dlatego Sąd Apelacyjny trafnie i odrzucił skargę

o wznowienia postępowania, jako nie opartą na ustawowej podstawie (art. 410 § 1

k.p.c.).

W tym stanie zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 2 i 3

k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c.