III CZ 33/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 33/09

POSTANOWIENIE

Dnia 19 sierpnia 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi G.M. o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w K.

z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt[...],

wydanym w sprawie z wniosku S.B.

przy uczestnictwie: [...]

o zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 sierpnia 2009 r.,

zażalenia G.M.

na postanowienie Sądu Okręgowego w K.

z dnia 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie w części odrzucającej

skargę o wznowienie postępowania (pkt 3).

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2009 r. Sąd Okręgowy w K. – po

rozpoznaniu skargi G.M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

postanowieniem tego Sądu z dnia 7 maja 2008 r., wydanym w sprawie z wniosku

S.B. przy uczestnictwie [...] o zasiedzenie – oddalił wnioski skarżącej o zwolnienie

od kosztów sądowych oraz o udzielenie zabezpieczenie, natomiast skargę o

wznowienie postępowania odrzucił.

Sąd Okręgowy stwierdził, że w skardze wniesionej dnia 6 lutego 2009 r. G.M.

powołała się na pozbawienie możności działania, spowodowane naruszeniem art.

510 § 2 k.p.c. przez zaniechanie wezwania jej do udziału w sprawie, i przytoczyła,

że o wyniku postępowania zakończonego postanowieniem z dnia 7 maja 2008 r.

dowiedziała się w dniu 6 listopada 2008 r. podczas przeglądania akt w sekretariacie

Sądu. Zgodnie z art. 407 w związku z art. 524 § 2 k.p.c., skargę o wznowienie, gdy

podstawą

jest

pozbawienie

możności

działania,

wnosi

się

w

terminie

trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o orzeczeniu kończącym

sprawę merytorycznie. Z akt sprawy o zasiedzenie wynika, że o wydaniu

postanowienia z dnia 7 maja 2008 r. skarżąca wiedziała już w dniu 10 września

2008 r. Świadczy o tym treść pisma skierowanego przez nią w tym dniu do Sądu,

zwłaszcza sformułowanie: „mimo upływu kilku miesięcy od wydania postanowienia

przez Sąd do chwili obecnej nikt z ewentualnych właścicieli nie zgłosił się do nas w

tej sprawie”. Zatem twierdzenia skarżącej o uzyskaniu informacji o orzeczeniu

kończącym postępowanie w sprawie dopiero w dniu 6 listopada 2008 r. nie

odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy. Bez znaczenia – podkreślił Sąd

Okręgowy – jest natomiast okoliczność czy już w dniu 10 września 2008 r. skarżąca

znała dokładną treść postanowienia, gdyż to nie konkretny wynik postępowania jest

podstawą wznowienia, lecz sam fakt uniemożliwienia zainteresowanemu udziału w

postępowaniu, a termin do wniesienia skargi o wznowienie liczy się od dnia

powzięcia wiadomości o wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie,

nie zaś od dnia, w którym skarżący zapoznał się z jego treścią. O fakcie wszczęcia

postępowania skarżąca wiedziała zresztą znacznie wcześniej, gdyż w dniu 21

lutego 2007 r. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze

uczestnika postępowania. Wniosek ten został oddalony postanowieniem Sądu

Rejonowego z dnia 14 marca 2007 r., którego G.M. nie zaskarżyła. Konkludując,

Sąd Okręgowy stwierdził, że skarga o wznowienie została wniesiona po upływie

przepisanego terminu i z tej przyczyny, zgodnie z art. 410 k.p.c., ulega odrzuceniu.

W zażaleniu na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie G.M.

zarzuciła naruszenie art. 407 w związku z art. 524 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że

termin do wniesienia skargi biegnie od dnia dowiedzenia się o „wydaniu orzeczenia”

oraz błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że o orzeczeniu

kończącym sprawę merytorycznie dowiedziała się przed dniem 6 listopada 2008 r.

W konkluzji żaląca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części

odrzucającej skargę (pkt 3).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Żaląca trafnie zauważa, że ani jej wcześniejsza wiedza o toczącym się

postępowaniu w sprawie o zasiedzenie, ani fakt nie zaskarżenia postanowienia

Sądu pierwszej instancji o odmowie dopuszczenia do wzięcia udziału w sprawie nie

mają znaczenia dla dokonania oceny czy skarga o wznowienie postępowania

została wniesiona w przepisanym terminie. Termin ten bowiem liczy się od dnia,

w którym żaląca dowiedziała się o postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 7 maja

2008 r.

Skargę o wznowienie – jak stanowi art. 407 § 1 k.p.c. – wnosi się w terminie

trzymiesięcznym; termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się

o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub

brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej

organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W postępowaniu nieprocesowym chodzi

oczywiście o dowiedzenie się o postanowieniu orzekającym co do istoty sprawy

(art. 516 k.p.c.). Żaląca ma rację podnosząc, że w art. 407 § 1 k.p.c. jest mowa

o dowiedzeniu się o wyroku (postanowieniu), nie zaś o dowiedzeniu się o wydaniu

wyroku (postanowienia). Dowiedzenie się o wyroku (postanowieniu) w rozumieniu

powołanego przepisu oznacza natomiast – wbrew odmiennym zapatrywaniom

Sądu Okręgowego – uzyskanie informacji o treści tego orzeczenia, a nie o samym

fakcie jego wydania. To bowiem znajomość treści orzeczenia, a nie wiedza

o samym fakcie jego wydania, umożliwia podjęcie decyzji o wniesieniu skargi

o wznowienie postępowania.

Trafnie też zarzuca żaląca, że Sąd Okręgowy swoje stanowisko,

o dowiedzeniu się przez nią najpóźniej w dniu 10 września 2008 r. o prawomocnym

postanowieniu w sprawie o zasiedzenie, wywiódł z analizy pisma skierowanego

w tym dniu do Sądu, ograniczonej – niestety – do jednego zdania wyrwanego

z kontekstu. W piśmie tym żaląca i M.M. zwracali się do Sądu z „.......prośbą o

przekazanie informacji w sprawie osób, ich udziałów i adresów, które uzyskały

w sprawie sygn. akt [...] w drodze zasiedzenia własność kamienicy przy ul. S. 24 w

K......”.

W odpowiedzi Sąd Rejonowy pismem z dnia 16 października 2008 r.,

doręczonym żalącej w dniu 22 października 2008 r., poinformował ją, że może

przeglądać akta sprawy. Analiza całego pisma z dnia 10 września 2008 r. nie

pozwala na wyprowadzenie wniosku, że już w dniu jego sporządzenia żaląca znała

treść postanowienia z dnia 7 maja 2008 r. wydanego w sprawie o zasiedzenie.

Wyrażone zatem w zaskarżonym postanowieniu stanowisko o wniesieniu skargi o

wznowienie po upływie przepisanego terminu trzeba uznać za przedwczesne.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 zdanie

pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie w części

odrzucającej skargę o wznowienie postępowania (pkt 3).