III CZ 32/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 32/12

POSTANOWIENIE

Dnia 21 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Marian Kocon

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku S. B.

przy uczestnictwie W. Z.

o rozgraniczenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 czerwca 2012 r.,

zażalenia wnioskodawczyni

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 1 lutego 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym

postanowieniem

Sąd

Okręgowy

odrzucił

apelację

wnioskodawczyni S. B. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 18 października

2011 r. Na uzasadnienie podał, że pełnomocnik wnioskodawczyni nie wykazał

umocowania do działania w jej imieniu w zakresie sporządzenia apelacji, ponieważ

przedłożone pełnomocnictwo upoważniało go do reprezentowania jej na rozprawie

w dniu 17 marca 2011 r. (oględziny). W wykonaniu wezwania do złożenia

pełnomocnictwa umocowującego

do działania w sprawie oraz oświadczenia

mocodawcy o zatwierdzeniu czynności dokonanych bez należytego umocowania,

za pismem z dnia 26 stycznia 2012 r. przedłożone zostało pełnomocnictwo

nieoznaczone datą i niezawierające oświadczenia o zatwierdzeniu czynności

dokonanych wcześniej bez umocowania. Oświadczenie o umocowaniu do

zastępstwa w sprawie o rozgraniczenie przed Sądem Okręgowym sygn. III Ca 4/12

wskazuje, że pełnomocnictwo zostało udzielone już po przedstawieniu akt sprawy

temu Sądowi, a zatem uprawnia do innych czynności niż wniesienie apelacji.

Wnioskodawczyni

zażaleniu

domagała

przekazania

sprawy

w

zaskarżonego postanowienia

i

się

uchylenia

Sądowi

Okręgowemu

celem merytorycznego

jej

rozpoznania.

Zarzuciła

naruszenie art. 370

w związku z art.

i

art.

przez

odrzucenie

że pełnomocnictwo

bez

oznaczenia

do reprezentowania

wnioskodawczyni

apelacji w następstwie stwierdzenia,

daty,

umocowujące

w postępowaniu

pełnomocnika

o rozgraniczenie

§

przed

Sądem

k.p.c.

Okręgowym

nie

stanowi

umocowania do wniesienia apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 18

października 2011 r. sygn. akt I Ns 1347/10.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Umowa o zastępstwo uczestnika postępowania przez adwokata lub radcę

prawnego przed sądem należy do kategorii umów o świadczenie usług. W ścisłym

związku z tą umową pozostają przepisy o pełnomocnictwie do działania przed

sądem w imieniu strony lub uczestnika postępowania (art. 86 do 97 k.p.c.).

W braku odmiennych zastrzeżeń zlecenie adwokatowi zastępstwa procesowego

w sprawie obejmuje wszystkie łączące się ze sprawą czynności procesowe. Przepis

art.

k.p.c.

procesowego.

wyznacza

Oznacza

to,

zakres

że

przedmiotowych

złożenie

przez

granic

pełnomocnictwa

uczestnika

postępowania

oświadczenia o udzieleniu pełnomocnictwa w konkretnej sprawie bez określenia

jego zakresu wskazuje, że wolą mocodawcy było umocowanie do podejmowania

wszystkich czynności wymienionych w powołanym przepisie (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 1998 r., III CZ 133/98, OSNC /1999/4/86).

Przepis ten nie wyklucza możliwości ograniczenia zasięgu przedmiotowego

pełnomocnictwa do określonych czynności procesowych, z tym że ograniczenie to

musi być wyraźne, by nie nasuwało wątpliwości (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 11 lipca 2000 r., I PKN 418/00, OSNAPiUS 2002/5/114; z dnia

18 stycznia 2006 r., II UZ 78/05, OSNP 2007/7-8/296). Treść oświadczenia

mocodawcy i pełnomocnika podlega wykładni według reguł przewidzianych w art.

65 k.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2003 r., II CKN 1216/00,

OSNC 2003/4/58 oraz postanowienie z dnia 16 grudnia 2004 r., V CZ 141/04)

dla ustalenia

ich

zgodnego

zamiaru

w

odniesieniu

do

zakresu

działania pełnomocnika w imieniu uczestnika postępowania. W rozpoznawanej

sprawie

złożone

zostało

do

akt

wnioskodawczynię adwokatowi G. F.

pełnomocnictwo

udzielone

przez

w dniu 17 marca 2011 r. Jego treść

wskazuje, że wnioskodawczyni umocowała pełnomocnika „do reprezentowania

w postępowaniu oraz rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. (oględziny) przed Sądem

Rejonowym sygn. akt I Ns 1347/10”. Bezpodstawnie przyjął Sąd Okręgowy, że

dawało ono pełnomocnikowi umocowanie do działania w imieniu wnioskodawczyni

jedynie na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. Pomija bowiem tę część złożonego

przez nią oświadczenia, która dotyczy umocowania do działania w postępowaniu

przed Sądem Rejonowym w wymienionej sprawie. Za takim rozumieniem treści

pełnomocnictwa przemawia wykładnia językowa, celowościowa oraz dyrektywa

racjonalnego działania stron umowy, a rozsądnie oceniając ich postępowanie nie

można przyjąć, że ta część pełnomocnictwa nie miała znaczenia dla określenia

jego zakresu. Użycie w tekście spójnika „oraz” wskazuje, że pełnomocnik miał

prawo do reprezentowania wnioskodawczyni i w postępowaniu i w dniu 17 marca

2011 r. Wyszczególnienie działania w toku wymienionego posiedzenia stanowiło

w zasadzie zbędne podkreślenie i nie mogło doprowadzić do wyeliminowania

ogólnego uprawnienia do działania w postępowaniu. Zakres zatem umocowania

adwokata G. F. obejmował czynności wymienione w art. 91 k.p.c. w postępowaniu

prowadzonym przez Sąd Rejonowy w sprawie oznaczonej sygnaturą akt I Ns

1347/10. Należą do tak określonego zasięgu również czynności związane z

zaskarżeniem apelacją orzeczenia wydanego przez Sąd Rejonowy. Przyjęte

zostało

w

orzecznictwie

Sądu

Najwyższego

zapatrywanie,

podzielane

rozpoznawanej sprawie, że pełnomocnik ustanowiony do działania

w

w sprawie

przed określonym sądem pierwszej instancji, a nie w fazie postępowania w

pierwszej instancji, jest umocowany do wszelkich czynności procesowych

przed tym sądem, w tym do złożenia apelacji (por. postanowienie z dnia 16 grudnia

2004 r., IV CZ 141/04, niepubl.; wyrok z dnia 19 czerwca 2008 r., II PK 345/07

OSNP 2009/21-22/280).

Z powyższych względów zaskarżone postanowienie należało uchylić jako

nietrafne na podstawie art. 39816 w związku z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c.