III CZ 3/24 · Sąd Najwyższy

III CZ 3/24 POSTANOWIENIE 28 kwietnia 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Dariusz Zawistowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 28 kwietnia 2025 r. w Warszawie‎zażalenia M.S.‎na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie‎z 15 czerwca 2023 r., V WSC 15/23 (V Ca 18/22 - V Cz 15/22),‎w sprawie z wniosku M.S.‎z udziałem A.K., J.K., R.K., C.K. i B.G.‎o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości, 1. odrzuca zażalenie w części, w której zaskarżono postanowienie o odrzuceniu zażalenia (pkt II) oraz umorzeniu postępowania w przedmiocie zwolnienia wnioskodawczyni od opłaty od skargi kasacyjnej (pkt III), 2. uchyla zaskarżone postanowienie w części odrzucającej skargę kasacyjną, 3. pozostawia orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIESąd Okręgowy w Rzeszowie postanowieniem z dnia 15 czerwca 2023 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia tego Sądu z dnia 9 marca 2023 r. oraz zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie z dnia 12 kwietnia 2023 r. Stwierdził, że postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie odrzucił wniosek wnioskodawczyni o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia postanowienia tego Sądu z dnia 9 marca 2023 r. Z tego względu skarga kasacyjna wnioskodawczyni wniesiona 22 maja 2023 r., niepoprzedzona skutecznie złożonym wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia zaskarżonego skargą kasacyjną podlegała odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.W zażaleniu na postanowienie z dnia 15 czerwca 2023 r. wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z treścią art. 3941 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na postanowienia sądu drugiej instancji wskazane w tym przepisie.

Do tego rodzaju postanowień nie należy orzeczenie zaskarżone zażaleniem w punktach II i III. W tym zakresie zażalenie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu.Sąd Okręgowy zasadnie przyjął, że dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od złożenia skutecznie wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji podlegającego zaskarżeniu skargą kasacyjną. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nieuzasadnione było jednak ograniczenie się do stwierdzenia, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 9 marca 2023 r. został prawomocnie odrzucony postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r.

W zażaleniu zasadnie podniesiono, że postanowienie z dnia 12 kwietnia 2023 r. nie zawiera uzasadnienia, co nie pozwala stwierdzić z jakich powodów wniosek sporządzony osobiście przez wnioskodawczynię z dnia 28 marca 2023 r. o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 9 marca 2023 r., które zostało doręczone pełnomocnikowi wnioskodawczyni w dniu 28 marca 2023 r., został odrzucony. W takiej sytuacji uzasadnienie postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno zawierać wskazanie, z jakich powodów wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z dnia 9 marca 2023 r. został odrzucony.

Zasadność tego rodzaju rozstrzygnięcia podlega zaś ocenie na podstawie art. 380 k.p.c. w postępowaniu, którego przedmiotem jest ocena zasadności odrzucenia skargi kasacyjnej z uwagi na jej złożenie mimo braku wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia zaskarżonego skargą kasacyjną. Brak rozważań w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonego zażaleniem postanowienia nie pozwala na dokonanie oceny, czy postanowienie z dnia 12 kwietnia 2023 r. zostało wydane prawidłowo, a od oceny jego zasadności uzależnione było stwierdzenie istnienia podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej, co zasadnie podniesiono w zażaleniu, niezależnie od ograniczenia się przez skarżącego do powołania w uzasadnieniu zażalenia jedynie art. 328 k.p.c.Z tych względów zażalenie w zakresie dotyczącym postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej było uzasadnione i zaskarżone nim postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. [r.g.] ‎