III CZ 29/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 29/12

POSTANOWIENIE

Dnia 21 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący)

SSN Marian Kocon

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa „S.” sp. z o.o. w K.

przeciwko Energetyka Cieplna Miasta S. sp. z o.o.

w S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 czerwca 2012 r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 20 stycznia 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie powódki

Przedsiębiorstwa

„S.”

Spółki

z

ograniczoną

odpowiedzialnością

w K.

od

postanowienia tego Sądu oddalającego jej wniosek o uzupełnienie wyroku z dnia 2

grudnia 2011 r., przyjmując że jest niedopuszczalne. Z uzasadnienia tego

orzeczenia wynika, że powódka skierowała zażalenie do Sądu Okręgowego, a na

wezwanie do wskazania Sądu, który powinien je rozpoznać podała, że jest nim Sąd

Apelacyjny. Kwestionowane postanowienie wydane zostało przez Sąd drugiej

instancji, a zatem rozpoznane być powinno przez Sąd Najwyższy, co wynika z art.

3941 § 1 k.p.c. Zażalenie wniesione do niewłaściwego Sądu jest niedopuszczalnym

środkiem odwoławczym.

W

zażaleniu

Spółka

„S.”

domagała

się

uchylenia

wymienionego

postanowienia, zarzucając że zażalenie zostało wniesione do właściwego Sądu,

natomiast błędne oznaczenie Sądu właściwego do rozpoznania zażalenia nie może

powodować negatywnych dla strony skutków procesowych, a zatem bezpodstawne

było wzywanie strony do wskazania sądu rewizyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Postępowanie przed sądem drugiej instancji, zainicjowane wniesieniem

zażalenia do Sądu Najwyższego ma charakter kontrolny i ograniczone jest do

badania przesłanek dopuszczalności tego środka zaskarżenia. Stosownie do art.

370 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca

zażalenie, które wniesione zostało po upływie przepisanego terminu, nieopłacone

lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak też w przypadku nieuzupełnienia przez

stronę w wyznaczonym terminie braków zażalenia. Za zażalenie niedopuszczalne

z innych przyczyn uznaje się zażalenie wniesione od nieistniejącego orzeczenia

albo przez osobę, która nie ma legitymacji do wniesienia tego środka albo

z naruszeniem przepisów o obowiązkowym zastępowaniu strony przez adwokata

lub radcę prawnego. Motywacja Sądu Okręgowego, zaliczająca określenie

właściwości sądu do przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia nie zasługuje

na podzielenie. Wadliwe oznaczenie w zażaleniu sądu właściwego do jego

rozpoznania

nie

i rozpoznania

stanowi

zażalenia

przeszkody do

przez

sąd

nadania

właściwy

pismu

(por.

dalszego

biegu

postanowienia

Sądu

Najwyższego z dnia 18 stycznia 2008 r., V CZ 131/07, niepubl. i z dnia 28 maja

2008r., II CZ 31/08, niepubl.). Przepis art. 369 §1 k.p.c., mający odpowiednie

zastosowanie w odniesieniu do zażalenia, na podstawie art. 397 § 2 k.p.c.,

w brzmieniu obowiązującym do dnia 2 maja 2012 r., przewiduje obowiązek

wnoszenia zażalenia do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie. Podkreślenia

wymaga, że prawidłowo sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika pismo,

stanowiące zażalenie, powinno określać zarówno sąd, do którego jest wnoszone,

jak i sąd właściwy do rozpoznania tego środka, ale niedopełnienie tego ostatniego

wymogu nie stanowi przyczyny niedopuszczalności zażalenia.

Mimo uznania zarzutu żalącego się za uzasadniony, zażalenie podlegało

oddaleniu,

ponieważ

jest

niedopuszczalne.

Zaskarżalność

postanowień

wydawanych przez sąd drugiej instancji dotyczy tylko tych, które zostały wskazane

w art. 3941 § 1 i § 2 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym do dnia 2 maja 2012 r.

Katalog tych postanowień jest zamknięty. Nie ma podstaw do przyjęcia, że

zaskarżone postanowienie należy do przewidzianych w art. 394 1 § 1 pkt 2 k.p.c.

postanowień sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były

przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Jest to bowiem szczególne

unormowanie, które nie podlega rozszerzającej wykładni, a dotyczy wydanych

przez sąd drugiej instancji pozytywnych lub negatywnych orzeczeń, zawierających

rozstrzygnięcie

o

obowiązku

ponoszenia

kosztów

procesu

związanych

z postępowaniem w drugiej instancji. Postanowienie sądu drugiej instancji

oddalające wniosek o uzupełnienie wyroku tego sądu w przedmiocie kosztów

postępowania apelacyjnego nie należy do kategorii postanowień kończących

postępowanie w sprawie, objętych art. 3941 § 2 k.p.c. Na gruncie tego

unormowania za postanowienia kończące postępowanie w sprawie uznaje się te

orzeczenia, które kończąc postępowanie zainicjowane przez powoda lub

wnioskodawcę w formalnym znaczeniu, rozstrzygają o całości przedmiotu

poddanego pod osąd, przesądzając o prawach lub obowiązkach uczestników

postępowania. Nie kończą natomiast postępowania te orzeczenia, które dotyczą

jedynie kwestii wpadkowych lub ubocznych, nawet jeśli orzeczenie sądu drugiej

instancji daną kwestię rozstrzyga w sposób ostateczny. Rozstrzygnięcie o kosztach

procesu nie dotyczy istoty sprawy i ma charakter uboczny w stosunku do

postępowania w sprawie oraz orzeczenia o istocie łączącego uczestników

postępowania stosunku cywilnoprawnego. Zmierza ono do przesądzenia jedynie

o odpowiedzialności w odniesieniu do poniesionych przez uczestników kosztów

postępowania. Wyrazem ubocznego charakteru tego rozstrzygnięcia jest zarówno

przepis art. 351 § 2 i § 3 k.p.c., jak i wprowadzenie do art. 394 1 § 1 k.p.c. punktu 2,

umożliwiającego zaskarżenie postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania.

Niedopuszczalność zażalenia z mocy ustawy nie podlega konwalidacji i powoduje

bezwzględną bezskuteczność podjętej czynności procesowej w postaci zaskarżenia

postanowienia. Wobec tego Sąd Najwyższy, dokonując oceny prawidłowości

zaskarżenia postanowienia Sądu Okręgowego z punktu widzenia legalności

i zasadności uznał, że już w obecnym stanie sprawy była sposobność do

stwierdzenia, że o dopuszczalności zażalenia nie mogłyby przekonać ewentualne

dalsze argumenty żalącego się, ponieważ nie mogłyby one wpłynąć na odmienną

interpretację powołanych przepisów.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku

z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.