III CZ 27/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CZ 27/18 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący)‎SSN Paweł Grzegorczyk (sprawozdawca)‎SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi A. W.‎przy uczestnictwie L. B., B. G., R. G., X. Y. i S. W.‎o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I Ns […],‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 września 2018 r.,‎zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II WSC […], 1. oddala zażalenie;

2. oddala wniosek pełnomocnika skarżącego adwokat S. H. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę kasacyjną A. W. od postanowienia tego Sądu z dnia 7 lutego 2017 r., którym oddalono zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w K., odrzucające złożoną przez A. W. skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 grudnia 2009 r. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zaskarżył zażaleniem skarżący, zarzucając naruszenie art. 3981 § 1 k.p.c. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna w postępowaniu nieprocesowym przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie.

Oznacza to, że postanowienia sądu drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym, niebędące postanowieniami co do istoty sprawy, nie podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną, chyba że chodzi o postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie.Postanowieniem, które zaskarżono odrzuconą skargą kasacyjną, oddalono zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Postanowienie takie nie należy do kręgu zaskarżalnych skargą kasacyjną zgodnie z brzmieniem art. 5191 § 1 k.p.c. ani też - zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem - nie może być z nimi zrównane (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2001 r., I CZ 94/01, OSNC 2002, nr 3, poz. 34, z dnia 15 października 2001 r., V CKN 357/01, OSNC 2002, nr 7-8, poz. 92, z dnia 15 lutego 2002 r., III CZ 2/02, niepubl., z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 50/08, niepubl., z dnia 24 lutego 2012 r., I CSK 443/11, niepubl., z dnia 11 kwietnia 2012 r., III CSK 57/12, niepubl., z dnia 17 lipca 2014 r., III CZ 31/14, niepubl., z dnia 21 czerwca 2017 r., II CSK 30/17, niepubl., i z dnia 17 listopada 2017 r., III CZ 36/16, niepubl.).Pomijając, że wskazany w zażaleniu art. 3981 k.p.c. w ogóle nie znajdował w okolicznościach sprawy zastosowania, w kontekście prezentowanej przez skarżącego argumentacji konstytucyjnej zauważyć należało, że odrzucenie pozwu lub wniosku wszczynającego postępowanie nieprocesowe zamyka dostęp do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, żądanie wznowienia postępowania zakłada natomiast, że sprawa została uprzednio przez sąd prawomocnie rozpoznana, a strona zmierza do zakwestionowania wydanego rozstrzygnięcia.

Między rozważanymi sytuacjami istnieje zatem zasadnicza różnica, wykluczająca próbę rozszerzenia granic dopuszczalności skargi kasacyjnej w drodze wnioskowania per analogiam.Z tych względów, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu zażaleniowym oddalono, zważywszy, że wniesienie zażalenia, którego niezasadność wynika z jednoznacznego brzmienia ustawy i jest potwierdzona utrwalonym - niedostrzeżonym w zażaleniu - orzecznictwem Sądu Najwyższego, nie może być traktowane jako udzielenie pomocy prawnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2011 r., V CZ 66/11, niepubl., i z dnia 16 listopada 2016 r., I CZ 74/16, niepubl.). jw