III CZ 258/25 · Sąd Najwyższy

III CZ 258/25 POSTANOWIENIE 27 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2026 r. w Warszawie‎zażalenia M.R.‎na postanowienie Sądu Rejonowego w Olsztynie‎z 19 listopada 2025 r., I WSC 1/25,‎w sprawie z wniosku Z. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.‎z udziałem M.R. i M.R.1‎o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, odrzuca zażalenie. [M.O.]

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 19 listopada 2025 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie w sprawie z wniosku wierzyciela Z. sp. z o.o. w W. z udziałem dłużnika M.R., M.R.1, prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. M.K., odrzucił skargę M.R. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.Dłużnik M.R. wniosła samodzielnie zażalenie na wskazane wyżej postanowienie Sądu Rejonowego w Olsztynie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie podlegało odrzuceniu.Skarżąca nie wykazała, iż dysponuje uprawnieniami, które skutkują dopuszczalnością samodzielnego wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego.

Tymczasem zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Zgodnie z § 2 art. 871 § 1 k.p.c., powyższe, tj. tzw. przymus adwokacko-radcowski, nie znajduje zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy.

Wreszcie, zgodnie z art. 871 § 3 k.p.c., przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa albo państwowej osoby prawnej jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej.Środek odwoławczy wniesiony do Sądu Najwyższego z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny a uchybienie to ma charakter nieusuwalny. Oznacza to, że zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę niemającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem tego środka odwoławczego jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełniania tego braku i bez możliwości jego usunięcia przez pełnomocnika (zob. zamiast wielu postanowienia SN: z 6 listopada 2008 r.

III CZ 35/08; z 23 lutego 2012 r., V CZ 132/11; z 21 września 2011 r., I CZ 59/11). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 3986 § 3 oraz art. 871 § 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia. SSN Kamil Zaradkiewicz‎ [M.O.][a.ł]