Legislator Case Law & Legislation
DE FR IT EN
Analyze in Legislator
III CZ 252/25 AI generated

III CZ 252/25 · Sąd Najwyższy

Case Number III CZ 252/25
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Legislator summary

AI generated

Postanowieniem z 20 grudnia 2024 r. w sprawie z powództwa A.Ś. przeciwko K.Ś. i N.Ś. o rozwiązanie umowy dożywocia Sąd Apelacyjny w Krakowie, na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z 12 października 2022 r., uchylił zaskarżony wyrok i postępowanie w sprawie umorzył. U podstaw rozstrzygnięcia legła ocena, że roszczenie dożywotnika będącego zbywcą nieruchomości, który po wytoczeniu powództwa o rozwiązanie umowy o dożywocie (art. 913 § 2 k.c.) zmarł przed zakończeniem tego postępowania, nie przechodzi na jego spadkobiercę, powód zaś zmarł […] 2024 r.Skarga kasacyjna od powyższego postanowienia wniesiona przez E.Ś. została odrzucona przez Sąd Apelacyjny w Krakowie, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., postanowieniem z 24 czerwca 2025 r.

Legislator headnote

AI generated

art. 913 § 2 k.c, art. 3986 § 2 k.p.c, art. 3941 § 3 k.p.c; III CZ 252/25 · Sąd Najwyższy: Zgodnie z uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 1970 r. III CZP 112/69 OSNCP 1971/1 poz. 1, mającą moc zasady prawnej - roszczenie dożywotnika będącego zbywcą nieruchomości, który po wytoczeniu powództwa o rozwiązanie umowy o dożywocie (art. 913 § 2 k.c.) zmarł przed zakończeniem tego postępowania, nie przechodzi na spadkobierców (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 6 maja 2016 r., I CSK 297/15, niepubl.). Powódka nie wstąpiła do postępowania apelacyjnego jako następca prawny zmarłego i nie uzyskała statusu strony tego postępowania.

Keywords

AI generated
disposition mortis causa action for reduction in succession dismissal of testamentary executor cessation of disability pension estate of deceased legatee

Cited Legislation

AI generated
art. 913 § 2 k.c
1, mającą moc zasady prawnej - roszczenie dożywotnika będącego zbywcą nieruchomości, który po wytoczeniu powództwa o rozwiązanie umowy o dożywocie (art. 913 § 2 k.c.) zmarł przed zakończeniem tego postępowania, nie przechodzi na spadkobierców (zob.
art. 3986 § 2 k.p.c
została odrzucona przez Sąd Apelacyjny w Krakowie, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., postanowieniem z 24 czerwca 2025 r.
art. 3941 § 3 k.p.c
39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Cited Case Law

AI generated
I ACa 156/24
w Warszawie‎zażalenia E.Ś.‎na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie‎z 24 czerwca 2025 r., I ACa 156/24,‎w sprawie z powództwa A.Ś.
III CZP 21/80
uchałę Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 1980 r., III CZP 21/80, OSNC 1980, nr 11, poz.
III CZP 112/69
III CZP 112/69 OSNCP 1971/1 poz.
I CSK 297/15
N. wytoczyła powództwo przeciwko G. W. i D. W. o rozwiązanie umowy dożywocia zawartej w dniu 27 lipca 2009 r. oraz przeniesienie na jej rzecz własności lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. A. […] m. 31, którą przeniosła na rzecz pozwanych w zamian za zapewnienie jej dożywotniego utrzymania stosownie do treści art. 908 k.c. W sprawie ustalono, że strony poznały się latem 1989 r. podczas pobytu w Turcji. Od tego czasu utrzymywały serdeczne i regularne kontakty: odwiedzały się, pomagały sobie, spędzały razem święta.
AI generated
I CSK 275/26
I CSK 275/26 POSTANOWIENIE 29 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak na posiedzeniu niejawnym 29 maja 2026 r.
I CSK 791/23
Postanowieniem z 15 kwietnia 2021 r.
III CZ 432/22
Postanowieniem z 9 maja 2022 r.
II CSKP 458/23
J.W. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego w Gdańsku oraz H.K. solidarnie kwoty 182 327 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie płatnymi za trzy lata wstecz od daty złożenia wniosku o zawezwanie do próby ugodowej tytułem poniesionej szkody wynikającej z popełnienia przestępstwa.Wyrokiem z 11 maja 2018 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo uznając, że roszczenie przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w Gdańsku uległo przedawnieniu.Na skutek apelacji powódki, która zaskarżyła orzeczenie Sądu pierwszej instancji w części dotyczącej pkt 1 wyroku, tj. w zakresie oddalenia powództwa wobec pozwanego H.K., Sąd Apelacyjny w Gdańsku uchylił wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.Wyrokiem z 17 lipca 2020 r.
IV CSK 269/20
P. - uczestnik postępowania z wniosku J.P. o stwierdzenie nabycia spadku po X. P., zm. 19 października 2014 r. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia 5 lutego 2020 r., oddalającego jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 15 maja 2019 r., którym stwierdzono, że spadek po X. P. na podstawie ustawy nabyli: wnuk R. P. w ½ części; wnuk R. S. w 1/8; wnuk P. S. w 1/8; wnuk K. S. w 1/8 oraz wnuczka I. B. Ć. w 1/8 części. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył:W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc, że oczywista zasadność skargi wynika z naruszenia art. 286 i art. 290 w zw. z art. 382 i art. 391 § 1 k.p.c. Zdaniem skarżącego Sąd odwoławczy oparł się wyłącznie na opinii biegłych skupiającej się na zagadnieniach psychiatrycznych bez odniesień natury psychologicznej do stanu spadkodawcy.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

III CZ 252/25 POSTANOWIENIE 27 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2026 r. w Warszawie‎zażalenia E.Ś.‎na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie‎z 24 czerwca 2025 r., I ACa 156/24,‎w sprawie z powództwa A.Ś. ‎przeciwko K.Ś. i N.Ś.‎o rozwiązanie umowy dożywocia, oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 20 grudnia 2024 r. w sprawie z powództwa A.Ś. przeciwko K.Ś. i N.Ś. o rozwiązanie umowy dożywocia Sąd Apelacyjny w Krakowie, na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z 12 października 2022 r., uchylił zaskarżony wyrok i postępowanie w sprawie umorzył. U podstaw rozstrzygnięcia legła ocena, że roszczenie dożywotnika będącego zbywcą nieruchomości, który po wytoczeniu powództwa o rozwiązanie umowy o dożywocie (art. 913 § 2 k.c.) zmarł przed zakończeniem tego postępowania, nie przechodzi na jego spadkobiercę, powód zaś zmarł […] 2024 r.Skarga kasacyjna od powyższego postanowienia wniesiona przez E.Ś. została odrzucona przez Sąd Apelacyjny w Krakowie, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., postanowieniem z 24 czerwca 2025 r.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego skarżąca nie jest uprawniona do złożenia skargi kasacyjnej, gdyż przedmiot sprawy wyklucza wejście do postępowania następców prawnych zmarłego powoda, w konsekwencji E.Ś. nie jest stroną postępowania.Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła E.Ś. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania. Podniosła, że wstąpiła do postępowania po stronie powodowej w miejsce powoda A.Ś. i w związku z tym ma status strony.

Sąd uznał uprawnienie powódki do wykonywania uprawnień procesowych w sprawie, gdyż legitymując się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku po powodzie, otrzymała (na wniosek) odpisy orzeczeń wydanych w sprawie zainicjowanej przez A.Ś. wraz z uzasadnieniem. Zdaniem skarżącej nawet przyjmując, że uprawnienie/roszczenie materialnoprawne powoda A.Ś. (o rozwiązanie umowy o dożywocie) miało charakter ściśle osobisty, taka kwalifikacja nie powinna dotyczyć jego roszczenia prawnoprocesowego (żądania skierowanego do sądu o podjęcie określonego działania).

Aby zgłoszone roszczenie prawnoprocesowe podlegało ocenie pod kątem zasadności nie jest konieczne, aby odpowiadało mu roszczenie materialnoprawne o tożsamej treści. Jeżeli zaś roszczenie materialnoprawne nie istnieje, sąd oddala powództwo, a nie umarza postępowanie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono stanowisko, zgodnie z którym legitymacja do zaskarżenia wyroku przysługuje tylko stronie, której dotyczy ten wyrok, a więc każdemu podmiotowi występującemu w procesie jako powód lub pozwany, bez względu na to, czy posiadał legitymację procesową (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września 1997 r., III CKN 152/97, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2016 r., II CZ 94/15, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 19 stycznia 2017 r., I PZ 31/16, niepubl.).

Uprawnienie do zaskarżenia wyroku przysługuje również podmiotowi, wobec którego wyrok został wydany, mimo że nie był stroną procesu (zob. uchałę Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 1980 r., III CZP 21/80, OSNC 1980, nr 11, poz. 207).Uprawnienie to nie przysługuje natomiast podmiotowi, który nie uzyskał statusu strony procesu jako jej następca prawny, wobec wygaśnięcia roszczeń na skutek śmierci tej strony (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2001 r., III CZ 6/01, niepubl.). Taka zaś sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, wobec śmierci powoda na etapie postępowania apelacyjnego.

Zgodnie z uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 1970 r. III CZP 112/69 OSNCP 1971/1 poz. 1, mającą moc zasady prawnej - roszczenie dożywotnika będącego zbywcą nieruchomości, który po wytoczeniu powództwa o rozwiązanie umowy o dożywocie (art. 913 § 2 k.c.) zmarł przed zakończeniem tego postępowania, nie przechodzi na spadkobierców (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 6 maja 2016 r., I CSK 297/15, niepubl.). Powódka nie wstąpiła do postępowania apelacyjnego jako następca prawny zmarłego i nie uzyskała statusu strony tego postępowania.

Skarżąca nie uzyskała również tego statusu po prawomocnym zakończeniu postępowania na skutek dokonanych przez Sąd na jej wniosek doręczeń.Z tych względów, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Roman Trzaskowski‎ (K.L.) [a.ł]